රියලිටි ෂෝ ගැන මාගේ මතය!

මේ මා බොහෝ කලක සිටි ලියන්නට සිතාගෙන සිටි මාතෘකාවකි. එහෙත් වාසනාවට දෝ එය ලිවීමට සුදුසු අවස්ථාවක් නො-එළඹුනි.
වාසනාවට යැයි මා කිව්වේ, මා ලීවානම් රියලිටි ෂෝ ගැන කෙසේ වෙතත් රියලිටි ෂෝ අතරේ අතරමං වූ නාලිකා ගැනනම් හොඳක් ලියවෙන්නේ නැත. එසේ ලිය වුනත් කම් නැත; එහෙත් දැන් නම් කියන්නට යන්නේ හොඳක් ගැනමය.

රිවිඳු රාජපක්‍ෂ මා දන්නේ කවදා සිටදැයි මට මතක නැත. ඒ, ඒ තරම් කාලයක සිට දන්නා නිසාය. ඒ දවස්වල රිවිඳුට ගෙවල් දෙකක් තිබිණි. එකක් තාත්තාගේ මහ ගෙදරය. අනෙක අම්මලාගේ මහ ගේ ළඟ රිවිඳුගේ තාත්තා හදා ගත් ගෙදරය. මේ කොයි නිවසේ සිට අනෙකට ගියත් රිවිඳු යන්නේ අපේ ගෙවල් හරහාය. එනම් අපේ ගේ පිහිටා තිබුණේ මේ ගෙවල් දෙක මැද්දේය. ඒ නිසාම අපි නිතර මුණ ගැසුනෙමු.

ඒ දවස්වල රිවිඳු කොච්චර ගී කීවත් ඔහු දක්‍ෂ ගායකයෙක් වේ යැයි මට තේරුණේ නැත. ඒ ඔය සංගීතය ගැන මට මෙලෝ දැනුමක් නොතිබුනු නිසාය. එහෙත් රිවිඳුගේ තාත්තා - දේසිංහ අයියා හොඳ ගායකයෙක් බව අපි කවුරුත් දැනගෙන සිටියෙමු. ඒ යුගයේ රියලිටි ෂෝ නොතිබුණු නිසාදෝ දේසිංහ රාජපක්‍ෂගේ ගායන හැකියාව දැන ගෙන සිටියේ ගමේ අපි හැරෙන්නට පුරාවිද්‍යා කාරයෝ පමණක් විය හැකිය. ඒ දේසිංහ රාජපක්‍ෂ පුරාවිද්‍ය කාරයෙක් නිසාය.

හැබැයි රිවිඳුට පුදුම සංගීත උනක් තිබුණු බවනම් තේරුම් ගෙන සිටියෙමි. ඒ සංගීතය, කණ හරහා හදවතට ගෙන රසවින්ඳනයට පමණක් සීමා වූ මේ මාව ද බලහත්කාරයෙන්ම ‘බෑන් ෆැක්ටිස්‘ ඇදගෙන ගිය නිසා පමණක්ම නොවේ. කදයක් දාගෙන ඉන්නට රිවිඳුගේ කාමරයට ගිය වෙලාවට ඉඳගන්න වෙන්නේ එක්කෝ ජිල් එක උඩ, නැත්නම් බුම් එක උඩ, ඒත් නැත්නම් රවිකිඤ්ඤයේ නිසාය.

රිවිඳුට හුඟක් කලින් මම රස්සාවක් හා පරස්තාවක් සොයා ගත් බැවින් මට ටික කාලෙකට ගමෙන් පිට නිවැසන්නට සිද්ද විය. ඒ කාලයේ දිනක මුණ ගැසුනු විට රිවිඳුගෙන් දැන් මොනවාද කරන්නේ කියා ඇසූ විට කී දේ මට දැන් දැන් මතක් වේ. රස්සාවට සංගීතය කරනවා මචං, විනෝදෙට බෑන්ඩ් එකක සෙල්ලන් කරනවා කිව්වේ ඇත්තටමද කියා තාම පැහැදිලි නැත. කොහොම වුණත් රිවිඳුගේ අසල්වැසියෝ බොහෝ දෙනක් හොඳ සංගීත රසවතුන් වීමත් ඉතිරි අය ශ්‍ර‍වණාභාධිතයින් නිසාත් ඒ දෙකම; රස්සාව හා විනෝදාංශය වැඩි කරදරයක් නැතුව කරගන්නට ඔහුට හැකිවිය.

දැන් යන්නේ සිරස සුපර්ස්ටාර් හතරවන වාරයයි. සිරස කියන විදිහට හතරවන පරම්පරාවයි. ඔය පරම්පරා හතරටම මම සිරස සුපර්ස්ටාර් හතර වතාවකට වඩා බලන්නට නැතුව ඇත. ඒ හතරෙන් තුන් වතාවක්ම හතරවන පරම්පරාවේ රිවිඳු පෙනී සිටි වැඩසටහන් විය.

රිවිඳු ගැයූ ගීතයක් රාජකාරී යෙහෙළියක් සමග රසවඳිමින් සිටිද්දී මෙතන බොරු දෙකක් තිබෙන බව ඇය සොයා ගත්තාය. පළමු බොරුව රිවිඳු ‘ආධුනික ගායකයෙකු‘ බව පැවසීමයි. ඇය කියන්නේ රිවිඳු රියලිටි ෂෝ වලට යාමට අවශ්‍ය තරම් ආධුනිකයෙකු නොවන බවයි. අනෙක් බොරුව රිවිඳුගේ වසයි. බොරු වයස කියන්න රිවිඳු ගෑනියෙක් නොවන බව කී විට ඇය කීවේ ගෑනියක් නොවුනත් රිවිඳුගේ ඇක්‍ෂන් හරි ලස්සනයි කියාය.

ෂෙල්ටන් පෙරේරා තව කවුරුද ඉන්නේ කියා අහන්නේ රිවිඳු ගැනද කියාත් සිතේ. එගොඩහ යන්නෝ තව ඉන්නා බව අවුරුදු හතලිහක් වෙනකම්ම සවනට නෑසුනේ ඇයි දැයි හිතාගන්නවත් බැරිය.

මදු මාධවල ඩොරින්ල කිව්ව නිසාවෙන්ම නොවෙයි ඇත්තටම හැකියාව තියෙන නිසාම
මා සනසා.. මා නලවා..
මෙහෙම කියන්නෙ;
සුරංගනාවක් හෙමින් ඇවිල්ලා හදේ ලැගුම් අයදී...හෙටත් සඳ උදාවී රැයක් පැමිණි මොහෙතේ

21 බ්‍ර‍හස්පතින්දා රාත්‍රී 9 සිට ජංගම දුරකතන වලින් sss හිස්තැනක් 1 ටයිප් කරල 7788 ට send කරන කණ්ඩායමට එකතු වෙන්න ....
කැමතිනම් විතක් මදු පෙරා ගෙනල්ලා - මුවට යා ක(ර)ලා ඇසක් ඉඟිමරා රුඟුම් පා.....
සහයෝගයක් දෙමු!
22 උදේ 9ට පස්සෙ සිහින ලොවක පාවී ඊළඟ 12 දෙනා අතර රිවිඳුත් ඉඳීවි කියන එක රියලිටි එකක්ම වෙයි!

ජීවන ශික්ෂතණය සඳහා අධ්‍යාපනය.

සෑම සත්වයකුම මෙලොව උපදින්නේ යම් සහජ ගති ලක්ෂ ණ ප්‍රමාණයක් උරුම කොට ගෙනය. ඒවායින් සමහරක් තම සමාජයට, තම පරිසරයට අහිතකරය; තවත් සමහරක් සමාජයට ඉතා අගනේය. ශික්ෂණයකින් තොරව වැඩෙනා ඒ සත්වයා නිරුත්සාහයෙන් තම හැඟීම්
මුදා හරී. සිත් සේ ක්‍රියා කරයි. ඒවා හිතකර වේ නම් සමාජ ට වාසියක් වේ. අහිතකර වේ නම් සමාජය විනාශ වේ. එම සත්වයාත් විනාශ වේ. මෙම ධර්මතාවය මිනිසාට ද එලෙසම අනුකූලවන අතර විශ්වයේ බලය අයිති කරගෙන සිටින මිනිසා විශ්වයටම මෙම බලපෑම මුදා හරී.

මෙතෙක් ලොව පහල වූ සෑම ආගමකින් ම හෝ දහමකින් ම උත්සාහ කොට ඇත්තේ මිනිසාගේ සහජ ගති ලක්ෂණවලින් සමාජයට වන අහිතකර බලපෑම පාලනය කිරීමට හෝ අවම කිරීමටයි. එබැවින් ජීවන ශික්ෂණය සඳහා අධ්‍යාපනය ලබා දිය යුත්තේ තම ආගම
මගිනි. නොහොත් ආගමික ස්ථාන මගිනි.

මෙම නව අධ්‍යාපන සැලැස්මට අනුව රටේ කිසිම ස්ථානයක මොන්ටිසෝරියක් හෝ පෙර පාසලක් පැවැත් වීමට ඉඩ ප්‍රස්තා නොමැත. ආබාධිත දරුවන් සමාජයට අනුගත කිරීම සඳහා මොන්ටිසෝරි මැතිණිය ආරම්භ කළ ආකාරයේ මොන්ටිසෝරි (වෛද්‍ය උපකාරක
මධ්‍යස්ථාන) පමණක් පවත්වනු ලැබේ.

රටේ සෑම දරුවෙකුම
• වයස අවුරුදු 3 දක්වා දිනකට පැයක් ද,
• වයස අවුරුදු 3 සිට දිනකට අවම පැය 2 ක් ද,
• වයස අවුරුදු 4 සිට දිනකට අවම පැය 3 ක්ද,
• වයස අවුරුදු 5 සිට දිනකට අවම පැය 4 ක්ද,
• වයස අවුරුදු 6 සිට සෑම දරුවෙකුම දිනකට අවම පැයක් ද

ලෙස තම ග්‍රාමයේ පිහිටි, තම දෙමාපියන්ගෙන් එක් අයෙකු හෝ අදහන ආගමේ පූජා ස්ථානයක පවත්වාගෙන යන ජීවන ශික්ෂනණය සඳහා අධ්‍යාපනය ලබා දෙන මධ්‍යස්ථානයක ගත කළ යුතුය. තම ආගමට අදාල පූජා ස්ථානයක් තම ග්‍රාමයේ නොමැතිනම් පමණක්
ආසන්නම ග්‍රාම රාජ්‍යයක පිහිටි ජීවන ශික්ෂණය සඳහා අධ්‍යාපනය ලබා දෙන මධ්‍යස්ථානයකට ඇතුළත් කළ යුතුය.

දරු උපතක් සිදුවූ විට උපත් ලියාපදිංචිය සමගම අදාල ග්‍රාමයේ අදාල පූජා ස්ථානයේ ලියාපදිංචි කළ යුතුය. එසේ ඇතුළත් කළ වසරට පසු එළඹෙන ලිත් වර්ෂයේ ආරම්භයේ සිට වසරකට දින 250ක් අවම වශයෙන් මෙම ස්ථානයේ දරුවා ගත කර තිබිය යුතුය. එම පූජා ස්ථානයේදී දරුවා ඇසුරු කරන්නේ තම ආගමේ පූජ්‍ය/පූජක උතුමෙක් වන අතර උන්වහන්සේ/එතුමා අධ්‍යාපන අමාත්‍යංශයේ ජීවන ශික්ෂණ
අධ්‍යාපන දෙපාර්තමෙන්තුවේ වෘත්තීය සඳහා අධ්‍යාපනය (ඉදිරියේ දී සාකච්ඡා කෙරේ) ලැබූ අයෙක් වේ. මෙම ජීවන ශික්ෂණ අධ්‍යාපනය ලබා දීම සඳහා අවශ්‍ය සියලුම පහසුකම් ජීවන ශික්ෂණ අධ්‍යාපනය දෙපාර්තමෙන්තුව විසින් සපයනු ලබන අතර උන්වහන්සේගේ/එතුමාගේ පැවත්ම සඳහා වූ අවශ්‍යතාවයන් ශික්ෂණය ලබන දරුවන්ගේ දෙමාපියන් ප්‍රමුඛ ග්‍රාම වැසියන් විසින් සපයා දිය යුතු වේ.

මෙම අධ්‍යාපන කාල සීමාව තුලදී දරුවාගේ සහජ ගති ලක්ෂතණ පිළිබඳ පැහැදිලි අවබෝධයක් පූජ්‍ය/පූජක උතුමා විසින් ලබා ගත් යුතු අතර එයින් සමාජ හානිකර ගති ලක්ෂණ අක්‍රිය කිරීමටත්, සුවිශේෂී ගති ලක්ෂණ හා විශේෂ කුසලතා හඳුනාගෙන ඒවා වර්ධනය කර ගැනීමට උදව් කිරීමටත් ඒවා පිළිබඳ වාර්තා අධ්‍යාපන අමාත්‍යංශයට හා දෙමාපියන්ට ලබා දීමටත් කටයුතු කළ යුතුය. කාලාන්තරව පවත්වන ග්‍රාම රාජ්‍ය වැසියන්ගේ එකමුතු රැස්වීම් වලදී දරුවන්ගේ ජීවන ශික්ෂණය අගය කිරීම සඳහා කටයුතු කළ යුතුය. එසේම සෑම දරුවෙකුගේම තොරතුරු, ජීවන ප්‍රවර්ධන තොරතුරු ජාතික දත්ත පදනමට නිතිපතා ඇතුළත් කළ යුතුය. අධ්‍යාපන අමාත්‍යංශයේ ජීවන ශික්ෂණ අධ්‍යාපන දෙපාර්තමෙන්තුවේ ජීවන ප්‍රවර්ධන තොරතුරු ඒකකය විසින් මෙම දත්ත නිරන්තරයෙන් අධ්‍යනය කරනු ලබන අතර සුවිශේෂී දක්ෂතා සහිත දරුවන් පිළිබඳ තොතරතුරු ජාතික විශේෂ කාර්ය දෙපාර්තමේන්තුවට ලබා දෙනු ලැබේ. ඒ ඒ කුසලතාවන්ට අදාලව ජාතික තලයේ හා ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ පුද්ගලයින් බිහිකිරීම මෙම ජාතික විශේෂ කාර්ය දෙපාර්තමේන්තුවේ කාර්යය වේ.

ජීවන ශික්ෂ්ණය සඳහා අධ්‍යාපනය තුලින් සමස්ථ දරුවන් තුල යහපත් ගුණධර්ම සමුදායක් වගා කළ යුතුවේ.

• වේලාවට වැඩ කිරීම
• අවසාන ඉලක්කයක් කරා කටයුතු කිරීම
• ඒකාග්‍රතාවය
• අනෙකාට ගරු කිරීම
• සත්‍යගරුක වීම
• යුක්තිගරුක වීම
• නීතිගරුක වීම
• අවංක වීම
• ස්ථානෝචිතව ඉදිරිපත් වීම
• පරාර්ථයට කටයුතු කිරීම
• සාමූහිකත්වය
• අධිෂ්ඨානශීලී බව
• දානශීලී බව
• වගවීම

මේ ආදී වූ ගුණධර්ම ජීවිතයට හුරුවන ආකාරයේ ක්‍රියාකාරකම් සමගින්, තම ආගම පිළිබඳ දැනුම ද, ජීවන ශික්ෂණය ද ලබා දෙමින් පූජ්‍ය/පූජක උතුමෙක් මෙම දරුවන් සමග කාලය ගත කළ යුතු වේ. එබැවින් තව දුරටත් දහම් පාසල් හෝ ඉරිදා පාසල් පවත්වාගනෙ යාමක් අවශ්‍ය නොවේ.

උපන් දරුවෙකු සඳහා වෙහෙසෙන්නා සේම නූපන් එනම් උපදීමට සිටිනා දරුවන් සඳහා ද එලෙසම අවධානය යොමු කළ යුතු වේ. ඉදිරි ‘ලියවිල්ලක’ දී සාකච්ඡා කරන පරිදි අපේ රටේ උපදින සෑම සත්වයෙක්ම රටේ සම්පතක් සේ සලකනු ලැබේ. එබැවින් යම් මවක් ගැබ්බර වූ දින සිටම රටට හිමිවීමට නියමිත සම්පත රැක බලා ගැනීම රජය විසින් සිදු කරනු ඇත. ඒ යටතේ ගැබට සති 12 කි පිරුණු දින සිට සෑම මවක්ම තම ආගමික මධ්‍යස්ථානයේ පවත්වනු ලබන ‘සදහම් සායන’ සඳහා සහභාගි විය යුතුය.

නව අධ්‍යාපන සැලැස්ම

මූලික සංකල්ප තුනක් මත පිහිටා මෙම සැලැස්ම සකස් කර ඇත.
1. උපදින සෑම අයෙකුටම මරණය දක්වා අධ්‍යාපනය ලැබීමට අවස්ථාව හිමි විය යුතුය.
2. අධ්‍යාපනය ලැබීම තුළින් අරමුණු තුනක් ඉටු විය යුතුය.
ජීවන ශික්ෂාණය ලැබිය යුතුය.
දැනුම ලැබිය යුතුය.
වෘත්තීය හැකියාවන් ලැබිය යුතුය.
3. අධ්‍යාපනය ලැබීම අගය කළ යුතු වේ. එහෙත් ඇගයිය යුතු නොවේ.
No appraisal; only admire.

මෙම පරමාර්ථ ඉටුකර ගැනීම පිණිස අධ්‍යාපන ක්‍රම තුනක් මගින් ලබා දෙයි.
1. ජීවන ශික්ෂණය සඳහා අධ්‍යාපනය
2. දැනුම සඳහා අධ්‍යාපනය
3. වෘත්තිය සඳහා අධ්‍යාපනය

ජීවත් වෙමින් අධ්‍යාපනය හා ජීවත් වීමට අධ්‍යාපනය

ලොකු දුව අපොස සාපෙල විභාගෙට සූදානම්!
ගිය සතියේ දිනක විභාගයට පෙර අවසන් පාසල් දිනය පැවැත් වුණා! සියළුම දෙනාගේ සහභාගිත්වයෙන්. ගුරු දෙගුරු සැම දෙනා. විද්‍යාලයේ අධ්‍යක්‍ෂක හිමි, ජනාධිපති උපදේශක, ආචාර්ය බඳගිරියේ සෝමවංශ නායක හාමුදුරුවන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන්. උන්වහන්සේගේ දේශනයේදීත් පැහැදිලිව ප්‍රකාශ වුනේ මේ තියෙන අධ්‍යාපනයේ වැරදි ගැන.
අධ්‍යාපනය ගැන විද්‍යුත් සඟරාවකට මා විසින් ලියන ලද ලිපියක කොටස් කිහිපයක් මගේ මතය යටතේ නැවත පල කරන්න හිතුනා.
“... අධ්‍යාපනය; වචනයේ අර්ථයෙන් ගත් කළ එයින් කියවෙන්නේ යමක් හදාරා ඒ පිළිබඳව අවබෝධයක් ලබා ගන්නා බවකි. ඉගෙන ගන්නවා යන පදයෙන් ලැබෙන්නේ ද එවැනිම අර්ථයකි. යමක් උකහා ගන්නවා යන තේරුම ඉන් ලැබේ. ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන්
අධ්‍යාපනය යනු Educatinon ය. Educate යනු හික්මවනවා යන්නයි. ඉගෙන ගන්නවා යන පදයට සමාන අර්ථය දෙන්නේ Lraen යන පදයයි. ‍

වර්තමානය වන විට අපේ අධ්‍යාපනය රටේ සමස්ත ක්‍රියාවන්ටම ඍජුව බලපෑම් ඇති කරන තත්වයක් උද්ගත වී තිබේ. රජය ඍජුවම විශාල මුදලක් අධ්‍යාපනය සඳහා වියදම් කරන අතර තවත් විශාල මුදල් ප්‍රමාණයක් වක්‍රව අධ්‍යාපනය සඳහා වැය වේ. (ප්‍රවානය සඳහා දැවෙන ඉන්ධන ප්‍රමානයෙන් 40%ක් පමණ ‘පාසැල් වෑන්’, ‘පාසැල් බස් රථ’ හා ‘දරුවා පාසට ඇරලවන මෝටර් රථ’ සඳහා වන බව කියවේ.)
අධ්‍යාපනය සඳහා ඍජුව හා වක්‍රව කරන මෙම වියදම රටේ සමස්ථ ආදායමෙන් විශාල ප්‍රතිශතයකි.

