Tuesday, 27 October 2015

හැම ගෙයක්ම පංසලක් වගේ

ඇඟ කිලිපොලා යන සීතලක් නාස් පුඩුවලින් ඇතුල් වෙලා මුළු සර්වාංගය පුරාම දිව යන්නේ ගිනි ගත් දෙයක් නිවා දාන්න වගේ.
වෙනදා අහස පුරාවට නිසොල්මනේ බලා සිටින තරු කැට සියල්ලම අද අහසින් පහලට බැහැල හාත්පස සැරි සරන්නේ මේ ලෝකෙ වෙන්න බැරි දෙයක් නෑ කියනවා වගේ.
ඉර එළිය සැර බලා කරල අප වෙත ගේන සෞම්‍ය සඳ කිරණ ජල තලයට වැටිල දිලෙද්දී මැඩි-මසුන් ජල-තරංග ඇති කරන්නේ සියල්ල සජීවවත් බව කියා පාන්න වගේ.
පංසලේ ඝණ්ඨාරය තොරතෝංචියක් නැතිව ටාං ටාං ගාන්නේ රැහැයියෝ නගන කන් අඩි හිල් වෙලා යන සද්ද යටපත් කරල කවුරු කෑ ගැහුවත් අපි තමා ලොක්කො කියල කියන්න වගේ.
"ඇයි දන්නේ නෑ නායක හාමුදුරුවෝ අට පහුවෙලා එන්න කිව්වේ?" ඒකට පිළිතුරක් එයා ගාවත් පිළිතුරක් නැති බව දැන දැනම ආයෙත් ඇහුවේ පුරුද්දට වගේ.
"තවත් මොකක් හරි බිල්ඩිමක් හදන්න ප්ලෑන් එකක් අන්ද ගන්න ද දන්නේ නෑ...?" තවත් මොනව නම් හදන්නද කියල හිතා ගන්න වත් බැරුව හිස් අහස දිහා බැලුවේ හිතට දැනුන අපුල අහසට පා කරල අරින්න වගේ.
දෙන්නම නිශ්ශබ්ද වුණ නිසා ද කොහෙද අනිත් සද්දත් ඇහෙන්නේ නැතිව ගියේ වෙලාව ගත වෙන එක නොදැනෙන්න වගේ.
"යමුද දැන් අටත් පහු වෙලානෙ..?" ෴......෴

"පවුල් දෙකේම දෙන්න දෙමහල්ලෝම අාව එක හොඳයි. මම ටිකක් රෑ වෙලා එන්න කිව්වේ මහත්තුරුත් ගෙන්න ගන්න හිතාගෙනම තමා. වේලාසන එන්න කිව්වනම් නෝනල විතරක් ඇවිත් දුවල යන්න එනවානෙ. එහෙම නේද...?"
"එහෙමයි හාමුදුරුවනේ...!" කිව්වේ වෙන කියන්න දෙයක් නැතිව වගේ.
"මේක ඔය පවුල් දෙකට විතරක් අදාල දේකුත් නෙමේ. ඒත් මේක කියන්න ඕනෙ යමක් කමක් ත‍ේරෙණ කෙනෙක්ට නිසයි ඔය ඇත්තන්ට එන්න කීවේ.."
"එහෙමයි හාමුදුරුවනේ..!" මේ පාරනම් එහෙම කිව්වේ පොඩි සැනසිල්ලකුත් හිතුට දැනිල වගේ.
"අම්මලා සිල් පවාරනය කරල යන්න ඇති මගේ හිතේ..?"
"එහෙමයි හාමුදුරුවනේ, මම ගෙදර ගිහින් බස්සලයි ආයෙත් ආවේ" කියල කිව්වේ හැම පෝයටම අම්මව පංසල් එක්ක එනව වගේම හවසට ආපහු ගෙදර එක්ක යනව කියල ඔප්පු කරන්න වගේ.
"එ‍හෙනම් අපි කතාවට බහිමුකො. දැන් පංසලේ පෝය දාට හැටක් හැත්තෑවක් සීල සමාදාන වෙනවා"
"එහෙයි හාමුදුරුවනේ...! අපි පෙබරවාරිවලට එන හැම නවම් පෝයකටම උපාසක දානෙ දෙනවනෙ. ඒ වගේ ගානක් ඉන්නවා හැමදාම" මේ සැරේ නම් අපිට කලින් අනෙක් කට්ටිය ඉක්මන් වුණේ අපිත් හොඳ බෞද්ධයෝ කියන්න වගේ.