එහෙත් මේසා විශාල ධනස්කන්දයක් වියදම් කර ලබා දෙන්නා වූ අධ්‍යාපනයෙන් හිමි වී තිබෙන ප්‍රතිඵලය කුමක්ද යන්න සලකා බැලිය යුතු වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපනයේ ඉහලම බලාපොරොත්තුව උපාධියක් ලබා ගැනීමයි. ඒ උපාධිය හිමි කර ගත් කී දහසක් නම් අද රැකියාවක් නොමැත යැයි පවසමින් කල් මරත් ද? කී දහසක් නම් තමන් කරන රැකියාව තම අධ්‍යාපනයේ තත්වයට නොගැලපේ යැයි පවසමින්
පශ්චත්තාප වෙත් ද? ඉතා ඉහල ප්‍රතිශතයක් නිසි වයසේ දී පාසල් අධ්‍යාපනය ලැබීම සඳහා යොමු වුව ද අපොස සාමාන්‍ය පෙල කඩ ඉම පසු කරන්නේ කෙතරම් අඩු ප්‍රතිශතයක් ද? උසස් පෙල සමත් වන්නේ කෙතරම් අඩු ප්‍රතිශතයක් ද? උපාධිය සඳහා සුදුසුකම් ලබන්නේ කෙතරම් අල්ප සංඛ්‍යාවක් ද?

අනෙක් අතට බැලූ කළ කුමන මට්ටමක අධ්‍යාපනයක් ලැබුව ද, කොපමණ ඉගෙන ගත්තවුන් සිටිය ද අද අපේ රටේ, සමාජයේ සාර ධර්ම - ගුණ ධර්ම තිබෙන්නේ මොන මට්ටමේ ද? රටේ සිදුවන අති බිහිසුන අපරාධ මෙන්ම ඉහ වහා ගිය දූෂණය හා භීෂණය පමණක් නොව
සමාජයේ සෑම ස්ථරයකම සිදුවන සදාචාර විරෝධී ක්‍රියාවන් කෙරෙහි අධ්‍යාපනය ඇති කර ඇති බලපෑම කෙබඳු ද? නිවැරදි අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් ක්‍රියාත්මක වන්නේ නම් මෙම අවාසනාවන්ත තත්වයන් මේ තරමට උඩු දුවන්නේ කෙසේද? මෙම කරුණු කෙරෙහි අපගේ අවධානය යොමු විය යුතුය. සිදු කළ යුත්තේ කුමක්ද ද? විශාල වෙනසක් අවශ්‍යව ඇත. එය සිදු කළ හැකි වන්නේ කෙසේ ද?

ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපන ප්‍රතිපත්ති ආණ්ඩුවෙන් ආණ්ඩුවට වෙනස් වේ. අධ්‍යාපන ඇමතිගෙන් ඇමතිට වෙනස් වේ. කාලීන වෙනස් වීමක් විය යුතු බව සැබෑය. එහෙත් අපට වෙනස් නොවන මුත් වර්ධනය වන අරමුණක් තිබිය යුතුය.

අධ්‍යාපනයේ අරමුණ විය යුත්තේ කුමක් ද? අපේ අරමුණ විය යුත්තේ ජීවත් වෙමින් අධ්‍යපනය හා ජීවත් වීමට අධ්‍යාපනය යන්නයි. මේ සඳහා නව අධ්‍යාපන සැලැස්මක් යෝජනා කරන්නනෙමු. ...“

අපෙන් එකෙක් නොදෙමු!

ඩෙංගු සම්බන්ධව දෙවන සටහනත් ඉක්මනින්ම ලියන්න සිද්ද වෙලා!
ගෙවී ගිය ඇසල පෝය දවස්වල ගනේගොඩ පන්සලේ අටවිසි බුද්ධ පූජා මාලාවක් පැවැත්වුණා. ඒ සඳහා ප්‍රදේශයේ ජනතාව විශාල වශයෙන් සහභාගි වූ අතර ප්‍රදේශයේ කිහිප දෙනෙක් (4 දෙනෙක්) ඩෙංගු රෝගයට ගොදුරු වෙලා කියන ආරංචියත් පන්සලට ලැබුණා. මේ සම්බන්ධව සාකච්ඡා කළ පන්සලේ ලොකු හාමුදුරුවෝ, සියනැදී සිව්කෝරළයේ ප්‍රධාන සංඝ නායක දන්දෙනියේ ජිනවංශාභිධාන නායක හාමුදුරුවෝ සහ ප්‍රදේශයේ තරුණ පිරිස තීරණයකට ආව!
අපෙන් එකෙක් නොදෙමු! ඒ තීරණයේ සාරාංශය වුනේ එයයි. ඩෙංගු මාරයටත්, ඩෙංගු මදුරුවා බෝවන ස්ථාන පවත්වාගෙන යාම හේතුවෙන් පොලීසියටත් අපේ ගමේ කිසිම අයෙක් රැගෙන යාමට නොදෙමු කියන දැඩි තීරණයට එළඹියා.

ක්‍රියාත්මක විය යුතු ආකාරය පිළිබඳව තීරණය ගැනීමේ සාකච්ඡාව ජූලි 31 දා පැවැත්වුණා. දොම්පෙ පොලිස් ස්ථානාධිපති ප්‍රභාත් පරණවිතාරණ මහත්තයා, දොම්පෙ රෝහලේ වෛද්‍යවරියක් හා හෙඳ නිලධාරිනියක්, මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂක රාමනායක මහත්තයා, ප්‍රදේශයේ සමෘධි නිලධාරිනියන්, කෘ.ප.නි.ස. නිලධාරීන්, දොම්පෙ මහා විද්‍යාලයේ විදුහල්පතිතුමා, දායක සභාවේ නිලධාරීන් හා ප්‍රදේශයේ තරුණ පිරිස කිහිප දෙනෙක් පැමින සිටියා.

මෙම රැස්වීමේදී එළඹි ප්‍රධාන තීරණ වුණේ,
1. හැකි ඉක්මණින් රෝගය පිළිබඳවත්, රෝගය බෝ කරන මදුරුවාගේ බෝවීම වලක්වා ගැනීම පිළිබඳවත්, එසේ කටයුතු නොකරන අයට එරෙහිව ගන්නා නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳවත් ප්‍රදේශවාසීන් දැනුවත් කිරීමේ රැස්වීමක් පැවැත්වීම (2010. 08. 07 දින)
2. තම නිවස හා ගෙවත්ත පිරිසිදු කිරීමට සතියක කාලයක් ලබා දී, එම කාල තුල එකතුවන මදුරුවන් බෝවන ද්‍රව්‍ය හා කසල එක් දිනකදී දොම්පෙ ප්‍රාදේශීය සභාවේ සහයෝගයෙන් එක් රැස් කර බැහැර කිරීම (2010. 08. 15)
3. පිරිසිදු කිරීමෙන් පසුව ම.සෞ.ප. හා පොලීසියේ නිලධාරීන් සමග ප්‍රදේශය පරීක්ෂා කර මදුරුවන් බෝවන ස්ථාන තවදුරටත් තිබෙන නිවැසියන්ට විරුද්ධව නීතිය ක්‍රියාත්ම කිරීම.
4. මාස 6ක පමණ කාලයක් වරින් වර පරීක්ෂා කිරීම් සිදු කිරීම හා නීත්‍යානුකූලව කටයුතු කිරීම.

මෙම ව්‍යාපෘතියේ පළමු අදියර - දැනුවත් කිරීමේ රැස්වීම් 2010. 08. 07 දින ගනේගොඩ පන්සලේදී පැවැත්වූවා. උදේවරුවේ ගල්වලගොඩ ග්‍රාම නිලධාරී කොට්ඨාශය සඳහා. සවස් වරුවේ ගනේගොඩ ග්‍රාම නිලධාරී කොට්ඨාශය සඳහා. රැස්වීම් සඳහා කැඳවීමේ ලිපි සියළුම ගෘහමූලිකයින්ගේ නමටම මුද්‍රණය කොට සෑම නිවසකටම බාර දුන්නා. මේ ලිපි බෙදා දීම සඳහා ප්‍රදේශයේ තරුණ කණ්ඩායම හා ක්ෂේත්‍ර නිලධාරීන් පූර්ණ සහයෝගය ලබා දුන්නා.
රැස්වීමට පැමිණීම ඉතා ඉහල අගයක් ගත්තා. ගල්වලගොඩ නිවාස 351 න් 333 කින් පැමිණියා. 94.7%ක්. ගනේගොඩ 476 න් 456 ක්. 95.8%ක්.
නොපැමිණි අයගේ නිවෙස් පරීක්ෂා කිරීම අද (2010. 08. 09) උදේ සිට ආරම්භ කළා. ම.සෞ.ප. හා පොලීසිය ක්‍රියාත්මකයි.

ඊයේ සවස් වන විට ප්‍රදේශය පුරා සෑම තැනකින්ම දුම් රොටු අහසට නැගුණා. ඉරිදා දිනයේ බොහෝ දෙනෙක් වැඩ පටන් අරගෙන වගේ.
අපෙන් එකෙක්වත් නොදෙමු...!

පොතේ නැති බෙහෙත්

පොතේ නැති බෙහෙත්...!

මුලදීම ඩෙංගු රෝගයකි. ඊළඟට වසංගතයකි. දැන් ව්‍යසනයකි. ඒඩ්ස් මාරාන්තිකයි. ඩෙංගු මරණය නියතයි!. රිජ්වේ ළමා රෝහලේ පමණක් නොවේ, ලංකාවේ සෑම මූලික රෝහලකම ළමා වාට්ටුව අද පිරී ඇත්තේ ඩෙංගු හෝ ඩෙංගු යැයි සැක කරන උණකින් පෙළෙණ අහිංසක හුරුබුහුටි දරුවන්ගෙන්. මාගේ ඥාති පුත්‍රයෙක් දවස් කීපයක් රෝහලේ ඇඳකට වෙලා අපි සැවොම හැඬෙව්වා! උණ හැදිල දවස් තුනකින් පේට්ලට් කවුන්ට් එක ලක්ෂ 1යි. ඊළඟ දවසේ 87 දාහයි. ඊළඟ දවසේ 79 දාහයි. .... මෙහෙම ගියොත් පළමුව පුතාට කම්පණය. ඊළඟට අපට කම්පණය.
පසුගිය දිනවල සියළුම මාධ්‍යවලින් වාර්තා කළා, ගස්ලබු කොළ ඉස්මවලින් පේට්ලට් අගය වහා ඉහල නගිනවා කියල. ඒත් තවමත් වෛද්‍යවරු ඒ ගැන කතා කරන්නේ නෑ. ‍කළ යුත්තේ කුමක්ද! අහිංසක රෝගීන්ගේ ඥාතීන් මොනව කරන්නද?. වාසනාවන්ත දරුවෝ කිහිප දෙනෙක් සුවපත් වෙලා, ගෙවල් වලට යන්න සූදානම.
"ඇත්තටම ඔය ගස්ලබු කොල ඉස්ම වැඩේ ඇත්තද දන්නෑ නේද?"
"අනේ දන්නේ නෑ අනේ. අපි මැල්ලුම් හදලනම් දුන්න. හරි තිත්තයි. ටිකයි කෑවේ"
"ඒකත් එහෙමද?"
දරුවා දිහා බලන් ඉන්න බෑ. තොල් කිව්ටෙක්ස් ගාල වගේ, යටි පතුල් රතු පාටයි. අත-පය රතු වෙලා.
"මට රිපෝට් එක ගන්න යන්න දුන්නෙ නැත්නම් මම උපවාස කරනවා"
"මොකක්ද කරන උපවාසෙ?"
"ඒක කිව්වොත් කරන්න දෙන්නෙ නෑනෙ!"
කම්පනය නිසා විකාරෙන්ද, නැත්නම් අද ට්‍රෙන්ඩ් එකද?
"දැන් කොහොමද පුතාට?"
"අනේ මන්ද"
"අපේ අර නැන්දට අන්තිම වෙලා අයිසීයූ දැම්මනෙ, අපි ගස්ලබු කොල ඉස්ම දුන්න. දවසෙන් රිකවර්"
"දොස්තරල මොකද කිව්වෙ?"
"කිය කිය හිටියෙ නෑ. අපි දුන්න"
"ඒකත් එහෙමද?"
40 දාහටත් අඩු වුනොත් භයානකයි. තවත් බලන් ඉන්නවාද?
"ඕනෙ එකක් වෙන්න අපිත් දෙමුද?"
"දෙමු අයියෙ, වහ නෙමේනෙ"
......
"පේට්ලට් කවුන්ට් එක ලක්‍ෂෙ පැනලලු. හෙට යන්න පුළුවන් වෙයි කිව්ව."
පැය අටකින් තත්වය තනිකරම අනිත් පැත්ත හැරුණ.
........
'තිසුරි සිහිසුන්ව සිටි නිසා ගස්ලබු ඉස්ම දෙන්න බැරි වුණා: අම්මට පෙවූ පසු දින දෙකකින් සුව වුණා. ඩෙංගු වැළඳී මියගිය හත් හැවිරිදි දැරියගේ මරණය ගැන ඥාතිවරියක් කියයි' (2010 අගෝස්තු 5 ලංකාදීපයේ 11 පිටුවෙන් උපුටා ගත්තෙ)
......
වෛද්‍යවරු පොතේ නැති බෙහෙත් දෙන්නෙ කොහොමද? එහෙමයි කියල මැරෙණකම් බලන් ඉන්නෙත් කොහොමද?
ඩෙංගු රෝගීන්ගේ ජීවිත ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා ගස්ලබු කොළ ඉස්ම ලබාදීම පිළිබඳව වහා තීරණයක් අදාල බලධාරීන් විසින් ගත යුතු බව මාගේ මතයයි.

කොණ්ඩෙ බැඳල පාසල් යමු...!

ලංකාවේ ක්‍රියාත්මක වන්නේ 'නිදහස්' අධ්‍යාපනයකි. අධ්‍යාපනයට මෙම 'නිදහස්' කෑල්ල එක්වන්නේ කන්නංගර යුගයේය. එතෙක් (වැඩිදුර) අධ්‍යාපනය ලැබීම සඳහා ගෙවීමක් කිරීමට සිදුවිය. එයින් නිදහස් කර නොමිලේ අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමට අවස්ථාව ලබා දීම නිසා අධ්‍යාපනයට 'නිදහස' එකතු විය. එසේ නිදහසේ ලබන්නට පින් ලැබුයේ එතෙක් පැවති මිෂනාරී අධ්‍යාපනයමයි. මෙම මිෂනාරී අධ්‍යාපනය 'නිදහසේ' ලැබිය හැකි එකක් නොවීය. එය අති මහත් නීති පද්ධතියක් යටතේ දැඩි පාලනයකින් යුතුව ලබා දුන් එකකි විය.

පාසල් නිල ඇඳුම එක් නීතියකි. මා ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය ලැබූ පාසලේදී අපට නිල ඇඳුමක් නොතිබුණු අතර නගරයේ පාසලට පැමිණි විගස ඇඳුම් ඇඳීමේ නිදහස සීමා විය. ඇඳුමේ පාට පමණක් නොව කලිසම් කුකලේ දිග, කමිස අතේ දිග, සපත්තුවේ පාට, මේස්වල උස ආදී සීමා රාශියක් විය.
කකුල් දෙකටම සපත්තු නොදැමීමේ නිදහස ද නැති විය. එක් කකුලක පමණක් තුවාලයක් තිබේනම් සෙරෙප්පු දැමිය හැක්කේ එම කකුලට පමණි. අනිත් කකුලට සපත්තුවක් දැමිය යුතුය.
හිස කෙස් වැවීමේ නිදහස ද නැති විය. අපගේ 'කොණ්ඩා මෝස්තරය' තීරණය කරන්නේ විනය භාර ආචාර්යවරයාය. මාගේ පුතාගේ ඉතා හුරුබුහුටි කොණ්ඩා මෝසතරය පාසලට ඇතුළත් කළ විගස 'දැඩි අවවාද කිරීම්' සහිතව වෙනස් කිරීමට සිදුවිය. දැනටද කෙස් වැවිය හැක්කේ කෙස් අතරින් අතැඟිලි යැවූ විට 'අතට අහු නොවන' ප්‍රමාණයටය.
මාගේ සොයුරියන් ගිය පාසලේ දී කොණ්ඩය දිගනම් කරල් දෙකට ගොතා නියම කළ වර්ණයෙන් හා නියම කළ පළලින් සහ දිගින් යුතු රිබන් පටිවලින් නියමිත ගැටය ගැසිය යුතුය. කොටට කපනවා නම් තවත් නීති පද්ධතියක් අදාල විය.
මේ 'නිදහස් අධ්‍යාපනයේ' නැතිව ගිය නිදහයෙන් කිහිපයක් පමණි.
අවාසනාවට හෝ වාසනාවට තවත් කොටසකට පමණක් නැතිව ගිය නිදහසක්ද වේ. එනම් විරුද්ධ ලිංගිකයින් සමග එකට සිට අධ්‍යාපනය ලැබීමේ නිදහස.
කෙසේ හෝ මෙවැනි දැඩි විනය පද්ධතියක් යටතේ අධ්‍යාපනය ලබන සියළු දෙනා සමාජයට පැමිණි විට එලෙසම විනයානුකූලව ජීවත් වීමේ ශික්‍ෂණය ලබා තිබේද යන්න පැහැදිලි නැත. මෙම නීති අවශ්‍ය වන්නේ ආයතන පරිපාලනය සඳහා පමණක් නම් තව දුරටත් මේ 'නිදහස නැති කිරීම' පවත්වාගෙන යායුතුද?

බෞද්ධ දරුවන්ට දහම් පාසල් මොකටද?

අද දහම් පාසල් දවසනෙ. උදේම ගියා පොඩි කට්ටිය අරගෙන දහම් පාසලට. අද පන්සලක් නෑ. එතනත් පාසලක්. ගේට්ටුව අවට වාහන 75ත් 100ත් අතර සංඛ්‍යාවක් තිබුණා. 'දහම්පාසල් බස්රථ' තුනකුත් තිබුණා. ගේට්ටුව ළඟ ශිෂ්‍ය නායක අයිල දෙන්නයි, අක්කල දෙන්නයි. 'නිල ඇඳුම', 'බැජ් එක' පරීක්ෂා කරනවා. "මල්ලිගේ කොණ්ඩේ වැඩියි" එක අයියා කෙනෙක් අපේ පුතාට කිව්වා. "එයත් ප්‍රිෆෙට්" අනෙක් අයියා කිව්වා. මල්ලිත් හිනා උණා මිසක් මොකුත් කිව්වෙ නෑ. ප්‍රශ්නෙ දුර දිග ගියෙත් නෑ. ඇතළට යන්න බෑ දෙමාපියන්ට. යන්න තහනම් නෙමේ වෙන්න ඕනෙ. අර පාසලේ වගේ කියල හිතාගෙන යන්නෙ නෑ වගේ. කොහොමත් 20ක් 30ක් ගේට්ටුව අවට ඉන්නවා.
මට හැමුදුරුවෝ බැහැදකින්න ඕනෙ. ඉතින් මම ඇතුළට ගියා. බාධාවක් වුනේ නෑ. ඇතුළට යද්දි මෙන්න පොත් 'සල්පිලක්'. ඩෙස් බංකු රාක්ක පුරෝල පොත්. "ආ මට තාත්තාට කියන්න අමතක උණා අද පොත් ගන්න සල්ලි ගේන්න කිව්වනෙ". පුතා කීව. "පුතාට මොකක් හරි පොතක් ඕනෙද?" "නෑ. නෑ. අර ගේන්න කිව්ව එකයි මම කිව්වෙ" "හරි මොකක්ද දැන් කරන්න ඕනෙ" "යමක් දැක්ක පළියට ගතයුතු නොවේ. අවශ්‍ය දේ පමණක් සෑහේ" පුතා කීවා. "ආ මතකයි නේද". ඒ එක පවුලක තීරණය විතරයි. ඒත් තව කී දෙනෙක් 'පොත් ගන්න' සල්ලි ගේන්න ඇතිද?
7.30ට ඝණ්ඨාරය නාද වුණා. පාසලේ වගේමයි. ලමයි පෝලින් උණා. මල් පෙරහැර ආවා. ගියා. ‍පන්ඩිත හාමුදුරු‍වෝ සිල් දුන්නා. නිවේදන ටික කියෙව්වා. අන්තර් නිවාස තරඟවලි ගැන කිව්වා. අන්තර් දහම්පාසල් තරඟාවලි ගැන කිව්වා. ශිෂ්‍ය නායක දිනයක් ගැන කිව්වා. විනාඩි 10ක් 15ක් අතර 'ආගමික වතාවත්' අවසන්. ළමයි පන්තිවලට ගියා.
පන්තිවලට ගුරුවරු ගියා. පොඩි හාමුදුරුවරු දෙතුන් නමයි. විශ්‍රාමික ගුරුවරු දෙන්නයි. වසර 30ක් පමණ කාලයක් තිස්සේ දහම්පාසලේ ඉගැන්වීම කරණ වැඩිහිටි 'දහම්පාසල් ගුරුතුමියයි'. දහම්පාසල් අවසානය හා ධර්මාචාර්ය සමත් වැඩිහිටි ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන් කණ්ඩායමයි. ඔක්කොම පන්ති 10ක් නැත්නම් 11ක් තියෙනවා. ආරම්භක පන්තිය 1 නෙමේ. පාසලේ 1 වසරේ ඉන්න අය දහම්පාසලේ මුල් පන්තියේ. ඒ පන්තියේ සිට පන්ති 4ක ළමයි 50 බැගින් විතර ඉන්වා. ඊළඟ පන්තියේ 20ක් විතර. ඊළඟ පන්තියේ ඒ කියන්නේ පාසලේ 5ට සමාන්තර පන්තියේ ඉන්නේ 12ක් විතර. 6, 7, 8 පන්තිවල ළමයි 30, 40 විතර ඉන්නවා.
ගුරුවරු නම් ලකුණු කරනවා. අච්චු පොත අරගෙන පාඩමක් කරනවා. ඒ හැම පාඩමක්ම වගේ පාසලේ බුද්ධාගමට උගන්න ඒවා. පාලි වගේ ඒවා බොහොම උඩින් පල්ලෙන් යන්නේ. 10 විතර වෙනකොට විවේකය. ආයෙත් අච්චු පොත හා පාඩම්. තෝරගත්ත ළමයි ටිකක් අරගෙන 'තරඟ' වලට සූදානම් කරනවා. 11ට ආයත් පෝලින්. ගාථාවක් කියනවා ගෙදර යවනවා.

ඔක්කොම ළමයි 700-800 ක් විතර ඉන්නවා. ඒත් පන්සලේ එපමණ ළමයි ප්‍රමාණයකට ඔය මිශනාරී ක්‍රමයේ පන්ති කාමර අධ්‍යාපනය දෙන්න ඉඩ මදි. ඉතින් ලොකු හාමුදුරුවෝ පන්සල් වත්ත පුරා මඩු ගහනවා. ගස් ඉර ඉරා ඩෙස් බංකු හදනවා.

අපේ දරුවන්ට ඕනෙ මේ ආකාරයේ දහම්පාසල් අධ්‍යාපනයක්ද? හරියටම තවත් පාසල් දිනයක් වගේ! ‍අච්චුපොත් පාඩම් විනා සාරධර්ම වර්ධනයක් හෝ ආගමික ගුණවගාවක් ඇති කිරීමේ හැකියාවක් මේ දහම්පාසල් අධ්‍යාපන ක්‍රමයෙන් ලැබෙන්නනෙ නෑ.

ළමයා හා පන්සල අතර හොඳ සම්බන්ධතාවයක් ඇතිවන, ළමයාතුළ යහපත් ගුණධර්ම වර්ධනය කිරීමට හැකි හොඳින් සංවිධානය කළ පෝදා වඩසටහන් 1ක් මේවගේ දහම් පාසල් දින 4ට වඩා හොඳ බව මාගේ මතයයි.

ඊළඟ යුගය කුමක්ද? What will be the next Age?

මානව පරිනාමය විවිධ යුගවලට වෙන් කර දක්වා ඇත. ගල් යුගය, එ‍ඬේර යුගය, ගොවි යුගය, කාර්මික යුගය, තාක්ෂණ යුගය ආදී ලෙස (වෙනස් ආකාරයේ කොටස් කිරීම් හා නාම ද තිබේ) පැමිණ අදවන විට තොරතුරු තාක්ෂණ යුගයේ සිටින්නේ යැයි පැවසේ. එළඹෙන යුගය කුමක් විය හැකිද?

ඉහත දැක්වූ යුග සියල්ල ප්‍රධාන යුග දෙකක අනු යුග නොඑසේනම් උප යුග ලෙස මම සිතමි. ගල් යුගය, එ‍ඬේර යුගය හා ගොවි යුගය අයත්වන්නේ 'ආහාර යුගය' නම් ප්‍රධාන යුගයටය. එම යුගයේ මිනිසාගේ ප්‍රධාන සම්පත වී තිබුණේ ආහාරය. කාර්මික යුගය, තාක්ෂණ යුගය හා තොරතුරු තාක්ෂණ යුගය අයත් වන්නේ 'දැනුම යුගය' නම් ප්‍රධාන යුගයටය. මේ යුගයේදී මිනිසා තම ජීවිතය සැපවත් කර ගන්නේ දැනුම රැස් කර ගැනීමෙනි. දැනුම ඇති තැනැත්තා එය 'විකුණාගෙන කයි'. දැනුම නොමැත්තා දැනුම මිලදී ගනියි. නැත්නම් දැනුම ඇත්තාට කඹුරයි. එනම් මේ දැනුම සම්පත වූ යුගයේ තමාට දැනුම තිබීම හා අනෙකාට දැනුම නොතිබීම අපේ අවශ්‍යතාවයයි. අපේ සැපවත් බවේ රහස එයයි. මෙය අනෙක් පස පෙරළුනොත් කුමක් සිදු වේද? අනෙකාට දැනුම නොමැති කම මට අපහසුවක් වේ නම් දැනුම මාගේ සම්පත නොවනු ඇත. මා අසීමිතව දැනුම සොයමින් නොවෙහෙසෙනු ඇත. මාගේ දැනුම මාගේ සැපපහසුව උදෙසාම අනෙකාටද ලබා දෙනු ඇත. එවිට මිනිසා නව ප්‍රධාන යුගයක් කරා පිය නගනු ඇත.

එම ප්‍රධාන යුගය කුමක් විය හැකිද? එම යුගයේ සම්පත 'ගුණ ධර්ම' වැනි යමක් විය හැකි බව මාගේ මතයයි.

ප්‍රේමවන්තයිට තවත් දිනයක් දෙමු!

අද ප්‍රේමවන්තයින්ගේ දිනයද?
ඔවු! අද ප්‍රේමවන්තයින්ගේ දිනය.
ප්‍රේමවන්තයින්ටත් දිනයක් ඕනෙද?
ඔව්! ප්‍රේමවන්තයින්ටත් දිනයක් ඕනෙ!
අඩුම ගානෙ එදාටවත් එකිනෙකාට ප්‍රේම කරන්න.
ඇත්තටම ප්‍රේම කරන්න.
අද ඇත්තටම ප්‍රේම කළොත් තවත් දවසක් වෙන් කරල දෙන්න බලමු!
ප්‍රේමවන්ත දවසක් වේවා!

සහෝදරකම

මගේ මතය අනුව ලොව ඇති රැකගතයුතුම ඥාතිකම නම් සහෝදරකමයි. අපගේ ජීවිත කාලයට සමාන වූ කාලයක් අප සමග එකට හුස්ම ගන්නා ඥාතියා සහෝදරයා වේ. අම්මා හා තාත්තා අපට බොහෝ කළකට පෙර ඉපිද බොහෝ විට අපට බොහෝ කලකට පෙර අපෙන් වෙන්ව යයි. දූ දරුවන් සම්බන්ධව එහි අනෙක් පැත්තයි. අපිට බොහෝ කලකට පසු ඉපිද බොහෝවිට ඔවුනට පෙර අපි ඔවුන්ගෙන් වෙන්ව යයි. බිරිඳ හා ස්වාමියා වුවද අපේ ජීවිතයට එක්වන්නේ අප ඉපිද බොහෝ කලකට පසුවය. එහෙත් සහෝදර සහෝදරියෝ අප උපන් සමයේම ඉපිද බොහෝ විට අප මියෙනා කාලයේ අපත් සමගම මොලොව හැර යයි.

සහෝදරකම ගැන මේ සටහන තියන්න හිතුනේ අද උදේ එෆ්.එම්. සේවාවකින් ඇසුනු දෙයක් නිසා.
ඒකත් සඳහන් කරන්නම්.
"දිනක් උදයේ අම්මා ස‍හෝදරයින් දෙදෙනාට රොටී පුළුස්සමින් සිටියා. ඒ තැටියේ එක් වරකට දැමිය හැක්කේ එක් රොටියක් පමණි. ඒ නිසා අයියා පළමු රොටිය සබා ගැනීමේ අරමුනින් මෙසේ පැවසුවා.
"මම තමා වැඩිමලා. මම ලොක්කා. මම ඉස්සෙල්ලම ලෝකෙට ආවේ. ඒ නිසා පළමු රොටිය අයිති මටයි."
මල්ලි එකඟ උනේ නෑ.
"නෑ එහෙම වෙන්නේ කොහොමද? මම පොඩියි. තවමත් මම පොඩියි. ඒ නිසා මටයි ඉස්සෙල්ල කන්න ඕනේ. එතකොටයි මටත් ඔයාට වගේ ලොකු වෙන්න පුළුවන්."
අම්මට තේරුණා වැඩේ හරි යන්නනේ නැති බව. අම්මා කිව්වා මෙහෙම.
"දරුවනේ මෙකන දෙවියෝ හිටියානම් දෙවියෝ කියන්නේ 'පළමු රොටිය මගේ සහෝදරයාට දෙන්න' කියලයි."

මල්ලිට පොට පෑදුනා. මල්ලි කිව්වා
"එහෙනම් අයියා දෙයියො වෙන්න".

ජනමාධ්‍යයේ කැත වැඩ

ජනමාධ්‍ය යනු රටේ මතවාදය හසුරුවන ප්‍රධාන ධාරාවකි. රටකට නිවැරදි මතවාදයක් නොමැති තාක් කල් බොහෝ දෙනා අයාලයේ යන මතවාද ජන විඥ්ඥානය තුළ තැම්පත් කිරීම වැලැක්විය නොහැකිය. එහෙත් ජනතාව එපා නොකියන නිසා තමන්ට හිතෙන හිතෙන දේ ජනමාධ්‍ය හරහා බෙදා දීමට ජනමාධ්‍ය කටයුතු නොකළ යුතුය. කොහේ හෝ සිදුවන දෙයක යම් කුණු රසයක් තිබේනම් එය ප්‍රවෘත්තියක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම අද ජනප්‍රිය ජනමාධ්‍ය සම්ප්‍රදාය වී තිබේ. මෙය සිදු නොවිය යුතු දෙයක් බව මාගේ මතයයි.
විශේෂයෙන් තවත් කාල පරිච්ඡේදයකට තම නායකයා තෝරා ගැනීමේ භාරධූර කාර්යය මහජනයාට පැවරී ඇති මේ මොහොතේ, නිවැරදි තීරණයක් ගැනීමට උපකාරීවන තොරතුරු ඉදිරිපත් කරනවා වෙනුවට ඉතා පහත් මට්ටමේ කූටෝපායන් සඳහා තම ගුවන් කාලය හා පිටු වෙන් කිරීම ජනමාධ්‍ය සිදු කරන ඉතා පහත් පෙළේ කැත වැඩක් බව මාගේ මතයයි.

යුතුකම් හා අයිතිවාසිකම්

යුතුකම් කියන්නේ ක්‍රියාවක්. අයිතවාසිකම් කියන්නේ ප්‍රතිඵලයක්.
යුතුකම් කියන්නේ එක් අයෙකු විසින් ඉටු කළ යුතු කාර්යයක්. අයිතිවාසිකම් කියන්නේ ඒ පුද්ගලයා යුතුකම් ඉටුකිරීම නිසා තවත් අයෙකුට ලැබෙන ප්‍රතිඵලය.
ඒත් අපි ඔය දෙක මාරු කරගෙන ඉන්නේ.
අපි හිතන් ඉන්නේ අයිතිවාසිකම් කියන්නේ තියෙන දෙයක්. යුතුකම් කියන්නේ කළ යුතු දෙයක් කියල.
සේවකයා හිතන් ඉන්නවා සේව්‍යයා තමන්ට වැඩි පඩි ලබා දිය යුතුයි; එය තමන්ගේ අයිතිවාසිකමක් කියල. එහෙත් එතන තියෙන්නේ වැඩි පඩි ලබා දීම සේව්‍යයාගේ යුතුකම. ඔහු එය ඉටු කළොත් එහි ප්‍රතිඵලය සේවකයාට ලැබෙනවා. ඒ විදිහටම තමා සේවකයාගේ යුතුකම-වගවීමෙන් සේවය කිරීම හා සේව්‍යයාගේ අයිතිවාසිකම-බලාපොරොත්තු වන ලාබය ලැබීම.
දෙමාපියන් හා දරුවන් ගත්තත් එසේමැයි. සිඟාලෝවාද සූත්‍රයේ හොඳින් කියනවා ඒ ගැන. සෑම පාර්ෂවයකටම තියෙන්නේ යම් යුතුකමක්. එය ඉටුකිරීමෙන් ප්‍රතිපාර්ෂවයට යමක් ලැබෙනවා. නමුත් එය ප්‍රතිඵලයක් විනා නයමයක් නොවේ.

විපක්‍ෂ නායක ජනාධිපති කරන නව ව්‍යවස්ථාවක්

ශ්‍රී ලංකාවේ මේදිනවල ජනප්‍රසිද්ධම මතෘකාව විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය අහෝසි කිරීමයි. ජනාධිපතිවරණයේ එක් පාර්ෂවයක ප්‍රධානම තේමා පාඨය වී තිබෙන්නේත් එයයි. අපේ රටට විධායක ජනාධිපති වරයෙකු අවශ්‍ය බවයි මාගේ මතය. එහෙත් ඒ තනතුරට වර්තමානයේ ආරෝපණය කොට තිබෙන්නා වූ අසීමිත බලයතල ඉවත් කළ යුතුයි. විශේෂයෙන් ජනාධිපති පාර්ලිමේන්තුවට/ව්‍යවස්ථාදායකයට හා අධිකරණයට ඍජුවම වගකිව යුතුයි. එසේම විධායකය, ව්‍යවස්ථාදායකය හා අධිකරණය එකිනෙකින් ස්වායත්ත ආයතන විය යුතුයි.

විධායකය ප්‍රධාන කොටස් තුනකින් සමන්විය යුතුයි.විධායකයේ නායකයා ජනාධිපති වේ. ජනාධිපති තෝරා ගන්නේ ව්‍යවස්ථාදායකය මගිනි. මෙහිදී සැලකිල්ලට ගත යුතු විශේෂ සාධකයක් පවතී. එය විශේෂයෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ පවතින ප්‍රබලව බෙදී ගිය දේශපාලන පක්‍ෂ ක්‍රමය නිසා ඇතිවූ තත්වයකි. සෑම විටම රාජ්‍ය පාලනය බාර ගන්නා පක්‍ෂය තම බලය පවත්වාගෙන යාමටත්, බලය අහිමි වූ පක්‍ෂ නැවත බලය ලබා ගැනීමටත් පමණක් කටයුතු කිරීම නිසා සෙක්කුවේ බැඳි ගොනා සේ වසර 60ක් තිස්සේ අපේ රට එකම තැන කැරකෙමින් පවතී. එබැවින් දේශපාලනයට පිවිසෙන සෑම දෙනෙකුටම සෑම විටම රටේ දියුණුව අභිවෘද්ධිය සඳහා යම් කාර්යය භාරයක් හිමි වූ පාලන ක්‍රමයක් රටේ තිබිය යුතුය. එවිට අනෙකාගේ කකුලෙන් ඇදීමෙන් බලය ලබා ගන්නවාට වඩා තමා කළ සේවය නිසා තවදුරටත්/වැඩිදුරටත් බලය ලබා දෙන ක්‍රමයක් නිර්මාණය කළ යුතුවේ.

මහ මැතිවරණයකින් බහුතරය ලබා ගන්නා පක්‍ෂයට/සංධානයට ව්‍යවස්ථාදායකයේ බලය හිමි විය යුතුය. එහි දී දෙවන ස්ථානයට පත්වන කණ්ඩායමෙන් යෝජනා කරන අයෙකු විධායකයේ නායකායා නොහොත් ජනාධිපති ලෙස පත් කරගත යුතුය. එවිට පළමු කොටම රටේ පාලනයට රටේ ප්‍රධානම දේශපාලන පක්‍ෂ/සංධාන දෙකම ඍජුවම හවුල් වී හමාරය. දෙවනුව පත්වන කිසිම ජනාධිපතිවරයෙක් තම පක්‍ෂයට ව්‍යවස්ථාදායකයේ බලය ලබා ගැනීම සඳහා ව්‍යවස්ථාදාය විසුරුවා නොහරිනු ඇත. එසේ කර එහි බලය අල්ලා ගත් විට තම පක්‍ෂයට හිමිව තිබූ විධායක නායකත්වය හෙවත් ජනාධිපතිකම අනෙක් පක්‍ෂයට හිමි වේ. එබැවින් නියමිත මැතිවරණයක් පවත්වන තුරු ජනාධිපති ව්‍යවස්ථාචායකය විසුරුවා හැරීමට පෙළඹෙන්නේ නැත.

විධායකයේ දෙවන කොටස ව්‍යවස්ථාදායකයේ පාලක කණ්ඩායමේ නායකයා විසින් තෝරා පත් කළ යුතුය. එය මණ්ඩලයක් විය යුතු අතර එහි එක් එක් සාමාජිකයා එක් විෂයක් පිළිබඳව පුද්ගලිකවද, මණ්ඩලය සාමූහිකවද ව්‍යවස්ථාදායකයට වග කිව යුතුය. මෙම මණ්ඩලයේ සාමාජික සංඛ්‍යාව හා ඔවුනට පැවරෙන විෂයන් මොනවාද යන්න ව්‍යවස්ථාදායකය විසින් සම්මත කර ගත යුතුය. විධායකයේ තීරණ සඳහා ව්‍යවස්ථාදායකයේ අනුමැතිය හා ප්‍රතිපාදන ලබා ගැනීම මෙම විධායක මණ්ඩල සාමාජිකයින්ගේ හෙවත් ඇමතිවරුන්ගේ වගකීම වේ.

විධායකයේ තෙවන කණ්ඩායම විධාකයයේ නායකයා හෙවත් ජනාධිපති විසින් තෝරා ගන්නා නිලධාරී මණ්ඩලයක් වේ. මේ සඳහා ජනාධිපතිවරයාගේ අභිමතය පරිදි රාජ්‍ය සේවය සඳහා අවශ්‍ය සුදුසුකම් සහිත ඕනෑම කෙනෙකු තෝරා ගත හැකි අතර ඒ ව්‍යවස්ථාදායකයේ සාමාජිකයෙකු වුවහොත් ඔහුගේ ව්‍යවස්ථාදායක සාමාජිකත්වය අහෝසි වනු ඇත. එසේම මේ සෑම ලේකම් වරයෙකුම රජයේ නිලධාරියෙකු බවට පත්වන අතර ඔහු රාජ්‍ය නිලධාරියෙකු යටත්වන සියළුම නීති රෙගුලාසි වලට යටත්ව සේවය කළ යුතුය. ව්‍යවස්ථාදායකය විසින් සම්මත කර ගත් සෑම විෂයක් සඳහාම මෙම ලේකම්වරු පත්වන අතර එම අමාත්‍යංශය විධායකයේ නියමයන්ට අනුව පරිපාලනය කිරීම ඔහුගේ වගකීම වේ.