"ඔය හැට හැත්තෑවෙන් අඩුම ගානෙ පනස් දෙනෙක්වත් අවුරුදු හැත්තෑව පැනපු අය. පොඩි උන් පස්-හය දෙනෙක් ඇරුණහම හයියක් කටක් තියෙන පස් දෙනෙක්වත් නෑ. මහලු මඩමක් වගේ. ......" හාමුදුරුවෝ කියන දේවල් ගන්න‍ේ කනට නැත්නම් හිතට කියල හිතා ගන්නවත් ඉඩක් දෙන්නෙම නැතුව කියෝගෙන කියෝගෙන යන්නේ ඕවට දෙන්න උත්තර අපි ළඟ නැති බව උන්නාස්සෙත් දන්නවා වගේ.
"එහෙමයි හාමුදුරුවනේ, මට සති දෙකක් දෙන්න, මම මොකක්ද කරන්න පුළුවන් කියල හිතල ඇවිත් ඔබ වහන්සේ එක්ක කතා කරන්නම්." මම එහෙම කියද්දී, "එහෙයි හාමුදුරවනේ, ඒ වුණාට අපිට නම් කරන්න දෙයක් නෑ. ඒගොල්ලො වැඩ කරන්නේ ඒගොල්ලන්ට ඕනෙ විදිහට. අපි මොනාව කිව්වත් ඒ දෙන්නට වැරදියි. අපිත් ඉතින් ඉවසගෙන ඉන්නවා අම්ම තාත්තනෙ කියල. නැත්නම් ඉතින් මොනවයින් මොනව වෙයිද දන්නේ නෑ. කරුමෙ තමා හාමුදුරුවනේ." අනිත් දෙන්න දෙමහල්ලෝ නියෝජනය කරමින් නෝන මහත්තය කියෝගෙන කියෝගෙන ගියේ මුන්දැ මට බණ දෙසනවා කියල හාමුදුරවන්ට හිතා ගන්න කියනවා වගේ. ෴......෴

"ඇත්තනෙ අනේ, ගෙදරදිත් ඔහොමමනෙ. කිසි දෙයක පිළිවෙලක් නෑ. කිසි පිරිසිදුවක් නෑ. සමහර වෙලාවට ඇඳුමක් ඇඟේ තියෙනවද දන්නේ නෑ. ඇත්ත තමා, පොඩි හාමුදුරුවරුන්ටත් ලැජ්ජ ඇති." ගෙදර යන ගමන් මෙයත් එහෙම කිව්වේ, කවදාවත් හිතා-මතා මතු නොකලට නැන්ද-ලේලි අර්බුදේ ශිෂ්ඨාචාරයෙන්ම උරුම වෙච්චි දෙයක් බව ඔප්පු කරන්න වගේ.
"නෑ..ඔව්.. හාමුදුරුවෝ කියන කතාව ඇත්ත. අම්ම-තාත්ත වයසට ගියාම තමා අපි වැඩිපුර ඒ අය ගැන බලන්න ඕනෙ. අපිට නිවාඩු දවසේ ඒ දෙන්න සිල් ගන්න එක අපිට කොච්චර නිදහසක්ද කියලනේ අපි හිතන් ඉන්නේ."
"නැත්නම්, අදත් අපි අරහෙ ගියේ ඒ දෙන්න ගැන බලන්න ඕනෙ නැති නිසානෙ."
"මම දන්නේ නෑ කොහොමද කරන්නේ කියල. ඒත් අඩුම ගානේ පෝය දවසවත් අපි අම්ම තාත්ත වෙනුවෙන් වෙන් කරන්න ඕනෙ. මම කිව්වේ දෙපැත්තෙම." අන්තිමට එහෙම කිව්වේ කට වරද්ද ගත්තදෝ කියල හිතිල වගේ.
"ඔව් නේද, අපි පෝය දවස්වලට කට්ටියම අරගෙන කොහෙ කොහෙ හරි යමු. අපේ දෙන්නටත් එන්න කියන එකනෙ තියෙන්න‍ෙ."
"ඔව් ඒකත් හොඳා, ඒත් සිල් ගන්නව වගේ දේවල් නතර කරන්න හදන්නත් හොඳ නෑ. අර හාමුදුරුවන්ගේ අදහසත් නරක නෑ න‍ේද? ගෙදර පංසලක් කරන එක පෝය දාට. වැඩිම උණොත් අවුරුද්දට දහ-දොලොස් වතාවනෙ."