ජනාධිපතිවරයා විසින් ගන්නා ලබන සියළුම ප්‍රතිපත්තිමය තීරණ, විධායක මණ්ඩලයේ එකඟතාව ඇතිව හෝ නොමැතිව, අදාල අමාත්‍යවරයා ලව හෝ පුද්ගලිකව තමා විසින් හෝ ව්‍යවස්ථාදායකයට ඉදිරිපත් කොට අනුමත කර ගත යුතු වේ. එම තීරණය විධායක මණ්ඩලය විසින්, එනම් අනෙක් කණ්ඩායමේ එකඟතාව ලබා දී ඇත්නම් තම කණ්ඩායමේ එකඟතාවද සමගින් පහසුවෙන් අනුමත කර ගත හැකිවේ. විධායක මණ්ඩලයේ එකඟතාවයකින් තොරව ඉදිරිපත් කරණ යෝජනාවක් වුවත් සාමූහික වගකීම හා විශේෂයෙන්ම තමන්ද නියෝජනය කරන රජයේ සැලැසුම් කෙරෙහි ඇති වගවීම හේතුවෙන් ව්‍යවස්ථාදායකයේ අනුමැතිය ලබා ගත හැකි විය යුතුය. මෙවැනි අවස්ථාවල මෙම ප්‍රධාන පක්‍ෂ/සංධාන දෙකටම අයත් නොවන ස්වාධීන හා සුළුතර නියෝජිතයින්ගේ මතය තීරණාත්මක වනු ඇත. එබැවින් විශේෂයෙන් අඩු ජනගයනයක් සහිත ජනවර්ග ඍජුවම නියෝජනය කරන නියෝජිතයින්ට තමන්ගේ අවශ්‍යතාවන් සඳහා ප්‍රධාන පක්‍ෂ සමග සංධාන ගත නොවී තම අනන්‍යතාව සුරැකෙන අයුරින් තම ශක්තිය පෙන්විය හැකිය.

කාකාසලාට පරිගණක

රජයේ කාර්යාලවල තිබෙනා තවත් තනතුරකි, කාකාස හෙවත් කාර්යාල කාර්ය සහයක. කාර්යාලය විවෘත කිරීම හා වසා දැමීම එනම් යතුරු රාජකාරිවල සිට පිරිසිදු කිරීම්, නිලධාරීන්ට බීමට වතුර සැපයීම, මේසයේ දූවිලි පිස දැමීම, අඩි හතරක පහක දුරකට පවා ලිපිගොනු චලනය කිරීම, ලිපි විවෘත කිරීම, විදුලි පහන් දැල්වීම හා නිවා දැමීම, විදුලි පංකා ක්‍රියාත්මක කිරීම ක්‍රියා විරහිත කිරීම, වායුසමනය යනුත්‍රය ක්‍රියා කිරීම හා ක්‍රියා විරහිත කිරීම, ආදී රාජකාරි රාශියක් මෙම ‘නිලධාරියා‘ විසින් සිදුකරනු ලබයි.

එහෙත් අද සෑම රාජ්‍ය කාර්යාලයකම තිබෙන්නා වූ පරිගණකය ඔවුන්ගෙන් ඈත් කොට ඇති සෙයකි! පරිගණකය ක්‍රියාත්මක කිරීම, අක්‍රිය කිරීම (turn Off)ආදී ප්‍රාථමික ක්‍රියාකාරකම්වත් ඔවුන්ට පවාරා නොමැති බවයි මාගේ හැඟීම.

මෙම ප්‍රාථමික ක්‍රියාකාරකම්වලට අමතරව, පරිගණක ස්ථාපනය කිරීම, නඩත්තු කිරීම, ගැටළු විසඳීම ආදී කාර්යයන් ඔවුන්ට භාර දිය යුතුය යන්න මාගේ මතයයි.

ලංකාවට තොරතුරු තාක්ෂණය පැමිණ දැන් වසර 30ක් පමණ ඉක්ම ගොස් ඇත. ලංකාවේ විශ්ව විද්‍යාලවල තොරතුරු තාක්ෂණය ‘ඉගැන්වීමට‘ පටන් ගෙන ද එවැනිම කාලයක් ගතව ඇත. තොරතුරු තාක්ෂණය සඳහා වෙන් වූ විශ්ව විද්‍යාලද කිහිපයක්ම ලංකාවේ ඇත. එසේම අද ලංකාවේ විශ්ව විද්‍යාල විශාල සංඛ්‍යාවක ‘තොතුරු තාක්ෂණ අංශ‘ පිහිටුවා ඇත. තොරතුරු තාක්ෂණ ‘ආචාර්යවරු‘ ද විශාල සංඛ්‍යාවක් බිහිවී සිටිති. තොරතුරු තාක්ෂණය හැදෑරීම සඳහා විශාල තරඟකාරිත්වයක්ද ඇතිවී තිබේ.

ලෝකයේ අනෙක් රටවල්, විශේෂයෙන් නොදියුණු රටවල් සමග සසඳා බැලීමේදී මෙම තත්වය ප්‍රශංසනීය මට්ටමේ පවතී. එවැනි මට්ටමකට ගෙන ඒම සඳහා, රජයෙන්, විශ්ව විද්‍යාලවලින්, විද්වතුන්ගෙන් සිදුවූ සේවය අගය කළ යුතුය.

එසේම තවත් දියුණු විය යුතු පැති කිහිපයක්ම තිබෙන බවයි මාගේ මතය. විශේෂයෙන්ම තොරතුරු තාක්ෂණය පිළිබඳ සිදුකෙරෙන පර්යේෂණ ප්‍රමාණය මීට වඩා වැඩි කළ යුතුය. ලංකාවේ අනන්‍යතාවයට ගැලපෙන පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධති පිළිබඳ පර්යේෂණ, මහජන සේවය-රාජ්‍ය සේවය ලබා දීම සඳහා තොරතුරු තාක්ෂණය යොදා ගැනීම පිළිබඳ පර්යේෂණ, අධ්‍යාපනය සඳහා තොරතුරු තාක්ෂණ යොදා ගැනීම, අධ්‍යාත්මක සංවර්ධනය සඳහා තොරතුරු තාක්ෂණය යොදා ගැනීම පිළිබඳ පර්යේෂණ, ආර්ථික වර්ධනය-කාර්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම සඳහා තොරතුරු තාක්ෂණය යොදා ගැනීම පිළිබඳ පර්යේෂණ ආදී වශයෙන් විවිධ පරාසයන් කරා තොරතුරු තාක්ෂණය යොමු කිරීමේ වගකීම තොරතුරු තාක්ෂණ විද්වතුන්ගේ වගකීමක් හා යුතුකමක්ව පවතී.

මේ සම්බන්ධව ඔවුන්ගේ අවධානය හා කැමත්ත ඇති කිරීම හා අවශ්‍ය පහසුකම් සපයා දීම ‘තොරතුරු තාක්ෂණ වසරේදී‘ රජයේ ප්‍රමුඛ කාර්යයක් විය යුතුය යන්න මාගේ මතයයි.

පිස්සු කෙලියා ඇති.!

ලංකාවට තොරතුරු තාක්ෂණය පැමිණ දැන් වසර 30ක් පමණ ඉක්ම ගොස් ඇත. ලංකාවේ විශ්ව විද්‍යාලවල තොරතුරු තාක්ෂණය ‘ඉගැන්වීමට‘ පටන් ගෙන ද එවැනිම කාලයක් ගතව ඇත. තොරතුරු තාක්ෂණය සඳහා වෙන් වූ විශ්ව විද්‍යාලද කිහිපයක්ම ලංකාවේ ඇත. එසේම අද ලංකාවේ විශ්ව විද්‍යාල විශාල සංඛ්‍යාවක ‘තොතුරු තාක්ෂණ අංශ‘ පිහිටුවා ඇත. තොරතුරු තාක්ෂණ ‘ආචාර්යවරු‘ ද විශාල සංඛ්‍යාවක් බිහිවී සිටිති. තොරතුරු තාක්ෂණය හැදෑරීම සඳහා විශාල තරඟකාරිත්වයක්ද ඇතිවී තිබේ.

ලෝකයේ අනෙක් රටවල්, විශේෂයෙන් නොදියුණු රටවල් සමග සසඳා බැලීමේදී මෙම තත්වය ප්‍රශංසනීය මට්ටමේ පවතී. එවැනි මට්ටමකට ගෙන ඒම සඳහා, රජයෙන්, විශ්ව විද්‍යාලවලින්, විද්වතුන්ගෙන් සිදුවූ සේවය අගය කළ යුතුය.

එසේම තවත් දියුණු විය යුතු පැති කිහිපයක්ම තිබෙන බවයි මාගේ මතය. විශේෂයෙන්ම තොරතුරු තාක්ෂණය පිළිබඳ සිදුකෙරෙන පර්යේෂණ ප්‍රමාණය මීට වඩා වැඩි කළ යුතුය. ලංකාවේ අනන්‍යතාවයට ගැලපෙන පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධති පිළිබඳ පර්යේෂණ, මහජන සේවය-රාජ්‍ය සේවය ලබා දීම සඳහා තොරතුරු තාක්ෂණය යොදා ගැනීම පිළිබඳ පර්යේෂණ, අධ්‍යාපනය සඳහා තොරතුරු තාක්ෂණ යොදා ගැනීම, අධ්‍යාත්මක සංවර්ධනය සඳහා තොරතුරු තාක්ෂණය යොදා ගැනීම පිළිබඳ පර්යේෂණ, ආර්ථික වර්ධනය-කාර්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම සඳහා තොරතුරු තාක්ෂණය යොදා ගැනීම පිළිබඳ පර්යේෂණ ආදී වශයෙන් විවිධ පරාසයන් කරා තොරතුරු තාක්ෂණය යොමු කිරීමේ වගකීම තොරතුරු තාක්ෂණ විද්වතුන්ගේ වගකීමක් හා යුතුකමක්ව පවතී.

මේ සම්බන්ධව ඔවුන්ගේ අවධානය හා කැමත්ත ඇති කිරීම හා අවශ්‍ය පහසුකම් සපයා දීම ‘තොරතුරු තාක්ෂණ වසරේදී‘ රජයේ ප්‍රමුඛ කාර්යයක් විය යුතුය යන්න මාගේ මතයයි.

වෙනසක් බලාපොරොත්තු වෙමු.

මම සිංහල බ්ලොග් ලිවීම ආරම්භ කරල වසරකට ආසන්න කාලයක් ගත වෙලා. ඕනෑම දෙයක් කාලයත් සමග වෙනස් වෙනවා. බ්ලොග් ලිවීම, සිංහල බ්ලොග් කියවීම, කමෙන්ට් දැමීම, බ්ලොග් ගැන දැනුවත් කිරීම, බ්ලොග් කරුවන්ගේ සංසදයට ලිවීම, ආදී ලෙස වූ කරුණුත් කාලයත් සමග ටික ටික වෙනස් වෙලා. මම විතරක් නෙමේ. මට දැනෙන විදිහට ගොඩක් අය. “ඇයි“ කියල අහන එක තේරුමක් නෑ. “ඔය ඉතින් හැටි තමා“. සිදු වී ඇති වෙනස් කම් තේරුම් ගැනීමත්, ඒවාට අනුරූපව සුදුසු පරිදි වෙනස් වීමත් තමා වෙන්න ඕනෙ.
මොනව උනත් “වෙනස“ කියන්නේ ඉතා සුන්දර දෙයක්. ඔබාමා ආවෙත් “වෙනස“ එක්කනේ. වෙනස ඔරොත්තු නොදෙන්නා වැනසෙනවා. වෙනස් වීමක් බලාපොරොත්තු වීම වෙනසට මූණ දීමට තිබෙන හොඳම ක්‍රමය. තව තවත් වෙනස් වෙවී සුන්දරත්වයක් අත් විඳීමට අවස්ථාව සිංහල බ්ලොග් සංසදය හරහාත් උදා වේවි.

අමතක නොවන දවසක්..!

රාජකාරී සඳහා වැඩි කාලයක් ගෙවී ගිය නිසා බ්ලොග් සටහනක් තබන්නට තරම් කාල වේලා තිබුණේ නෑ. ඒ නිසාම අන්තිමට බ්ලොග් එක සින්ඩියෙනුත් ගැලවුණා. ඒත් රාජකාරිමය කටයුක්තකදී ඇති වූ ගැටළුවකට අදාලව සටහනක් දැම්ම. පසුව අයදුම් කරලයි සින්ඩියට ඇතුල් වුණේ.

අද අමතක නොවේවි කියල හිතුනේ වෙන හේතුවක් නිසා.

ඊයේ මුළු රාත්‍රියම වැඩ කරල නිදා ගත්තේ අද පාන්දර. නැවතත් උදේ අවදි වෙලා ඉතිරි කොටසත් අවසන් කරල රාජකාරි සඳහා පිටත් වෙන්න සූදානම් වෙද්දි පුතාට අවශ්‍ය දෑ කිහිපයක් මිලදී ගැනීමට නගරයට යාමට සිදු වුණා. පුතා සමගමයි ගියේ. ආපසු එන අතරේ වංගුවකදී ඉදිරියෙන් පරණ රෝද 4 ටැක්ටරයක් මතු වුණා. අන්තිමටම නතර වුණේ ටැක්ටරයේ ඉදිරි රෝදයක් බදා ගෙන. ටැක්ටරයේ රියදුරු කීවේ එහි තිරිංග පද්ධතියේ තරම අනුව ටැක්ටරය නතර වීම ගැන ඔහු පුදුම වෙන බවයි. කෙසේ වුවත් වම් අත ටික වේලාවකට රෝදයේ අඩයක් වී තිබීම නිසා දැන් මෙම සටහන තැබුවේ එක අතින්. නිදා ගැනීමට ඇඳේ ඇලවීමට අපහසු නිසා පුටුවකට වී සිටිද්දී මෙවැනි සටහනක් තැබීමටත් ඒ ගැන මගේ මතය සටහන් කර තැබීමටත් සිත් වුණා.

තව අඟල් 4ක් 5ක් ටැක්ටරය ඉදිරිට ආවානම් එය නතර වන්නේ මගේ ලැම පෙදෙසේයි. රියදුරු (මගේ හිතවතෙක්) පැවසූ පරිදි තිරිංඟ නොමැති ටැක්ටරය නතර කළේ මාගේ සේවය තවදුරටත් බලාපොරොත්තු වන අයගේ බලාපොරොත්තු බවයි මාගේ මතය.

නව පොලිතින් වර්ගයක්!

පොලිතින් හා කසල කළමණාකරනය අතර තිබෙන්නේ ලොකු සම්බන්ධතාවයක්.
අද අපේ රටේ තිබෙන එක් දැවැන්ත ප්‍රශ්නයක් ‘කසල‘.
සුපුරුදු පරිදි අධිකරණයට පවා නියේග නිකුත් කරන්න සිදු වුණා.
එහෙත් ඒ එකකින්වත් ප්‍රශ්ණය විසඳෙන්නේ නෑ. කසල ප්‍රශ්නය එහෙමමයි.
අපේ රටේ ඇතිවන කසල වලින්, විශේෂයෙන් නිවෙස්හි ජනනය වන කසල වලින් 80%ක් ම දිරා යන කසල. ඒයිනුත් 95%ක් ම දින 7-8ක් ගතවීමට පෙර දිරා අවසන්වන කසල. එම කාලය තුළ දුර්ගන්ධයක් පිට වීමත්, පනුවන් ඇති වීමත්, මැස්සන් ගැවසීමත් පමණයි ඒ කාලයේදී අත් විඳින්නට වන අපහසුතා තිබෙන්නේ. එහෙත් මෙයින් මිදීම සඳහා මෙම කසල පොලිතින් ආවරනයක් තුලට දැමූ විට ඉතා විශාල කාලයක් නොදිරා පවතිනවා. එසේම ඒ සම්පූර්ණ කාලයම එම කසල ගොඩ එම පරිමාවෙන්ම පවතිනවා. ක්ෂය වීමක් ඇති වන්නේ නැත. බත් වැනි පිසූ ආහාර එතීම සඳහා ගන්නා ‘ලන්ච් ෂීට්‘ වලින්, ඉතිරිවන ආහර කොටස් ඔතා තිබීමත්, මුළුතැන්ගෙයින් ඉවත දමන ආහාර ද්‍රව්‍ය ‘සිලි සිලි බෑග්‘ වල දමා කට ගැට ගසා තිබීමත්, පළාත් පාලන ආයතන වලින් බෙදා දෙන ලද හා පිරිසිදු කිරීමේ ආයතන විසින් භාවිතා කරන කසල දමන පොලිතින් මළුවල, දිරා යන කසල දමා කට ගැට ගසා තිබීමත් නිසා මෙම කසල කුමන ස්ථානයකට ගෙන ගොස් දැමුවත් ඒවා දිරාපත් නොවී ඉතා විශාල කාලයක් පැවතීම නිසා අදවන විට කසල අපේ රටෙන් විශාල ප්‍රමාණයක් අත්පත් කර ගෙන තිබෙනවා.

පොලිමර් කර්මාන්තයේ යෙදී සිටින ඔබලාට මෙම කාර්යයෙදී විශාල වගකීමක් තිබෙනවා. කසල දැමීමට හෝ එතීමට භාවිතා කරාවියැයි අනුමාන කළ හැකි සෑම පොලිතින් නිෂ්පාදන සඳහාම ජලය ගෑවී (නැත්නම් තෙතමනය ඇතිවී) දින දෙකක්-තුනක් ඇතිලත දිරා යන හෝ කැඩී යන හෝ ඉරී යන හෝ පොලිමර් වර්ගයක් සොයා ගැනීමේ වගකීම, යුතුකම ඔබ සතු වෙනවා.
කරුණා කර මේ ගැන සිතන්න. සිතුවොතින් කරන්නට නොහැක්කක් නොමැත.
අළුත් දෙයක් කළ, වෙනසක් කළ ඔබේ නම සදා පවතිනු ඇත.
ඔබට ජය.!

නව පොලිතින් වර්ගයක්!

පොලිතින් හා කසල කළමණාකරනය අතර තිබෙන්නේ ලොකු සම්බන්ධතාවයක්.
අද අපේ රටේ තිබෙන එක් දැවැන්ත ප්‍රශ්නයක් ‘කසල‘.
සුපුරුදු පරිදි අධිකරණයට පවා නියේග නිකුත් කරන්න සිදු වුණා.
එහෙත් ඒ එකකින්වත් ප්‍රශ්ණය විසඳෙන්නේ නෑ. කසල ප්‍රශ්නය එහෙමමයි.
අපේ රටේ ඇතිවන කසල වලින්, විශේෂයෙන් නිවෙස්හි ජනනය වන කසල වලින් 80%ක් ම දිරා යන කසල. ඒයිනුත් 95%ක් ම දින 7-8ක් ගතවීමට පෙර දිරා අවසන්වන කසල. එම කාලය තුළ දුර්ගන්ධයක් පිට වීමත්, පනුවන් ඇති වීමත්, මැස්සන් ගැවසීමත් පමණයි ඒ කාලයේදී අත් විඳින්නට වන අපහසුතා තිබෙන්නේ. එහෙත් මෙයින් මිදීම සඳහා මෙම කසල පොලිතින් ආවරනයක් තුලට දැමූ විට ඉතා විශාල කාලයක් නොදිරා පවතිනවා. එසේම ඒ සම්පූර්ණ කාලයම එම කසල ගොඩ එම පරිමාවෙන්ම පවතිනවා. ක්ෂය වීමක් ඇති වන්නේ නැත. බත් වැනි පිසූ ආහාර එතීම සඳහා ගන්නා ‘ලන්ච් ෂීට්‘ වලින්, ඉතිරිවන ආහර කොටස් ඔතා තිබීමත්, මුළුතැන්ගෙයින් ඉවත දමන ආහාර ද්‍රව්‍ය ‘සිලි සිලි බෑග්‘ වල දමා කට ගැට ගසා තිබීමත්, පළාත් පාලන ආයතන වලින් බෙදා දෙන ලද හා පිරිසිදු කිරීමේ ආයතන විසින් භාවිතා කරන කසල දමන පොලිතින් මළුවල, දිරා යන කසල දමා කට ගැට ගසා තිබීමත් නිසා මෙම කසල කුමන ස්ථානයකට ගෙන ගොස් දැමුවත් ඒවා දිරාපත් නොවී ඉතා විශාල කාලයක් පැවතීම නිසා අදවන විට කසල අපේ රටෙන් විශාල ප්‍රමාණයක් අත්පත් කර ගෙන තිබෙනවා.

පොලිමර් කර්මාන්තයේ යෙදී සිටින ඔබලාට මෙම කාර්යයෙදී විශාල වගකීමක් තිබෙනවා. කසල දැමීමට හෝ එතීමට භාවිතා කරාවියැයි අනුමාන කළ හැකි සෑම පොලිතින් නිෂ්පාදන සඳහාම ජලය ගෑවී (නැත්නම් තෙතමනය ඇතිවී) දින දෙකක්-තුනක් ඇතිලත දිරා යන හෝ කැඩී යන හෝ ඉරී යන හෝ පොලිමර් වර්ගයක් සොයා ගැනීමේ වගකීම, යුතුකම ඔබ සතු වෙනවා.
කරුණා කර මේ ගැන සිතන්න. සිතුවොතින් කරන්නට නොහැක්කක් නොමැත.
අළුත් දෙයක් කළ, වෙනසක් කළ ඔබේ නම සදා පවතිනු ඇත.
ඔබට ජය.!

මැරතන් එකට මගින්...!

අත්‍යාවශ්‍ය රාජකාරියක් නිසා දැනුයි දුවන්න පුළුවන් උනේ

පොඩි අවුලක්...!

'අවුරුද්ද කාගෙද' සටහනේ පොඩි අවුලක් තිබුණා. දැන් හරි.

අවුරුදු කාගෙද.....?

ලැබූ අවුරුද්ද යහපත් බලාපොරොත්තු සියල්ල ඉටුවන සොඳුරු කාලයක් වේවා, සියළු දෙනාටම!

මේ අළුත් අවුරුද්ද කාගෙද? නැත්නම් කාගේ අවුරුද්ද අද අරම්භ වන්නේ?

මෙදා පාර අවුරුද්දට පෙර දින කිහිපයක නිවාඩුවක් ලැබුණා. ඒ නිසා වැඩි කාලයක් නිවසේ රැඳෙන්නත්, දරුවන් සමග වැඩි කාලයක් ගත කරන්නත් ලැබුණා.

ඒ වගේම අවුරුදු ගානකට පස්සේ මගේ අතිජාත මිත්‍රයෙක් මුන ගැසුණා. තිලක්. අපි එකට ඉගෙන ගත්තා. තිලක් වැඩිදුර ඉගෙන ගැනීමට යොමු වුණා.හොඳ රස්සාවකුත් ලැබුණා. දැන් වරලත් ඉංජිනේරුවෙක්. ළඟදී ලංකාවට ආවා.

"අවුරුද්දට ආව එක හොඳා. කොහොමද එහෙදි අවුරුදු?"
"තියෙනවා. මෙහෙන් කට්ටිය යනවනේ අවුරුද්ද අල්ල. ටීවී චැනල්, රේඩියෝ චැනල් දෙක තුනකින්ම යනවා. පන්සලක අවුරුදු උත්සවයක් තියෙනවා. කට්ටිය සෙට් වෙන නිසා අපිත් අනිවාර්යෙන්ම යනවා."
"නෑ මම ඇහුවේ නැකැත් ගැන"
"ආ.. ඒව බොරු වැඩනෙ. මම කොහොමත් ඔය පිස්සු වැඩ කරන්නේ නෑනෙ. නූගත් මිනිස්සුන්ගේ වැඩ"
"ලමයි එහෙමනම් ආස ඇති..?"
"ඔව්. ඒත් ඉතින් ඉගෙනගෙන යමක් කමක් දැන ගනිද්දී ඕව ගැන තියෙන ආසාව නැතුව යනවා."

දැන්නම් මාව කරකවල අත ඇරිය ගනන්!.

"කොහොමත් මේ සැරේ අවුරුද්ද දවසට ගෙදර ඉන්නවනෙ..?"
"නෑ මචං. ඒ දවස් ටිකේ ‍පොඩි රවුමක් දාන්න ඉන්නෙ. යමුද ෆැමිලි දෙකම?"
"යන්න තිබුණනම් හොඳා. ඒත් අවුරුදු නැකැත් වලට ගෙදර ඉන්න එපෑ මචං."
"ඕව මෝඩ වැඩ මචං."

මට හිතුන මේ 'උගත්-නූගත්' අවුරුදු සැමරුම ගැන තව ටිකක් හෙව්වොත් හොඳා කියල.

තිලක්ගෙ මල්ලි තමා ගෙදර ඉන්නේ. එයාට වැඩිදුර ඉගෙන ගන්න බැරි උණා. සා.පෙළත් ඇන ගත්ත වගේ මතක. හැබැයි නියම වැඩකාරය. මේසන්, වඩු, විදුලි, යාන්ත්‍රික, ඉලෙක්ට්‍රොනික් ඕනෙම වැඩක් පුළුවන්. දැන් ගෙවල් හදන්න කොන්ත්‍රාත් ගන්නවා. මිනිහ අවුරුදු සමරන හැටි කොහොමද බලන්නත් එක්ක, තිලක් 'රවුම' ගියාට පසු දා ගියා.

"මචං කොහොමද? කෝ අයිය?"
"ආ අයියෙ. එයාල නුවර ගියානේ. කිව්වෙ නැද්ද?"
"යනව කිව්ව. අදම යයි කියල හිතුවේ නෑ."
"ඊයෙ ගියේ. එන්න අයියෙ ගෙට"
"නෑ මචං මම යන්නම්. කොහොමද අවුරුදු? කෝ නංගි, ලමයි එහෙම?"
"ඉන්නවා. නැවුන්ද කොහෙද හදනවා. යංකො ගෙට. කැවුමක් එහෙම කාල යන්න පුළුවන්නෙ"
"නෑ එපා."

එහෙම කියාගෙනම මමත් කුස්සියටම ගියා. එයාගෙ බිරිඳයි ලමයි දෙන්නයි කැවුම් හදනවා.

"ආ එන්න අයියා. අපිනම් වැඩ."
"ඒක තමා. කැවුම් විතරද හදන්නේ?"
"ඔව් අයියේ. ගොඩක් දේවල් හදන්න වෙලා නෑ, කොකිස් ටිකක් බැද්ද. මුං කැවුන් ටිකකුයි, අතිරසයි හැදුවා. අළුව හරි මොනව හරි හෙට දිහෑ හදා ගන්නවා. දූ මේක හපල බලන්න රස කොහොමද කියල"

අම්ම තරමට උස ගියාට තවම වයස අවුරුදු දොලහක් ඇති දුවට. පළවෙනියට නැත්නම් දෙවෙනියට පුච්චපු කැවුම අරගෙන දුව රස බැලුවා. හපල හොඳට රස කරල ගිලින්නෙ නැතුව එළියට දැම්ම. කටත් හෝදල දැම්ම.

"ම්.. හොඳා අම්මා"
"ආ. එහෙනම් ඔය කැවුම් ටිකක් අවුරුදු කුමාරයට අරන් තියල මේ මාමටත් දෙන්නකෝ"

තෙල් බේරෙන කොණ්ඩ කැවුම හරිම රසයි.

"ඉතින් දූ. දැන් අවුරුද්දට ලෑස්තිද?"
"තව ගේ හේදුවේ නෑ මාමෙ"
"මේ මකුළු දැල් කඩලා දූවිලි ගිහින් මෙයාට හතියට වගේ ආවනෙ අයියා. මම කීවෙ හෙට දිහා මමවත් හෝදන්නම් කියල"
"නෑ නෑ මම හෝදන්නම්"

තාත්තා වැඩේ බාර ගත්ත.

"පුතා අළුත් ඇඳුම් ගත්තද?"
"අපෝ අයිය රෙදි ගන්න ගිහින් නම් හොඳ පන ගියා අයියා."

අම්ම ඉස්සර උනා.

"ඒත් මේ පාර වැඩිය‍ සෙනග නෑ අයියේ. ගිය පාරට කලින් සැරේ පමුනුවේ වාහනේ දාපු තැනින් ගන්න බැරිව රෑ වෙනකම් හිටියා"

ඒ තාත්තාගේ අත්දැකීම.

"මේ සැරේ නැකැත් වෙලාවල් හරි නෑ වගේ නේද අයියා."
"ඇයි..? උදේ පාන්දර නිසාද?"
"නෑ ඒකනම් හොඳා. ඒත් ගිනි මොලවලා අනුභව කරන්න වෙලාව මදි"
"මෙයැයිල අයියේ ඉස්සරෝම අනුභව කරලනෙ ඉන්නෙ, අපේ අහනම් වැඩ අල්ල, ගනුදෙනු කරල තමා ආහාර අනුභවේ. ඊට පස්සේ කෑම මේසෙ අලේ කරන්නත් තියෙනවානෙ. මෙහෙ එහෙම කරන්නේම නෑනෙ."
"ගණදෙනු කරන්න කොහෙටද යන්නෙ.."
"ළිඳට.."
"ළිඳට..?"
"ඔව් ළිඳට. ළිඳත් එක්කනෙ ඉස්සරෝම ගනුදෙනු කරන්නෙ. ‍අයියලත් ළිඳත් එක්ක ගනුදෙනු කරන්නනේ නෑනෙ?"
"ආ ඔව් මේ පැත්තේ ඒ සිරිත නෑ. නංගිලා කොහොමද ඒක කරන්නේ?"
"ගියාවුරුද්දෙ ගනුදෙනු කරපු වතුර එක ගහක් ළඟට දමලා, සුදු රෙදි කෑල්ලක අඟුරු කෑල්ලකුයි, කාසියකුයි, සුදු මලුයි, තව වී එහෙමත් ගන්නවා. ඒවා පොට්ටනිය බැඳල ළිඳට දාල අළුත් වතුර එකක් ඇද ගන්නවා. ඒ වතුර අර භාජනේට දාල අරන් තියනවා."
"අවුරුද්දක්ම?
"ඔව් අයිය. කන්න තව කැවුමක්"
"වැඩ අල්ලන්නේ කොහොමද?"
"ඒකෙනම් වෙනසක් නෑ අයියා. මෙහෙ වගේම තමා. සමහරු කිරි ගහකට කොටනවා. නැත්නම් තම තමන් කරන කර්මාන්තෙ වැඩක් මොකක් හරි අල්ලනවා. ඉගෙන ගන්න ලමයි පොත් කියවනවා. අකුරු ලියනවා. වෙනසක් නෑ"
...................................

දැන් තමා ප්‍රශ්නෙ...!
අවුරුද්ද කාගෙද?
උගතගේ ද? නූගතාගෙද? දෙන්නගෙමද?

අවුරුදු සවුදම

දොරකඩ කිතුලේ තෙලිජ්ජ මුට්ටිය පෙන පදමට හිනැහෙයි

දුම්මැස්සේ යට කැවුම් උයන්නට පැණි පට්ටා නැලවෙයි
නැකත ලබනතුරු සුවඳැල් කලුඇල් වී බිස්සේ සැතපෙයි
තාක්ක තකදොං කජු ඇටහාමිල දුම්මැස්සේ ගොරවයි

අවුරුද්ද හා සම්බන්ධව කවි නිර්මාණ අති විශාල සංඛ්‍යාවක් මේ දිනවල පුවත් පත්වල පලවෙනවා.
ඒ අතරින් මගේ සිතගත් ලස්සන කවි සංකල්පනාවක් 2009 අප්‍රේල් 05 දිවයින ඉරිදා සංග්‍රහයේ නිම්නය කොටසේ කව්මුතු තීරයේ පලවී තිබුණා. කවියා අයි. ජී. නන්දපාල. මේ ඉතිරි කොටස.

කොවුල් හාමිනේ අවුරුදු කේලම ගමහැම තැන පතුරයි
නිල් සළු ගලවා පච්ච වඩම හැඳ එරබදු ගහ හැඩවේයි
ගමට ඇහෙන්නට සුරල් වයන්නට රබන් බිමට පනිතෙයි
තාක්ක තකදොං කොල්ලො කුරුට්ටෝ දවල් හීන දකිතෙයි

චීත්ත ඇඳගෙන සාංචි නැන්දල ගෙයි ගොම මැටි ගාතෙයි
තේක්ක මාමල සිදාදියට ගොස් අඩුම කුඩුම ගෙනෙතෙයි
කදමළු බැඳගෙන නෑගම් යන්නට අඟිලි ගණන් කරතෙයි
තාක්ක තකදොං රාශි මාරුවට හිරු දෙයියෝ රජවෙයි

ගැබ්බර වීලා අඹ දඹ නාරං විලිලන්නට සැරසෙයි
පරවි තටුවලින් උතුරත් දකුනත් නිලඹර සේ පැහැ වෙයි
වෙඩි හඬ මැකිලා ‍ඩෝං පටෝරිං රතිඤ්ඤා හඬ ඇසෙතෙයි
තාක්ක තකදොං විරුදරු පැටවුන් නැකැත් අරන් වඩිතෙයි

රතඹල සුවඳැල් තරඟෙට ආරයි ලමිස්සියොත් පරදියි
දුරාචාරයට ඉනිමං බඳිනා මත් රකුසන් පැන යයි
කොළ පොතු සොයමින් නානු හදන්නට වෙද උන්දෙල දඟලයි
තාක්ක තකදොං අවුරුදු කන්නට තුන්හෙලයම සැරසෙයි

බල්ලෝ

විජය ලංකාවට ගොඩ වැදී, එය මිනිස් වාසයක් සහිත භූමියක් බව තහවුරු කරගත්තේ බල්ලෙක් දැකීමෙන් බව වංශකථාවල කියවේ.
මිනිසා විසින් හීලෑ කරගත් පළමු සත්වයා බල්ලා බවත් කියවේ.

එසේම, ලංකාවේ දිනකට 2,000 කට අධික සංබ්‍යාවක් බල්ලන සපා කෑම නිසා ප්‍රථිකාර ලබා ගන්නා බව පසුගිය දිනක පුවත් පතක පලවී තිබුණි. එවැනි ‍අවස්ථාවක ලබාදෙන ජලභීතිකා රෝගය සඳහා වූ එන්නත සඳහා වියදම රුපියල් 35,000.00 ක් පමණ වන බවද එහි සඳහන්ව තිබුණි.

ඇති කරන බල්ලන් වර්ග කිහිපයකි. සුරතලට ඇති කරන බල්ලන්, දඩයමට (සහයෝගයට) ඇතිකරන බල්ලන්, ලොකුකමට ඇති කරන බල්ලන්, (නිවසේ) ආරක්ෂාවට ඇති කරන බල්ලන් ආදී ලෙස 'ඇතිකරන බල්ලන්' ඒ විශේෂ කිහිපයකි. එහෙත් බොහෝවිට මෙම සපා කෑම් සිදුකරන්නනේ මෙම ඇති කරන බල්ලන්ටත් වඩා 'දඩාවතේ යන බල්ලන්'ය. ලංකාවේ ක්‍රියාත්මක නීති අනුව දඩාවතේ යන බල්ලන් සම්බන්ධව ක්‍රියා කළ යුත්තේ පළාත් පාලන ආයතනය. එනම්, මහනගර සභාව, නගර සභාව හෝ ප්‍රාදේශීය සභාව ය. ඉංග්‍රීසි පාලන කාලයේ ගෙන ආ තවමත් වලංගු ජලභීතිකා රෝග ආඥාපනත හා සුනඛයින් ලියාපදාංචි කිරීමේ ආඥාපනත යටතේ දඩාවතේ යන බල්ලන්ට අමතරව ඇති කරන බල්ලන් සම්බන්දවත් ක්‍රියා කිරීමේ බලතල පළාත් පාලන ආයතන සතු වේ. ඊට අමතරව පළාත් පාලන ආයතනවල කර්තව්‍ය තුලද තම බල ප්‍රදේශයේ ජනතාවගේ සුඛ විහරණය, පහසුව හා සැප පහසුව පිළිබඳ වගකීම සතුවන බව සඳහන් වේ.

"තම බල ප්‍රදේශයේ මහජන සෞඛ්‍ය, මහජන උපයෝගීතා සේවා සහ පොදු මංමාවත් පිළිබඳ සියළු කාරණා විධිමත් කිරීමද පාලනය කිරීමද පරිපාලනය කිරීමද සාමාන්‍ය මහජනතාවගේ සැප පහසුකම් සහ සුභසාධක කටයුතු හා බල ප්‍රදේශයේ සුඛ විහරණ ක්‍රම ආරක්ෂා කිරීමද ප්‍රවර්ධනය කිරීමද පළාත් පාලන ආයතනයක කර්තව්‍ය වේ."

"ඉරිදා අතිරේක පන්ති පැවැත්වීම තහනම් කිරීම", "ජංගම දුරකථන සන්නිවේදන කුළුණු ඉදි කිරීමට විරුද්ධ වීම", "‍ලාහෝර් ප්‍රහාරය හෙලා දැකීම" වැනි 'කර්තව්‍යයන්' අතරට 'දඩාවතේ යන බලු ප්‍රශ්ණය' ඇතුළත් කරගන්නා පළාත් පාලන ආයතන මොනවාද යන්න ගැටළුවකි.

'බල්ලාගේ වැඩේ' කරන්නට සිටින අය 'බූරුවාගේ වැඩ' කිරීමට යාම මෙම ගැටළුවට එක් හේතුවක් බව මාගේ මතයයි.

ඡන්දෙ ගණන් කිරීම

ඡන්දය නැත්නම් මැතිවරණය බොහෝ දෙනා වැඩිය කථා කරන්න අකමැති මාතෘකාවක්. ඒ තරමට මිනිසුන්තුළ ඡන්දය ගැන තියෙන් කැමැත්ත, විශ්වාසය, බලාපොරොත්තු, උනන්දුව නැති වෙලා. නිතර නිතර ඡන්ද පැවැත්වීම නෙමේ ඒකට හේතුව. ඡන්දයෙන් විය යුතු දේ නොවනබව දැන ගැනීමයි හේතුව.
ඡන්දෙන් විය යුත්තේ කුමක්ද?
තමන්ගේ අවශ්‍යතාවයන් තමන් තැමති පරිදි ඉටුකර ගැනීම සඳහා, තමන් වෙනුවෙන් තීරණ ගැනීම සඳහා තමන්ගේ නියෝජිතයෙකු පත්කර ගැනීමේ අවස්ථාව තමා ඡන්දය කියන්නේ. 'ජනතා පරමාධිපත්‍යයේ' මූලය මෙය ලෙස හැඳින්විය හැකිය.
එහෙත් අද ජනතා පරමාධිපත්‍යය තිබෙන්නේ වසර කිහිපයකට වරක් එක දිනක පැය 8 ක කාලයක් සඳහා පමණි. ඉන් පසු පරමාධිපත්‍ය තිබෙන්නේ නියෝජිතයා ළඟය. මේ හේතුව නිසා ජනතාවට අද ඡන්දය 'එපා තිත්ත' වී හමාරය.
කෙසේ වුවද මා අද මතය ප්‍රකාශ කිරීමට අදහස් කළේ ඡන්ද ගනන් කිරීමට ගත් හා පසුව වෙනස් කළ තීරණය ගැනයි.
බස්නාහිර පළාතේ පළාත් සභා මැතිවරණයේ ඡන්ද, ඡන්ද මධ්‍යස්ථානයේදීම ගනන් කිරීමට මුලදී තීරණය කර තිබිණි. මෙය ඉතා හොඳ නව්‍යකරණ තීරණයක් ලෙස සිතමි. එහෙත් අවාසනාවකට මෙන්, සුපුරුදු පරිදි දේශපාලන පක්ෂවල පරමාධිමත්‍යයට යටත්ව ඒ තීරණය අහෝසි වී ඇත.
ඡන්ද ගනන් කිරීමේ දී ඇතිවන්නේයැයි සමහරුන් අදහස් කරන දූෂණ අවම වීම, ඡන්ද ප්‍රථිපල ඉක්මනින් නිකුත් කිරීමට හැකි වීම, වියදම් අඩුවීම වැනි ධනාත්මක ලක්ෂණ රාශියක් මේ තුල තිබෙන අතර, වඩාත්ම මාගේ සිත් ගත් ලක්ෂණය නම් ඡන්ද මධ්‍යස්ථානයේදීම ඡන්දය ගණන් කිරීම නිසා මධ්‍යස්ථාන මට්ටමින් මනාප ප්‍රථිපල දැන ගැනීමට හැකිවීමය. සමානුපාත ඡන්ද ක්‍රමය නිසා තමාගේ නියෝජිතයා නිවැරදිව සොයාගැනීමට නොහැකිව තිබෙන මෙම යුගයේ ඒ ඒ ගම්මානයේ ජනප්‍රිය අපේක්ෂකයා හඳනා ගැනීමේ අවස්ථාව මෙමගින් හිමි වේ.

ඒ අනුව මාගේ මතය නම් ඡන්ද මධ්‍යස්ථානයේදීම ඡන්දය ගනන් කිරීම 'ජනතා පරමාධිපත්‍ය' වඩාත් හොඳන් අර්ථගැන්විය හැකි අවස්ථාවක් බවයි.