"නරකමත් නෑ. ඒත් ප්‍රායෝගිකද? මං කියන්නේ ඕවයේ වස් දොස් එහෙම තියේද දන්නේ නෑ. ගවල්වල කිලි එහෙමත් තියේනෙ" කියල කිව්වේ තමන්ගේ පාරම්පරික හා සම්ප්‍රදායික ඥානය සේරටම වඩා ඉහළයි කියන්න වගේ. ෴......෴

"සති දෙකක් ඉල්ලගෙන ගිහින් සති හතරකුත් යනකම් නැතුවහම මම ඒත් හිතුව මම කිව්ව දේ ගැන සැලකුවේ නැද්දවත් කියල...!"
" අනේ නෑ නායක හාමුදුරුවනේ, නොසැලකුව නෙමේ. ඔක්කම සැලසුම් කරලම ඔබ වහන්සේට දැනුම් දෙනව කියල හිතුව. ඒකයි පමා වුණේ. සමා වෙන්න ඒ ගැන."
"ඉතින් කියමුකො බලන්න..කොහොමද මේ වැඩිහිටි නිවාස රස්සාවෙන් මාව ගලව ගන්න සැලසුම් කළේ කියල."
"අමතරව වැඩි දෙයක් හිතුවේ නෑ හාමුදුරුවනේ, ඔබ වහන්සේ කිව්ව දේම ක්‍රියාත්මක කරන්නේ කොහොද කියල හිතල ඒ විදිහට සේරම ලෑස්ති කරපු එක විතරයි කළේ."
"ඒ කියන්නේ ...?"
"ඒ කියන්නේ හාමුදුරුවනේ, හෙට අපේ ගෙදර මැද සාලෙ පංසලක් කරනවා. වැඩේ ලස්සන වෙන්න ඕනෙ නිසා මම ගිය ඉරිදා සාලෙ තීන්තත් ගෑව. අවුරුදු ගානකින් කලර් වොෂ් කරල තිබුණෙත් නෑ. පුටු සැටිය කෑම කාමරේට ඇද්ද. දැන් ගෙදර යන ගමන් ලොකු බුදු පිළිමෙකුත් අරගෙන යන්නයි, නෑ මම කිව්වේ වඩම්මන් යන්යි හිතාගෙන ඉන්නෙ, සරසවි පූජා භාණ්ඩෙන්."
"ඒ කරල...?"
"ඒ කරල හාමුදුරවනේ, ටීවී එකත් සාලෙට දානව. අපේ ගෙදර ඒක තියෙන්නේ කුස්සියෙනෙ. තාම තාත්ත මොකුත් කිව්වේ නෑ. අම්මනම් කැමති කරව ගත්ත. මම කිව්වාට වැඩිය ගනන් ගත්ත බවක් පෙන්නුවේ නෑ. අරය කිව්ව අපිට ලැජ්ජ කරන්නද ඕනෙ කියල. අම්ම හා කිව්ව."
"එහෙමත් කිව්වද?"
"එහෙමයි හාමුදුරුවනේ, ‍එහෙමම කිව්වෙත් නෑ...!" කියල කිව්වේ කලින් කියපු දේ හාමුදුරවන්ට ඇහෙන්න කලින් ආපහු ඇදල ගිල ගත්ත වගේ.
"ටීවී එක...?"
"එහෙමයි හාමුදුරුවනේ, ඒකෙන් තමා සිල් දෙන්නෙ, දැන් චැනල් කීපයක්ම තියේනෙ. උදේම සිල් දෙන එකක් අල්ල ගන්නවා. එතන ඉඳන් දිගටම බණ, ධර්ම සාකච්ඡා, බුද්ධ පූජා, ගිලන්පස පූජා, කවි බණ, යුගාසන බණ වගේ ඕනෙ තරම් දේවල් යනවනෙ."
"අම්ම විතරද?"
"එහෙමයි හාමුදරුවනේ. නෑ අම්ම විතරක් නෙමේ, අපේ චූටි දුවත් සිල් ගන්නවා කිව්වා. ලොකු දුවයි පුතයි තමා උපස්ථාන කරන්න බාර ගත්තෙ. අද රෑටත් කියල බලනවා තාත්තට සමහර විට එයත් සිල් ගනීවි. චූටි දූ කිව්ව කොහොම හරි සීයව කැමති කරව ගන්නව කියල. තාත්ත එයාට පණ ඇරල හාමුදුරුවනේ."
"එහෙමයි නේද?"