ලෝක ආර්ථික අර්බුදය හා ලංකාව

බොහොම ජනප්‍රිය මාතෘකාවක් අල්ලගත්තතේ. මට මේ ගැන මගේ මතය කියන්න හිතුනේ ඊයේ අහන්න ලැබුනු පණිවුඩයක් නිසා. මගේ ළඟම හිතවතෙක් ලබන සතියේ ලංකාවට එනවා, ඕස්ට්‍රේලියාවේ තමන් රැකියාව කළ ආයතනය වසා දැමීම නිසා. වසා දැමීමට හේතුව එම ආයතනයට වැඩ නැතිවීම. ඔහු පවසන පරිදි ඕස්ට්‍රේලියාවේ ආයතන විශාල ප්‍රමාණයක් මේවන විට වසා දමමින් පවතිනවාලු. එසේම ඒ බොහොමයක් ආයතනවල ලංකාව වැනි පෙරදිග වැසියන් රැකියාව කරනවාලු.

මේ තත්වය මොන ආකාරයට ලංකාවට බලපාවිද?
තොරතුරු තාක්ෂණ අංශයට මොන ආකාරයට බලපාවිද?
අපි මෙම අර්බුදයට මුහුණ දිය යුත්තේ කෙසේද?

ආර්ථිකය හා ලෝක දේශපාලනය සම්බන්ධව ලංකාවේ සිටින බොහොම කීර්තිමත් පුද්ගලයෙක් මීට සති දෙකකට උඩදී 'ලෝක ආර්ථික අර්බුදයට ලංකාව මුහුණදිය යුතු ආකාරය' පිළිබඳව ලිපියක් ලියා තිබුණා. කොටස් දෙකකින් පළවූ ලිපියේ පළමු දිනයේ ආර්ථික අර්බුදය ඇතිවීමට හේතුව ‍බොහොම සරලව පහදා දී, එයට අපි මුහුණදිය යුතු ආකාරය ඊළඟ සතියට කල් තබා තිබුණා. ඊයේ මගේ මිත්‍රයාගේ පණිවුඩය ලැබුණවිට අර ලිපිය මතක් වී අපේ විද්වතාගේ යෝජනා මොනවාද කියා බැලුවා. නැවතවරක් අර්බුදය ඇතිවූ හැටි අග සිට මුලට පහදා දී ලිපිය අවසන් කර තිබුණා.

මෙම අර්බුදය ලංකාවට බලාපාන ආකාරය හා එයින් ඇතිවන නව තත්වයට මුහුණ දිය යුත ආකාරය පිළබඳව අපේ රටේ හොඳ මතවාදයක් ගොඩනැගී නොමැති බවයි මාගේ මතය.

දේශපාලන විසඳුම හා යුධ විසඳුම

එක් කණ්ඩායමකට අනුව ලංකාවේ තිබෙන්නේ ජනවාර්ගික ප්‍රශ්නයක් පමණි.
තවත් කණ්ඩායමකට අනුව ලංකාවේ තිබෙන්නේ ත්‍රස්තවාදී ප්‍රශ්නයක් පමණි.

ජනවාර්ගික ප්‍රශ්නය වෙනුවෙන් දේශපාලන විසඳුමක් සොයති.
ත්‍රස්තවාදී ප්‍රශ්නය වෙනුවෙන් යුධ විසඳුමක් සොයති.

ඇත්තටම ලංකාවේ තිබෙන්නේමේ ප්‍රශ්න පමණද?

ජනවාර්ගික ප්‍රශ්නයක් පමණක් ඇත්තේ දේශපාලන කණ්ඩායම් (වර්ග) තුනකටය.
1. ද්‍රවිඩ දේශපාලකයින්
2. වාමාංශික දේශපාලකයින්
3. රට හමුවේ තැබීමට තරම් සුදුසු සංකල්පයක්-මතවාදයක් නොමැති අඳබාල දේශබාලකයින්

ත්‍රස්තවාදී ප්‍රශ්නයක් පමණක් ඇත්තේ තවත් කණ්ඩායම් (වර්ග) තුනකටය.
1. ජාතිවාදීන් හෙවත් සිංහල ත්‍රස්තවාදීන්
2. යුධ ව්‍යාපාරිකයින්
3. වසර ගනනාවක් පට්ට ගැසූ මතවාද යල්පැනගිය පසු, ඒවා අත හැර ජනප්‍රිය වීමට හැකි මාතෘකාවක් සොයාගත් අඳබාල දේශබාලකයින්

මාගේ මතයනම් ලංකාවේ තිබෙන්නේ ආර්ථික ප්‍රශ්නයක් බවයි. එහි ප්‍රකාශිතයන් ලෙස ජනවාර්ගික හෝ ත්‍රස්තවාදී හෝ තවත් නොයෙක් ප්‍රශ්න දැකිය හැකිය.
එසේනම් එයට තිබිය යුත්තේ ආර්ථික විසඳුමකි.

පළමුව කළ යුත්තේ ලංකාවේ ශක්තිමත් ආර්ථිකයක් ගොඩනැගීමයි.
ජීවිතය සැප පහසුවන විට හා සැප පහසු ජීවිතයක් සඳහා කාර්යබහුල හා කාර්යන්ෂම වනවිට වාර්ගික හැඟීම් හා ත්‍රස්ත හැඟීම් වෙනුවෙන් වන පෙලගැසීම් අඩුවනු ඇත.

එහෙත් අද අපේ රටේ දේශපාලකයින් රෝග නිධානය තිබියදී රෝග ලක්ෂණවලට ප්‍රතිකාර කිරීමේ කාර්යයේ යෙදී සිටිති.

පළමු කණ්ඩායම ත්‍රස්තවාදයට සාම විසඳුමක් දෙමින් ජනවාර්ගික ප්‍රශ්නයට දේශපාලන විසඳුමක් දි යුතු බව පවසති. දෙවන කණ්ඩායම ත්‍රස්තවාදයට යුධ විසඳුමක් දෙමින් ජනවාර්ගික ප්‍රශ්නයට දේශපාලන විසඳුමක් දීමට සැරසෙති. රෝග ලක්ෂණ සමහන් වූවද රෝගය එසේම තිබෙනු ඇත.

එබැවින් පළමුව (හෝ සමගාමීව - ත්‍රස්තවාදය ඔඩුදුවා ඇති බැවින්) ආර්ථීක විසඳුමකට යොමු විය යුතුව ඇත.

ඒ සඳහා ‍යොමු වීමට ක්‍රම දෙකක් ඇත.
1. සමස්ථ ජනතා පෙලගැස්මක්.
2. නිවැරදි නායකත්වයක්.

මින් එකක් හෝ බලාපොරොත්තුව සිටිමු.

බුදුරජානන්වහන්සේ වේදිකාවේ!

අද මට ලැබුණු විද්‍යුත් ලිපියක් තිබුණු දර්ශණයක්!!!
මේවානම් සිදු නොවි යුතු බවයි මාගේ මතය.
අපි කුමක් කරමුද?

පරිගනක කියන්නේ වින්ඩෝස්ද?

විජය පරිගනක සඟරාව 'පරිගනක දැනුම සරල සිංහලෙන්' ලබාදීම සඳහා නිකුත්කරන Easy Guide සඟරා පෙලේ මෙවර කලාපය 'QA - එදිනෙදා පරිගනක භාවිතයේදී මතුවන ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු' ලෙස නිකුත්කර තිබෙනවා.
පිටු 32 යි. පරිච්ඡේද 10යි. ප්‍රශ්න 146යි. දසවැනි පරිච්ඡේදය 'විවිධ මාතෘකා'. ඒ යටතේ තිබෙන 3වන ප්‍රශ්නය මෙසේයි.
-උපුටා ගැනීම-
වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධතිය හැර තිබෙන වෙනත් මෙහෙයුම් පද්ධති වන ලිනක්ස්, යුනික්ස්, මැක් ඕඑස් යනාදීයේ විශේෂත්ව මොනවාද?

වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධතිය නිපදවා ඇත්තේ තනි පුද්ගලයෙකුට වුවද තම පරිගනකයේ ක්‍රියාකාරකම් පහසුවෙන් ඉටුකරගත හැකිවන පරිද්දෙන් හෙවත් 'යූසර් ෆ්‍රෙන්ඩ්ලි' ක්‍රමයටය. ලෝකයේ හැම පරිගනක දහයකින් නවයකම වින්ඩෝස් භාවිතා කරන නිසා ලෝකයේ බොහොමයක් මෘදුකාංග නිපදවා තිබෙන්නේ වින්ඩෝස් සඳහා ගැළපෙන සේය.
ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතිය විවෘත මෘදුකාංගයක් හෙවත් 'ඕපන් සෝස්' මෘදුකාංගයක් වන අතර එය බොහෝවිට භාවිතා කරන්නේ ආයතනවල පරිගනක ජාල හැසිරවීම වැනි කටයුතු සඳහාය. එහෙත් එය පෞද්ගලික පරිගනකවල භාවිතාකළ හැකි මෙහෙයුම් පද්ධතියක් වශයෙන්ද ජනප්‍රිය අතර වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධතියට තරම් වයිරස් හා වෙනත් අනතුරුදායක වැඩසටහන් ලිනක්ස්වෙත නැත. එනිසා වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධතියට වඩා බොහෝ ස්ථායී හා ආරක්ෂිත අන්දමින් පරිගනකය මෙහෙයවීමට එමගින් පුළුවන. එහෙත් ලිනක්ස් සඳහා ගැළපෙන මෘදුකාංග වින්ඩෝස්වලට වඩා අඩුය.
......
-උපුටා ගැනීම අවසන්-

'පරිගනක දැනුම සරල සිංහලෙන්' ලබාදීම සඳහා නිකුත් කළ සඟරාවක, 'එදිනෙදා පරිගනක භාවිතයේදී මතුවන ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු' ලබාදීමේදී, ප්‍රශ්න 146කින් 'වින්ඩෝස් හැර වෙනත් මෙහෙයුම් පද්ධතියක්' ගැන ඇතිවූ එකම ප්‍රශ්නය හා එයට ලබාදුන් පිළිතුරයි ඒ.

මෙම තත්වය වහ වහා වෙනස් විය යුතුය යන්න මාගේ මතයයි.

ඒ සඳහා විවෘත හා නිදහස් මෘදුකාංග අගය කරන්නන් මීට වඩා යමක් කළ යුතුයැයි සිතමි. 'නිදහස අගයන සමාජයක් වෙනුවෙන්' දිනකට එකක්වත් විවෘත හා නිදහස් මෘදුකාංගවල අගය පහදා දෙන සටහනක් සින්ඩිකේටරයේ පලවන්නේනම් අගනේය...!

"HowStuffWorks" හි ශ්‍රී ලංකාව

අඩවියේ ශ්‍රී ලංකාව ගැන සඳහන්වන පිටුවේ දර්ශණය බලන්න.

http://geography.howstuffworks.com/asia/southern-asia.htm

එන්සෙෆ් බෞද්ධ විද්‍යාලය

කොටිකාවත්ත මුල්ලේරියාව ප්‍රාදේශීය සභාවේ 'සාහිත්‍යාභිවන්දනා කලා උළෙල 2008' පැවැත්වණේ මුල්ලේරියාව නව නගරයේ පිහිටි ජාතික ළමා අධ්‍යාපන පදනමේ බෞද්ධ විද්‍යාලයේ ශාලාවේදීය. එදින ආරම්භක පූජා නර්තනය හා අවසාන භාගයේදී ඉදිරිපත් කළ ‍කුඩා දරුවන්ගේ වේග රිද්ම නර්තනය ඉදිරිපත් කළේ, එන්සෙෆ් බෞද්ධ විද්‍යාලයේ නැටුම් කණ්ඩායම හා පෙරපාලසලේ කුඩා දරුවන්ය. ආරම්භක පූජා නර්තනය ගැන මීට ප්‍රථම මාගේ මතය ප්‍රකාශ කළ බැවින් 'ඔයේ ඔජායේ' ගීතයට පෙර පාසල් දරුවන් ඉදිරිපත් කළ වේග රිද්ම නර්තනය ගැන මාගේ මතය ප්‍රකාශ කරමි. ඉතා දීර්ඝ කාලසටහනකින් යුක්ත මෙම උත්සවයේ අවසාන භාගය වනවිට වෙහෙසට පත්ව සිටි ප්‍රේක්ශකයින් වහා ප්‍රබෝධමත් කිරීමට සමත් වූ මෙම නර්තනය කෙතරම් ඔවුන්ගේ සිත් ගත්තේද යත් සියළු දෙනාම පාහේ ගීතයේ තාලයට අත්පොලසන් දීමට පටන් ගත්හ. ඉතා සංයමයෙන් යුතුව, මනා ඒකාග්‍රතාවයකින් හා වේදිකාව පිළිබඳව හොඳ අවබෝධකින් ඔවුන්ගේ නර්තනය ඉදිරිපත් කළා. ගීතයේ අවසාන කොටසේදී කුඩා දැරිවියන් කිහිපදෙනෙක් වේදිකාව පුරා කරනම් ගසමින් ඉදිරිපත් කළ නර්තනය බොහෝ දෙනාගේ විමතියට හේතුවූ බව පෙනී ගියා. මෙම කරුනු වලට අනුව නරඹන්නන් අත්පුඩි ගැසුවේ ගීතයේ තාලයටද නැත්නම් මෙම දරුවන්ගේ ඉදිරිපත් කිරීම නිසා ඇති වූ පහන් හැඟීම නිසාද සොයා බැලිය යුතුය. මාගේ මතයනම් ඒ කුඩා දරු දැරියන්ගේ හැකියාව පිළිබඳව ඇතිවූ සහෘදමය හැඟීම මෙයට හොතු වූවාය යන්නයි.
එහෙත් මෙහි ප්‍රධාන දේශක තුමා වූ අත්කනායක එම්. හේරත් මැතිතුමා දැරූ මතය වූයේ 'කුඩා දරුවන් කිසිම හරයක් නොමැති සංකර වේග රිද්ම ගීතවල නර්තනයන් සඳහා පුහුණු කිරීම නොකළ යුතු' බවයි. ඒතුමා මේ පිළිබඳව තම දේශනයේදී ප්‍රකාශ කළවිට බොහේ දෙනාගේ සිත් තුල යම් කුකුසක් ඇති වූ බව පෙණුනි.
එබැවින් අත්තනායක එම්. හේරත් මැතිතුමා මේ පිළිබඳව වැඩිදුර ප්‍රකාශයක් මෙම බ්ලොග් අඩවිය හරහා හෝ එතුමාගේ බ්ලොග් අඩවිය හරහා ඉදිරිපත් කිරීම වඩාත් යෝග්‍යයැයි මාගේ මතයයි.
එන්සෙෆ් බෞද්ධ විද්‍යාලය පිළිබඳව වැඩිදුර විස්තර වෙනම post එකකින් ඉදිරිපත් කරන්නෙමි.

බොරු කියන එකාගේ හොඳ

අත්තනායක එම් හේරත් මැතිතුමාගේ මතය අනුව බොරු කියන එකා හොඳ දක්ෂයෙකි. සාහිත්‍යය යනු බොරුව හා සෞන්දර්ය යන දෙකේ සුන්දර එකතුවකි. මහනුර ධර්මරාජ විද්‍යාලයේ ශිෂ්‍යයෙක් එතුමා සමග පැවසූ කතාවක්.
'එක්තරා නරියෙක් ටවුන් එකට ඇවිත්. නගරයේ දියුණුව දැක අමන්දානන්දයට පත් වෙනවා. මෙම දියුණුවට හේතුව ලෙස දකින්නේ ටවුන් එකේ ඉස්කෝල පිහිටා තිබීම. ඉතින් නැවත කැළයට යන නරියා කැළේ සතුන්ට මේ බව පවසනවා. කැලෙත් දියුණුකර ගන්න මූලික අවශ්‍යතාවය වන ඉස්කෝලයක් කැලයේ ඇති කිරීමට කට්ටි එකඟ වෙනවා. ඉස්කෝලයක් තියෙනවානම් සිලබස් එකකුත් අවශ්‍යයිනේ. විෂයමාලා නිර්දේශන කමිටුවක් පත්කරගන්නවා. එක එක සතාගෙන් යෝජනා එනවා. වඳුරා තියනවා ජම්පිං දාන්න ඔනේ. ඒකත් දැම්මා. මාළුවා කියනවා ස්විමිං ඕනේ. ඒකත් දානවා. කුරුල්ලෝ කියනවා ඉගිලෙන හැටි උගන්නන්න ඕනේ. ඒකත් දානවා. හන්ටිං, ෆයිටිං චීටිං, ඔය විදිහට නොයෙක් නොයෙක් දේ දාල සිලබස් එක හදලා 'දියුණුවේ මුල' අධ්‍යාපනේ දෙනවා. වඳුරා පීනන්න ගිහින් ජලසන්නිය හැදිල රෝහලේ. මාළුවා ගස් යන්න ගිහින් දැඩි සත්කාර ඒකකයේ. ඔය විදිහට කැලේ විනාශයි. ලෙඩ ගොඩයි. ඒත් තුන්දෙනෙක් වැඩෙන් ගොඩ!. එක්කෙනෙක් මදුරුවා. ලේ බීල ලේ බීල මෙඩිකල් කොලේජ් එනවා. එතනත් ලේ බීල බීල පස්සෙ චැනල් සේවයක් දාගන්නවා. "රෝග්‍යා පරමා ලාභා". දෙවැනියා කූඩැල්ල. මැන මැන ඉංජිනියරින් ෆැකල්ටියට යනවා. එයා ඉංජිනියර්. තුන්වැන්නා ගෙම්බා. පැන පැන හිටිය නිසා කැම්පස් යන්න බැරි වෙනවා. ඒත් දේශපාලනයට තේරෙනවා. එක කෝටියකට මේ පැත්තට. අනිත් කෝටිට අනිත් පැත්තට. කොහොම හරි නව අධ්‍යාපන සංකල්පයෙන් හරි ගිය කිහිපදෙනෙක් ඉන්නවා.' මේ අධ්‍යාපනයේ තවත් පැත්තක්.

අධ්‍යාපනය පිළිබඳව මාගේ මත මීට ප්‍රථම ඉදිරිපත් කිරීම ඇරඹුවා. ඉදිරියට තවත්!

'එ' ලියන්නේ කොහොමද?

අත්තනායක එම් හේරත් මැතිතුමා කියූ තවත් කතාවක්.
එතුමා ළමයෙකුට නැකතට අකුරු කියවීමට ගොස් සිදුවූ සිද්දියක්. මේ දරුවාගේ හැසීරීමෙන්ම යම් විශේෂයක් අත්තනායක එම් හේරත් මැතිතුමා නිරීක්ෂණය කොට තිබෙනවා. කෙසේ හෝ 'අ' පෙන්නලා අයන්න කිව්වහම "ඔව්" කීවාලු. 'ආ' පෙන්නලා ආයන්න කීවාම "ඔව්" කීවාලු. වැඩේ හරියන්නෙ නැති නිසා ඇහුවලු "පුතේ එයන්න
ලියන්නේ කොහොමද" කියල. "කොම්බුවයි අයන්නයි එයන්න" කීවාලු. "ඒ කොහොමද පුතේ". "ඇයි,
කොම්බුවයි කයන්නයි කෙයන්න නම්, කොම්බුවයි අයන්නයි එයන්න". කුමාරතුංග මුනිදාස ශූරීන්ට සම
වයස්ව මේ දරුවා ඉපිද සිටියානම් අපට තවත් සිංහල භාෂා ගුරුකුලයක් බිහිවන්නට තිබුණාය යන්න
මාගේ මතයයි.

වේග රිද්මය හා පෙරපාසල් දරුවෝ!

ඊයේ පැවති සාහිත්‍ය උත්සවයේදී තවත් අපූරු සිද්දියක් සිදු වුණා. වැඩසටහන ආරම්භ වීමට පැය භාගයකට පමණ පෙර සිට වේදිකාවට ගොඩවූ කුඩා දරුවන් 30 දෙනෙකු පමණ ඔවුන්ගේ ඉදිරිපත් කිරීමට-නර්තනයට අවස්ථාව එළඹෙන තුරු ඉතා ඉවසිල්ලෙන් රැඳී සිටියා. වේදිකාව සකසා තිබූ ආකරයට හා එක් දැරියක උස් ආසනයක අසුන් ගන්වා සිටි ආකාරයට මොවුන් ඉදිරිපත් කිරීමට යන්නේ සරස්වතී වන්දනාවක් - අභිනන්දනයක් බවට පූර්ව නිගමනයකට කවුරුත් පැමිණි බවට සැක නෑ. කෙසේ හෝ උත්සවය ආරම්භ වී විනාඩි 40කට පසු මෙම 'පූජා අභිනන්දන' නර්තනය ආරම්භ වුණා. ඇත්තෙන්ම එය ඉතා අපූරු නිර්මාණයක් බව කිව යුතුයි. එහි තිබූ විශේෂම ලක්ෂණය නම් නර්තනයට සඳහා ඉදිරිපත් කළ ගීතයයි. එය සම්ප්‍රදායිකව පූජා අභිනන්දන සඳහා ඉදිරිපත් කරන සංගීතයක් නොව වේග රිද්මයක් සහිත, නර්තනය සඳහා හොඳින් පිවිසිය හැකි සංගීතයක් වූවා.
මෙම ගීතය හා නර්තනයේ නොගැලපීමක් නොතිබූ බව මාගේ මතය වන අතර, අත්තනායක එම්. හේරත් මැතිතුමාද තම දේශනයේදී, මෙම උත්සවයේ ඉදිරිපත් කළ වෙනත් නර්තනයක් පිළිබඳව දැඩිව අදහස් ප්‍රකාශ කරද්දී මෙම පූජා අභිනන්දනය ගැන එසේ නොකිරීමෙන් මාගේ මතය හා එකඟවනු ඇතැයි සිතනවා.
එතුමාගේ විවේචනයට භාජනය වූ නර්තනය පිළිබඳව මාගේ මතය මී ළඟ සටහනකින් ඉදිරිපත් කරමි.

පිරිමි ළමයින් ඕනෑකර තිබේ!

කොටිකාවත්ත මුල්ලේරියාව ප්‍රාදේශීය සභාවේ 'සාහිත්‍යාභිවන්දනා කලා උළෙල 2008' ප්‍රධාන
දේශනය පැවැත්වූයේ පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ ආචාර්ය අත්තනායක එම්. හේරත් මැතිතුමා.
එතුමාගේ දේශනා ශෛලිය ඉතාමත් සිත් ඇදගන්නා සුළුයි. ඒ ආකර්ෂණය ලිඛිත ඉදිරිපත් කිරීමකින්
ලබාගන්න බෑ.
එතුමාගේ කථාවේ එක තැනක කිය වුණා, පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලයට මෙවර ඇත්ළුවීමට පැමිණි
ශිෂ්‍ය කණ්ඩායමක සංඛ්‍යාව 1,800 ක් බවත් එයින් 1,600 ක් ගැහැණු ළමයින් බවත්, 83 නමක් ස්වාමීන්
වහන්සේලා බවත්. මෙම තත්වය සැලකිල්ලට ගත යුතු කරුණක් බවයි මාගේ මතය.
මෙයට හේතුව කුමක්ද?
පිරිමි දරුවන් අධයාපනයට යොමු නොවීමේ ප්‍රවනතාවයක් තිබේද? මෙය දිගටම පැවති තත්වයක්ද?
නොඑසේනම් දිනෙන් දින වර්ධනය වන තත්වයක්ද? මේ ගැනත් ටිකක් සිතන්න.
රාජ්‍ය සේවයේද මේ ප්‍රවනතාව මීටත් වඩා ඉහලින් ඇති බව මගේ මතයයි. මීට කලකට ඉහත පිරිමින්
පමණක් සිටි තනතුරුවල පවා අද වන විට බහුතරය කාන්තාවන් වී හමාරයි.
එහෙත් ලංකාවේ දේශපාලන ක්ෂේත්‍රයේ තත්වය ඊට ඉඳුරාම වෙනස්. කාන්තා නියෝජනය 0.1% ත්
අඩුයි. මොකක්ද මේ වෙනස?

SMS කාව්‍ය සංදේශ

ඊයේ, 2008.10.25 දින කොටිකාවත්ත මුල්ලේරියාව ප්‍රාදේශීය සභාවේ 'සාහිත්‍යාභිවන්දනා කලා උළෙල 2008' හා සමගාමීව පැවති එම ප්‍රාදේශීය සභාවේ වෙබ් අඩවිය එළි දැක්වීමේ උළෙලේ ආරාධිතයෙකු ලෙස සහභාගි වුනෙමි.
එහිදී මා අත්දුටු කරුණු කිහිපයක් පිළිබඳව මාගේ මත ප්‍රකාශ කිරීමට අදහස් කළෙමි.

මෙම උළෙලේ ප්‍රධාන ආරාධිත අමුත්තා ලෙස සහභාගිවීමට නියමිතව සිටයේ ගරු කතානායක වි. ජ. මු. ලොකුබණ්ඩාර මැතිතුමාය. එහෙත් එතුමාට හදිසියේ විදේශ ගතිවීමට සිදුවූ බැවින් එතුමාගේ පුත් උදිත ලොකුබණ්ඩාර මහතා මෙම අවස්ථාවට සහභාගි විය. සාමාන්‍යයෙන් දේශපාලකයින් අතර විරල චරිතයක් වන 'සාහිත්‍යකරුවෙකු' වන විජමු ගේ ‍සාහිත්‍යමය දේශනයක් බලාපොරොත්තුවූ සියළු දෙනාගේ සිත් බිඳවැටී තිබූ මොහොතක විජමු වෙනුවට පැමිණි උදිත ලොකුබණ්ඩාර ඊට නොදෙවෙනි 'කතාවක්' කළේය. එහෙත් එකුන් විසිපස් වියැති මේ තරුණයා තමාගේ කතාව හා තම 'අප්පච්චි' පැමිණියානම් කරන කතාව උපමා කළේ මූසිලගේ හා ගුත්තිලගේ විණා වාදනයන්ටය.

ඒ කෙසේ වුවත් මා මාගේ මතය ප්‍රකාශ කිරීමට අදහස් කළේ එම කතාවේ සඳහන් වූ එක් කරුණක් ගැනය. 'අද තරුණ පරපු‍ර සාහිත්‍යයෙන් ඈත්වූ, කිසිම සාහිත්‍ය නිර්මාණයක් නොකරන්නා වූ පිරිසක් ලෙස හන්වඩු ගැසී ඇතත්, සත්‍ය එය නොවන බව උදිතගේ මතය විය. උදිත ප්‍රකාශ කළේ අද තරුණ පරපුර හොඳ සාහිත්‍ය නිර්මාණ කරන බවත් ගැටළුව වී ඇත්තේ ඒ සඳහා යොදා ගන්නා මාධ්‍ය වෙනස් බැවින් ඒවා ප්‍රකාශයට පත් නොවන බවත්ය. උදිත සඳහන් කළ එක් මාධ්‍යයක් නම් SMS ය.

අද තරුණයන් SMS මගින් හුවමාරු කරගන්නා පණිවුඩ අතර නොයෙක් මට්ටමේ නිර්මාණ ඇති බවත්, එවැනි නිර්මාණ කරන තරුණ පරපුර නිර්මාණ ඌනතාවයකින් පෙලෙනවා යැයි පැවසීම අසාධාරණ බවත් උදිතගේ මතය විය.

එසේ නම් මේ නිර්මාණකරුවන්ගේ හැකියාවන් අදට ගැලපෙන මාධ්‍යයකින් එළිදැක්වීමට අවශ්‍ය පහසුකම් ලබා දීම අද දවසේ ප්‍රමුඛ කාර්යයක් විය යුතු බවයි මාගේ මතය.

මෙම උත්සවයේ තවත් සිද්ධීන් කිහිපයක් ගැන මාගේ මතය ඉදිරියේදී...

රාජ්‍ය සේවය හා මහජන සේවය

රාජ්‍ය සේවය කියන්නෙ මහජන සේවය නොවේ කියා අමල් පවසා තිබුණා.
ඇත්තටම රාජ්‍ය සේවය කියන්නේ මහජන සේවය නෙමේ. අපේ රටේ රාජ්‍ය සේවය බිහි වුනේ 'සුද්දාගේ' අවශ්‍යතා ඉටුකරගැනීමට. දැන් ශේෂව පවතින්නේ ඒ රාජ්‍ය සේවයේ ගුණාංගම තමා. අනිත් අතට රාජ්‍ය සේවයෙන් වැඩිපුරම සිද්ද වෙන්නේ රාජ්‍ය සේවක කළමනාකරණ කටයුතු. ඉතින් මහජන සේවා සපයන්නේ කොහොමද? මගේරාජ්‍ය සේවය හා මානව සම්පත් කළමණාකරණය. සටහනේ මේ සම්බන්ධව කරුණු දක්වා තිබෙනවා.
"........ඇත්තටම ‘රාජ්‍ය සේවය’ කියා වැඩි වශයෙන්ම සිදුවන්නේද මේ අති විශාල ‘සම්පත’ කළමණාකරණය කිරීමය. රජයේ කාර්යාලයක් ගත්විට එහි සිටින ‘රාජ්‍ය සේවකයින්ගෙන්’ 40% දෙනා කරන්නේ ‘මානව සම්පත් කළමණාකරණ’ වැඩය.
කාර්යාල වල භාවිතා වන වචන වලින් කියනවානම් ‘පරිපාලන සේවා’, ‘සේවා කොන්දේසි’, ‘පුද්ගලික ලිපිගොනු’, ‘සාමාන්‍ය පාලන’, ‘පාලන’. මේ ආදී තවත් වචන රාශියකින් හැඳින්වුවද මේ කුමන විශයෙන් වුවද සිදුවන්නේ ‘මානව සම්පත් කළමණාකරණ’ රාජකාරියක්ය. මෙම රාජකාරී වලින් 95% කට වැඩි ප්‍රමාණයක් නිතිපතා නැවත නැවතත් සිදුකරන ඒකාකාරී දේවල්ය. ...."

වැදගත්ම දෙය මෙම තත්වය හෙලා දකිමින් මත ප්‍රකාශ කිරීම ඉක්මවා ගිය වගකිමක් අප සතුව තිබීමයි.
ඒ සඳහා හොඳ පෙල ගැස්මක් ගොඩනැගිය යුතු බවයි මාගේ මතය.

රාජ්‍ය සේවය, පරිගනකය, අන්තර්ජාලය හා සිංහල 2

'පරිගනකය, අන්තර්ජාලය හා සිංහල' මාතෘකාව යටතේ රජයේ කාර්යාල සේවකයින්ට සිංහල යුනිකේත, ‍සිංහල ෆයර්ෆොක්ස්, නිදහස් මෘදුකාංග හා බ්ලොග් සම්බන්ධව පවත්වාගෙන යන වැඩසටහන් මාලාවේ තවත් වැඩමුළු කිහිපයකින් ලැබූ අත්දැකීම් නිසා, රාජ්‍ය සේවයේ තොරතුරු තාක්ෂණය ගැන මගේ මතය තව දුරටත් කියන්න හිතුවා.
මේ සම්බන්ධව මාගේ පළමු සටහ‍නේ මම මෙලෙස සඳහන් කළා.

"මේ ආයතනවල පරිගනක කිහිපයක් තිබෙනවා. එහෙත් ඒවා භාවිතා කිරීමේ අවස්ථාව හැම දෙනාටම නෑ. ඇයි එහෙම නීති දාල තියෙන්නෙ කියල තේරුම් ගන්න අමාරුයි. අන්තරජාලය ගැන තත්වයත් එමමයි. සමහර ආයතනවල එක පුද්ගලයටයි අන්තර්ජාලය භාවිතා කිරීමේ අවස්ථාව දීල තියෙන්නෙ."

මෙවැනි ආයතනවල ප්‍රධානීන්ගේ 'තොරතුරු තාක්ෂණ' දැනුමේ ප්‍රමාණය මෙම අවාසනාවන්ත තත්වයට මූලිකම හේතුව ලෙසයි මම අනුමාන කරන්නේ.
සමහර ප්‍රධානීන් (අර මහසෝනා කියනවා වගේ) හිතන්නෙ තමන්ගේ යටත් නිලධාරීන්ට, සේවකයින්ට පරිගණකය, අන්තර්ජාලය භාවිතා කරන්න දුන්නොත් 'වඳුරට දැලිපිහිය දුන්න' වගේ තියේවි කියල.
සමහර ප්‍රධානීන් හිතනවා 'මේ පරණ මිනිස්සුන්ට මේව දීල වැඩක් නෑ. අළුතෙන් කට්ටියක් ආවහමම/ගත්තහම ඒ අයට පරිගනක එහෙම දීලා නි‍යමෙට වැඩේ කරනවා' කියල.
තවත් ප්‍රධානීන් කොට්ඨාශයක් හිතනවා 'මුන් මේවායෙන් වැඩ කරන්න ඉගෙන ගත්තහම අපි නිකන් සෙකන්ඩ් වෙනවා. ඒනිසා මටත් බැරි එක උන්ටත් ඔනෙ නෑ' කියල.

මේ විදිහට මේ ප්‍රධානීන්ගේ 'රාජකාරී රෝග' ලංකාව් තොරතුරු තාක්ෂණයේ ඉදිරි ගමනට තදින් බලප‍ානවා.
එබැවින් ලංකාව් තොරතුරු තාක්ෂණයේ වගකිවයුක්තන් මේ සම්බන්ධව ඉක්මන් ක්‍රියාමාර්ගයක් ගත යුතුයැයි යන්න මාගේ මතයයි.

අධ්‍යාපනය 1

අධ්‍යාපනය

"මානව හිමිකම් කඩකිරීම් සම්බන්ධව වැඩිම පැමිණිලි විදුහල්පතිවරුන්ට එරෙහිව"
"අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සෙසු නිලධාරීන්ට එරෙහිවද පසුගිය මාස 9 තුල පමණක් පැමිණිලි 62ක්"
"මෙම පැමිණිලිවලින් වැඩිම සංඛ්‍යාවක් පළමු වසරට සිසුන් ඇතුළත් කිරීමට අදාලවයි."

මේ අද පුවත්පත් වාර්තාවක්!

පාසලට දරුවන් ඇතුල් කිරී‍ම, අතරමග පාසල හැර යාම, ටියුෂන් හෙවත් අමතර පන්ති, 'පහේ ශිෂ්‍යත්ව විභාගය', සාමාන්‍ය පෙල හා උසස් පෙල අසමත්වීමේ ප්‍රතිශතය වැඩිවීම, ගුරු වර්ජන, සිසු විනය පිරිහීම,
දරුවන්ගේ මන්දපෝෂණය, විශ්ව විද්‍යාලවලට අතුලත්වීමේ අවස්ථා අවම වීම, 'රැකියා විරහිත උපාධිධාරීන්' බිහිවීම, මෙවැනි ඉඟිවලින් පැවසෙන්නේ අද අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ යම් අර්බුදයක් ඇති බවයි.

වරෙක කියවෙන්නේ රටේ සංවර්ධනයට අවශ්‍ය උගතුන් අධ්‍යාපනයෙන් බිහි නොවන බවයි. තවත් වරෙක කියවෙන්නේ බිහිවන උගතුන්ට රැකියා අවස්ථා නොමැති බැවින් ඔවුන්ගෙන් බහුතරයක් රට හැර යන බවයි. කෙසේ හෝ මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ අපේ රටේ දියුණුවට නැත්නම් සංවර්ධනයට අවශ්‍යවන අධ්‍යාපනයක් නොමැති බවයි. මේ 'අධ්‍යාපන ගැටළුවේ' එක් පැතිකඩකි.

අනෙක් කාරණය නම්, ඉතා සීග්‍රයෙන් පිරිහෙන සාරධර්මයි. හොරමැරකම්, වංචා, දූෂණ, මිනීමැරීම්, අපයෝජන, වර්ජන, ගර්ජන, රැවටීම් වැනි සමාජයේ ඔඩුදුවගොස් ඇති අනේකවිධ නොපනත්කම් පිටුපසද අධ්‍යාපනයේ අසාර්ථක බව දැඩිව පවතී.

මේ සම්බන්ධව මේවන විටත් ඉතා විශාල ලෙස කතිකාවන් ඇතිවී නැතිවී ගොස් ඇති මුත් හා ඒවයේ ප්‍රතිඵල මත හෝ නොමැතිව වරින් වර ඇතිවූ 'ප්‍රතිසංස්කරණයන්' කිසිවක් ගැටළුවට විසඳුමක් වී නොමැති බව මාගේ මතයයි.

රාජ්‍ය සේවය, පරිගනකය, අන්තර්ජාලය හා සිංහල

නොයෙක් දේවල් ගැන මගේ මතය ප්‍රකාශ කරන්න ඕනෑකම තිබුනා.
ඒත්, මේ දිනවල පවතින අධික රාජකාරී තදබදය නිසා නිදහසේ ලියන්න වෙලාව මදි!
රාජ්‍ය ආයතනවල පරිගනක හා අන්තර්ජාලය භාවිතය සඳහා සිංහල යොදාගැනීම ප්‍රවර්ධනය කළ යුතු බවයි මගේ මතය. ඒනිසා කිය කියා ඉන්නෙ නැතුව වැඩේ පටන් ගත්තා, ගිය සතියේ. දැනට ආයතන 4ක කළා.
ඒ වැඩසටහන්වලදී ලැබනු අත්දැකීමක් ගැන මගේ මතය කියන්නයි මේ ලියන්න පටන් ගත්තේ.

මේ ආයතනවල පරිගනක කිහිපයක් තිබෙනවා. එහෙත් ඒවා භාවිතා කිරීමේ අවස්ථාව හැම දෙනාටම නෑ.
ඇයි එහෙම නීති දාල තියෙන්නෙ කියල තේරුම් ගන්න අමාරුයි. අන්තරජාලය ගැන තත්වයත් එමමයි. සමහර ආයතනවල එක පුද්ගලයටයි අන්තර්ජාලය භාවිතා කිරීමේ අවස්ථාව දීල තියෙන්නෙ. මේ තත්වය වහා වෙනස්විය යුතුයි කියන එකයි මගේ මතය. කාර්යාලයේ සියළුම දෙනා පරිගනක භාවිතා කිරීම ගැටළුවක්ද? නිලධාරින්/සේවකයින් අන්තර්ජාලය භාවිතා කිරීම රාජකාරී වලට බධාවක්ද?

සිංහල දෙන්න කලින් මේ ගැටළුව විසඳාගත යුතුයි කියල හිතෙනවා.

සැලසුම් කළ නගර

කොළඹ අපේ අගනගරය!
ඒ සුද්ද රට පාලනය කළ යුගයේ සිට 1978 (වගේ මතක) ‍වනතුරුම.
රටක අගනගරය (පමණක් නොවේ සෑම ප්‍රධාන නගරයක්ම) සැලසුමකට අනුව සංවර්ධනය කළ යුතුය යන්න මගේ මතයයි.
අපේ රටේ කිසිම නගරයක් සැලසුමකට අනුව සංවර්ධනය කළ බවක් දැකිය නොහැකිය.
අපිට තිබූ හොඳම අවස්ථාව ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර අගනගරය බවට පත්කිරීම.
ඒ දිනවල තිබුණු ප්‍රචාරක වැඩසටහන්වල නම් පුදුම සැලසුම් තිබුනා.
ඒත් අද එහි ඉදිකිරීම් ස්ථාපනය කරන ආකරය දුටු විට නම්, අපේ සැලසුම් ගැන පුදුම දුකක් ඇතිවෙනවා.
ඔය තියෙන්නේ 'සැලසුම් කළ' නගරයක්ද?
ඊ ළඟට ලැබුනු හොඳම අවස්ථාව 'කඩිනම් මහවැලි සංවර්ධන වැඩසටහන'.
තෙල්දෙනියේ සිට ත්‍රිකුණාමලය දක්වා සැලසුම් කළ නගර නිර්මාණය කරන බවයි ඒ කාලයේ කිව්වේ.
එහෙත් සැලසුම් සහගත කිසිම නගරයක් දක්නට නෑ.
ගම්උදාව සංකල්පය යටතේ 'නවනගර' කිහිපයක් බිහි'කළා'. ඒ එක නගරයක්වත් සැලසුම් සහගතව ඉදිකළ බවක් දක්නට නෑ.

ඒ අතීතය. අපට නිවැරදි කළ නොහැකි අතීතය.
එහෙත් වර්තමානය!
ඔව්, වර්තමානයේ ලංකාවේ දකුණු ප්‍රදේශය සංවර්ධනය වෙමින් පවතිනවා.
හම්බන්තොට ප්‍රධාන කොටගෙන නගර කිහිපයක්ම සංවර්ධනය වෙමින් පවතිනවා.
අනාගතය වෙනුවෙන් මෙම නගර නිවැරදි සැලසුමකට අනුව සංවර්ධනය කිරීමේ වගකීම අද අපේ වගකීමක් බවට පත්ව තිබෙනවා.
එසේ‍ නොවුනහොත් අනාගතයේ දරුවන් මෙම නගරවලදී (අද අප, දැන් තිබෙන නගරවල දහදුක් විඳින්නා සේ)
මාර්ග තදබදයට හසුවූ විට,
යම් ස්ථානයක් සොයාගැනීමට නොහැකි වූ විට,
යටිතල පහසුකම් නොමැතිවූ විට,
වැසි ජලයට යටවූවිට,
කසල එකතුවී ගඳගහන විට,
සුවපහසු පරිසරයක ජීවත්වනනට නොමැති වූවිට,
'ආරක්ෂාව' වෙනුවෙන් පැයගනන් කාලය කාදමන්නට වූ විට,
හුස්ම පොදක් ගන්න අපහසුවන විට,
අඩුපාඩු හදන්නට-සංවර්ධනය කරන්නට ගෙවල් දොරවල් කැඩෙනවිට,
(ගොඩක් තියෙනවා-ඒත් Post එක දිග වැඩිවෙනවා)
අපට සාප කරාවි.
එබැවින් අළුතින් සංවර්ධනය වන හම්බන්තොට වැනි නගර මනා සැලැස්මකට අනුව ඉදිකිරීම අද අපගේ වගකීමයි.

පරිගනකය හා සිංහල

රාජ්‍ය ආයතනවල පරිගනක සඳහා සිංහල හා වෛරස් නිවාරන මෘදුකාංග බලාගැනීම ගැන සටහන් කරන්න හිතුනා.
ඉතා විශාල වියදමක් දරමින් තවමත් බොහෝ රජ්‍ය ආයතන ලබාගන්නේ සිංහල යුනිකේත සහය නොදක්වන සිංහල මෘදුකාංග. අති බහුතරයක් තැන්වල (LGN වල පවා) වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධති භාවිතා කරන බැවින් වෛරස් නිවාරන මෘදුකාංග සඳහාද විශාල මිලක් දරනවා. (LGN වල සෝපෝස් තියෙනවා). වියදමටත් වඩා ප්‍රශ්නය එක ආයතනයක් තුල වෙන වෙන පරිගනකවලට වෙන වෙන වර්ගවල මෘදුකාංග යොදාගෙන විදින වදය.
සිංහල යුනිකේත හා නිදහස් මෙහෙයුම් පද්ධති හොඳම විසඳුම නොවේද? ඇයි ඒ තැනට යන්නේ නැත්තේ, හැමෝම එකමුතුව.

වීථි ආලෝකකරණය Street Illumination.

චිර‍ාන්ගේ ‘විදුලිය පිරිමැසීම’ blog සටහන දුටුවිට විදුලි පිරිමැසීම ගැන මගේ මතය කියන්න හිතුනා.
ඇත්තටම මම කියන්න යන දේ විදුලිය පිරිමැසීමටත් වඩා වැදගත් වන දෙයක්.
ප්‍රදේශීය සභා, නගර සභා, මහනගර සභා යන පළාත් පාලන ආයතනවලට සභිකයින් පත්වුනුවිට ඒ කොයි කවුරුත්, තමන්ව පත්කර එවූ ජනතාවට යමක් කරන්න උත්සාහ කරනවා. ඒත් ලැබෙන ප්‍රතිපාදන ප්‍රමාණයෙන් ඇඟට දැනෙන දෙයක් කරන්න බෑ. කරන්න පුළුවන් ඉතින් ගෙවල් ළඟ ‘ලයිට් කනුවට ලයිට් එකක්වත්’ දාල දෙන්න තමා. අන්තිමටම විදුලි රැහැන් ඇද ඇති සෑම මාර්ගයක්ම මනාව ‘වීථි ආලොකකරණයට’ ලක්වෙලා. විදුලියබල මණ්ඩලයෙන් හෝ වෙනත් ආයතනයකින් පැණවූ නීතියක් තිබෙනවා වීථි පහන් සවිකළ යුත්තේ එක් කණුවක් හැර කණුවක පමණි කියා. එහෙත් එසේ කණුවක් මග ඇරී ඇත්නම් ඒ ඉතා අල්ප ලෙසය. පළාත් පාලන ආයතන නියෝජිතයින්ට අමතරව පළාත් සභා හා පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන්ද තමන්ට වෙන්වන ප්‍රතිපාදන වලින් වැඩි ‘වැඩ ප්‍රමාණයක්’ ඉටුකිරීම සඳහා තෝරා ගන්නේ, අවමංගල්‍යාධාර සමිතිවලට පුටු ලබාදීම හැරුනු විට ‘වීථි පහන්’ ලබාදීමය.
කෙසේ හෝ අදවනවිට කොළඹ නගරයේ සිට, අගනගර, නගර, සුළු නගර, නියම්ගම්, ගම් පසුකොට හද්දා වනාන්තරයක් මැදින් මාර්ගයක් වැටී ඇත්නම් ඒ මාර්ගය දිගටමද ‘වීථි ආලෝකය’ සපයා ඇත.
“කොච්චර හොඳද? ගෑනියෙක්ට උනත් ඕනෙ රැයක බයක් නැතුව පාරෙ බැහැල යන්න පුළුවන්නෙ!” (සූසැටභරණින් සැරසීලා).
“කොහෙ හරි ගිහිල්ලා හදිස්සියේ රෑ උනත් බයවෙන්න දෙයක් නෑ, පාරෙ ලයිට් තියෙනවනේ”
“පාරට ලයට් දැම්මහම හොර හතුරො අඩු වෙනවා.”
වීථි ආලෝක කිරීම බහුතරයක් දකින්නේ මේ විදිහට.
එහෙත්, මෙලෙස රෑටත් ‘දවල් වගේ ලයිට් දැමීම’ නිසා වෙන හානි ගැන සොයා බැලුවද?
ජනප්‍රියම කාරණය ‘විදුලි අරපිරිමැස්ම. ඒක ගැන හැමෝම කථා වෙන නිසා අපි ඒක අමතක කරමුකො ටිකකට.

මාගේ මතය අනුව මෙලෙස මුළු රාත්‍රිය පුරා පරිසරය ආලෝකවත් කර තිබීමෙන් විශාල ලෙස හානි වන්නේ ‍ජෛව විවිධත්වයටයි. මුළු රාත්‍රියක් පුරා දැල්වෙන වීථි පහනක් යට දැවී පිලිස්සී ඇති කෘමි සතුන් ප්‍රමාණය කොතෙක්ද? (ඔබ එකම සතෙක්වත් ‘ජීවිතේට’ දැක නැත්නම් මා කියනා මේ හානියේ ප්‍රමාණය කොතරම්දැයි වටහා ගැනීමට තවත් අටුවා ටිප්පිනි අවශ්‍ය නැත)
‘මුළු ලොවම නිදනා රැයේ අහසේ අසිරිය’ බලන්නට උඩ බැළුවත් අද දිස්වන්නේ හාත්පස පැතිරුනු ‘වීථි පහනේ’ ආලෝකයයි. පසලොස්වක-අමාවක වෙනසක් නැතුවා සේය. (අළුත් කවියෝ මොනව ලියයිද මන් දන්නෑ)
දැන් එන්නේ, “එහෙනම් මොකද කරන්නෙ? පාරෙ ලයිට් දාන්න එපාද කියන්නනෙ?” කියන ප්‍රශ්නයට. ඇත්තටම ‘පාරෙ ලයට්’ නැතුවම තියෙනවනම් හොඳා - ඒත් අද ඒ තත්වෙට යන්න බැරි තරමට ඇබ්බැහි වෙලානේ ඉන්නේ. ඒනිසා ප්‍රායෝගික විසඳමක් ගැන හිතමු. 88-89 ‘පරිවර්තනයත්’ සමග අද වෙන විටත් රාත්‍රී සංචරනය බොහෝ සීමා වෙලා තියෙන්නේ. අද අති බහුතරයක් රෑ 9-10 වනවිට ‘ගෙවල් දොරවල් වහගෙන - ගෙදර ලයිට් නිමාගෙනත්’ අවසානයි. ඉතින් රෑ 10 සිට උදේ 5 පමණ වනතෙක් ‘වීථි ආලෝකය’ කාටද? පාරෙ යන සෑම වාහනයකටම විදුලි ආලොකය තිබෙනවා. (නැත්නම් දවල්ට උනත් පොලීසියෙන් අල්ලනවනෙ) රාත්‍රී ගමනක් යන කෙනෙක් විදුලි පන්දමක් (අද ගෘහ විදුලියෙන් ආරෝපණය කරණ විදුලි පන්දම් වෙළඳ පොලේ අනන්තවත්) රැගෙන යන්නේනම්!
එසේනම් කළ යුක්තේ කුමක්ද?
නිවසේ පහන් අනවශ්‍ය වේලාවට නිවන්නා සේ වීථියේ පහනත් අනව්‍ය වේලාවට නිවා දමනවානම්!

රාජ්‍ය සේවය හා මානව සම්පත් කළමණාකරණය.

රාජ්‍ය සේවය යැයි පැවසූ සැනින් අපගේ මතකයට එන්නේ ලක්ෂ ගනනක් වූ රාජ්‍ය සේවකයින්ය.

එනම් රාජ්‍ය සේවයේ මානව සම්පතය. ඇත්තටම ‘රාජ්‍ය සේවය’ කියා වැඩි වශයෙන්ම සිදුවන්නේද මේ අති විශාල ‘සම්පත’ කළමණාකරණය කිරීමය. රජයේ කාර්යාලයක් ගත්විට එහි සිටින ‘රාජ්‍ය සේවකයින්ගෙන්’ 40% දෙනා කරන්නේ ‘මානව සම්පත් කළමණාකරණ’ වැඩය.
කාර්යාල වල භාවිතා වන වචන වලින් කියනවානම් ‘පරිපාලන සේවා’, ‘සේවා කොන්දේසි’, ‘පුද්ගලික ලිපිගොනු’, ‘සාමාන්‍ය පාලන’, ‘පාලන’. මේ ආදී තවත් වචන රාශියකින් හැඳින්වුවද මේ කුමන විශයෙන් වුවද සිදුවන්නේ ‘මානව සම්පත් කළමණාකරණ’ රාජකාරියක්ය. මෙම රාජකාරී වලින් 95% කට වැඩි ප්‍රමාණයක් නිතිපතා නැවත නැවතත් සිදුකරන ඒකාකාරී දේවල්ය.
රාජ්‍ය සේවයේ මානව සම්පත් කළමණාකරණය සම්බන්දව පැන නගින ගැටළු කිහිපයකි.1. සමස්ථ රාජ්‍ය සේවයෙන් 40% ක්ම සිදුකරන්නේ අභ්‍යන්තර කටයුක්තක් නම් රාජ්‍ය සේවයේ ‘සේවාලාභීන්’ එනම් ‘මහජනතාව’ විසින් නඩත්තු කරනු ලබන්නේ ‘සුදු අලියෙක්ද’?
2. මෙම ‘මානව සම්පත් කළමණාකරණය’ නිසි ආකාරව සිදු වෙනවාද?3. මෙම ඒකාකාරී රාජකාරී ඉටුකිරීම සඳහා මීට වඩා සාර්ථක ක්‍රමවේදයක් නොමැතිද?
ඒ සඳහා ‘තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය’ භාවිතා කළ හැකිබව මාගේ මතයයි. රාජ්‍ය සේවයේ ‘මානව සම්පත් කළමණාකරණය’ සඳහා ‘තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය’ භාවිතා කරන අවස්ථා මේ වන විටත් තිබෙනවාද කියා මම නොදනිමි. (එවැනි අවස්ථා ඇත්නම් ඒ සම්බන්ධව තොරතුරු ඉදිරිපත් කරනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු වෙමි.)
කෙසේ වුවද, මේ සඳහා ‘තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය’ භාවිතා කිරීමෙන්
1. රාජ්‍ය සේවයේ ඇති විශාල බරක් සැහැල්ලු කර ගැනීමට හැකිවනු ඇත.
2. මටද ඇතුළුව සෑම රාජ්‍ය සේවකයෙකුටම (අවම වශයෙන් එකක් වත්) ඇති නොවිසඳුනු සම්ප්‍රදායික ගැටළු පහසුවෙන් නිරාකරනය කරගත හැකි වනු ඇත.
3. එමගින් ඇතිවන මානසික සහනය වඩාත් යහපත් සේවයක් ලබා දීමට හොඳ පෙළඹවීමක් වනු ඇත.
4. මානව සම්පත් කළමණාකරණය සඳහා යොදවා ඇති මනව සම්පත රාජ්‍ය සේවයේ ඵලදායී අංශ කරා යොමු කළ හැකිය.
ඒ අනුව රාජ්‍ය සේවයේ ‘මානව සම්පත් කළමණාකරණය’ සඳහා ‘තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය’ භාවිතා කිරීම ඉ-රාජ්‍ය සංකල්පයේ ‘ප්‍රශස්ත මහජන සේවයක්’ ලබාදීමක්ම වනු ඇත.

මිනිරන් සෙවීම

ලංකාවේ මිනිරන් නිධි සෙවීම සඳහා රජය කටයුතු ආරම්භ කරන බවට තොරතුරක් අද ලංකාදීපෙ තිබුණා.

ප්‍රගතිශීලී අදහසක්!
ලංකාවේ මිනිරන් වැඩි කාබන් ප්‍රතිශතයක් සහිත හොඳ වෙළඳ පොලක් තියෙන සම්පතක්.
පසුගිය දිනක බෝගල මිනිරන් පතලට යාමේ අවස්ථාව ලැබුනා.
(ගලිගමුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් සරත් ආනන්ද වන්නිනායක මැතිතුමාගේ හා බෝගල ග්‍රැපයිට් ලංකා පුද්ගලික ආයතනයේ සාමාන්‍යාධීකාරී ඊ. එස්. දයනායක මැතිතුමාගේ කාරුණික අනුග්‍රහයෙන්)
එහිදී දැනගත් කරුණු අනුව ලංක‍ාවේ තවත් මිනිරන් නිධි රාශීයක් තිබිය හැකිබවට විද්‍යාඥයින් තද විශ්වාසයකින් සිටිනවා.
අනුරාධපුර යුගයට (ක්‍රි.ව. 400 - 500) අයත්යැයි පුරාවිද්‍යාත්මකව තහවුරු කළ මිනිරන් නිශ්පාදන සීගිරි අවටින් සොවාගෙන ඇත. http://www.gk-graphite.lk/graphite-supplier.html

ලංකාවේ මිනිරන් සඳහා කැනීම් ආරම්භ වී ඇත්තේ ක්‍රි.ව. 1840-1850 කාලයේය.

මේවන විට වසර 170ක් පමණ පැරණි මෙම කර්මාන්තය විධිමත් ලෙස කළමණාකරණය කරන්නේනම් විශාල විදේශ විනිමය ප්‍රමාණයක් ලංකාවට ඇදලැනීමට හොඳ අවස්ථාවක් බව මගේ මතයයි.

තනි තනිව වැඩ කරන රජයේ සේවකයෝ

ඉ-ශ්‍රී ලංකා ව්‍යාපෘතියේ රාජ්‍ය ප්‍රති-නිර්මාණ අංශයේ වැඩසටහන් ප්‍රධානි වසන්ත දේශප්‍රිය මහත්මයාගේ
ටීකාව ඉතා අගය කොට සලකනවා.
ස්තුතියි.

මම කියන්න උත්සාහ කළේ අපේ රාජ්‍ය සේවයේ සිටින බහුතරයකගේ -අති බහුතරයකගේ ආකල්පයක් ගැන.
'මම මගේ වැඩේ කරනවා!', 'ඒක මගේ වැඩක් නෙමේ!'
බැලු බැලුමට බොහොම සාධාරන වගේ පෙනෙන, 'ඔව් ඒ මදෑ'කියල හිතෙන, ආකල්පයක්.
ඒත් ඒක හරිද?

ආයතනයක වැඩ තනි තනිව කරල සාර්ථක ප්‍රතිඵල ගන්න පුළුවන්ද?

මම අත්දැකල තියෙන බහුතරයක් -අති බහුතරයක් පෞද්ගලික ආයතනවල කටයුතු කරන්නේ සාමූහිකව.
ඒ ඒ රාජකාරියට ඍජුව වගකියන අයෙක් සිටිනවා.
ඒත් කළමණාකරනය විසින් ඒ සියළු අංශ හොඳින් සමායෝජනය කරනවා.
අවසාන ප්‍රතිඵලය සාර්ථකයි.

කරුමයක මහත.
රාජ්‍ය අංශයේ අති බහුතරයක් ආයතනවල එම සහභාගිත්ව කළමණාකරනය ඇත්තෙම නෑ.

වසන්ත මහත්මයා කියන ආකාරයට 'තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය'ට පුළුවන් වෙයිද මේ ආකල්පමය වෙනස ඇති කරන්න?

'තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය' අප ආයතනයේ ඵලදායීතාව වර්ධනය කිරීම පිණිස යොදා ගැනීමට
ගන්නා උත්සාහයට හරස් වී තිබෙන්නෙත් මේ 'කාලකන්ණි' ආකල්පයමයි.
('කාලකන්ණි' කිව්වට 'කන්නෙ' කාලය විතරක් නෙමේ. ශ්‍රමය, ධනය, කීර්ති නාමය වගේසම්පත් විශාල ප්‍රමාණයක් මේ ආකල්පය නිසා විනශ වෙනවා)

තනි තනිව වැඩ කරන රාජ්‍ය සේවය!

ආයුබෝවන්ඩ!
මේ දවස්වල නගරයේ තාප්පයක් තාප්පයක් පුරා තියෙන්නෙ "රාජ්‍ය සේවය පිණිසයි!"
ඒ මොබිටෙල් ජංගම දුරකථන "උපහාරය".
ඇත්තටම රාජ්‍ය සේවය කියන්නෙ මොකක්ද?
State Service.
එතකොට public Service කියන්නෙ?
මහජන සේවයද?
public කියන්නෙ පොදු.
State කියන්නෙ රාජ්‍ය, නැත්නම් රාජකීය.
කොහොම උනත් අද තියෙන මේ රාජ්‍ය සේවය හඳුන්වන්න හොඳම යෙදීම,
"මහජන සේවය" විය යුතුයි.
ලංකාව වැනි යටත් විජිතවූ රටවල,
යටත් විජිත පාලකයින්ගේ වුවමනාවන් ඉටුකරගැනීම සඳහා ඇති කළ යාන්ත්‍රනය
අද වන විටත් ඒ ආකාරයටම පවතිනවා.
නමුත් ඒ යටත් විජිත පාලනයක් නෙමේ අද තියෙන්නෙ.
තමන්ගේ කටයුතු යම් සම්මතයකට අනුව සිදුකර ගැනීම සඳහා
තමන් වෙනුවට තමන්ගේ නියෝජිතයෙක්ව පත්කරගෙන,
තමන්ට අවශ්‍ය විදිහට, තමන්ගේ කටයුතු කරගන්නා
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ක්‍රමයක් අද තියෙන්නේ.
ඒ කියන්නෙ 'රාජ්‍ය' නැත්නම් 'රාජකීය' නෙමේ.
'පොදු'. Public Service.
ඇත්තටම අද තියෙන්නේ පොදු සේවාවක්ද?
එයින් සේවා ලාභියගේ අවශ්‍යතාවන් ඉටු වෙනවාද?
කවුද සේවා ලාභියා?
යටත් විජිත යුගයේ රාජ්‍ය සේවකයාගේ සේවාව ලැබුවේ රජය.
නැත්නම් යටත් විජිත පාලකයින්.
අද 'පොදු සේවකයාගේ' සේවා‍ව ලබන්නා විය යුත්තේ මහජනතාව.
එහෙත් සිදුවන්නේ එයද?
අන්තර්ගතයේ පමණක් සුළු සුළු වෙනස්කම් කිහිපයක් පමණක් සිදුවූ
අවුරුදු 200ක් පමණ සිට ස්ථාවරව පවත්වාගෙන එන ලංකාවේ
රාජ්‍ය සේවය අදටත් යල්පැනගිය,
'පරයන්ගේ වැඩක් කරනවා' යන හැඟීමමත පවත්වාගෙන යන 'රැකියාවක්' පමණි.
'තනි තනිව වැඩ කරන රාජ්‍ය සේවය' ගැන හෙට බලමු.

සුභ දවසක්!

මේ මගේ මතය!

එක්කෙනා එක්කෙනා
එක දෙයක් ගැන
වෙන වෙනස් විදිහට
හිතන ලෝකේ
මට හිතෙන හැටිත්
ලියල තියන්න හිතුනා.
ඒ මගේ මතය.
මගේ මතය ගැන
ඔබේ මතය මට කියන්න.