"එහෙමයි හාමුදුරුවනේ... අරගොල්ලන්ගෙ අම්මටයි තාත්තටයිත් එන්න කිව්වා. අම්මව අද පාන්දර බස් එකට දානව කියල මස්සිනා කිව්ව. එයාටනම් සිල් ගන්න එන්න බැරි වෙයි. ඒත් ..."
"මෙහෙමයි, ඕවට නැකැත් නෑ. පහසුකම් තියෙන විදිහට කොයි වෙලාවෙ වුණත් මක් වෙනවද? නරක දෙයක්යැ...!" ෴......෴

"අපේ අම්මේ, නායක හාමුදුරවෝ කිව්වලු සිල් ගන්න නැකැත් ඕනෙ නෑ, පුළුවන් විදිහට ගත්තට පවු නෑ කියල. ඉතින් අපෙ අම්මත් මේ අම්මල එක්ම සිල් ගන්නකො."
"නෑ ළමයො, අද මම මෙහෙම මේ බණ ටිකක් අහගෙන අක්කලට උදව් කරගෙන ඉන්නම්, ලබන පෝයට නම් මම අනිවාරෙන්ම කලින් දවසෙ එනවා."
"අම්මනම් තවම ඒතරම් වයසක් නෑනෙ, පංසල් ගියත් කමක් නෑ. අපෙ අම්මල වගේ වයසක අයනෙ ප්‍රශ්නෙ." කියල කිව්වට පස්සෙයි තේරුණේ කට වරද්ද ගත් නේද කියල.
"අම්ම කොහොම හරි තාත්තවත් එක්ක එන්න. ඔය මෙහෙ තාත්තත් අගේට සිල් අරගෙන භාවනා කර කර ඉන්නේ.." කියල කිව්වේ වෙච්චි වැරද්ද හදා ගන්න වගේ.
"අපේ තාත්ත එනවනම් මල්ලිට වීල් එකේ දෙන්නව ගෙනත් දාන්න කියන්න වෙනවා. තාත්තට දැන් බස්වල යන්න බෑ."
"ඉතින් ඒ දෙන්නටත් පොඩි දෙන්න එක්ක එන්න කියන්න පුළුවන්නෙ, චූටි දූ සිල් ගන්න නිසා පොඩි දෙන්නත් සිල් ගනීවි."
"වීල් එකේ හය දෙනාම..?"
"අපෝ ඇහැකි, පොඩි උන් දෙන්න අපේ ඔඩොක්කුවලට ගත්තාම ඉඩ ඇතී.." කියල අම්ම කිව්වේ වැඩේට උපරිම කැමැත්තෙන් වගේ.
"එහෙනම් ලබන පෝයටත් මෙහෙම ලෑස්ති කරන්න, ඊළඟ පාර මම අපේ ගෙදර ලෑස්ති කරන්නම්" ලොකු නංගි වැඩේ වෙන පැත්තකට හැරෙව්ව‍ෙ හරියට ඇපෙන් ගැලවෙන්න වගේ.
"ඔයා එහෙම කළොත්නම් පොඩි නංගිත් ලෑස්ති වෙයි එහෙත් කරන්න."
"අපෝ එ් ගෙදර...? එ් ගෙදර පුළුවන්ද පංසලක් කරන්න. අපාය වගේ කුණු ගොඩක්නෙ."
"නෑ පුතේ එහෙම තැන් තමා මේවගේ හරි ගස්සල ගන්න ඕනෙ. ඒකම ලොකු පිනක්"
"හා එහෙනම් ලොකු නැන්දලෑ එකට පස්සේ පෝයට පොඩි නැන්දලෑ දිහෑ කරමු. අපි ගිහිල්ල කලින් දවසක ගේ හෝදල සුද්ද කරල දෙමු."
"ඉන්න, සෙරටම කලින් එයාලට හිතෙන්න එපෑ. මොකද ඒ ගොල්ල අර අසපු-මධ්‍යස්ථාන වලට සිල් ගන්න යන අයනෙ."
"ඔව් හැබෑමයි. ඒ දෙන්නත් සිල් ගන්න අයනෙ. ඒ වගේ අයගෙන් හාමුදුරුවරුන්ට අවුලකුත් නැතිව ඇතිනෙ."
"මේ අන්න නායක හාමුදුරුවෝ වඩිනවා." කවුරුත් පාර දිහා බැලුවේ පුදුමයෙන් වගේ.
"ඉස්තෝප්පුවේ පුටවකට රෙද්දක් දාන්නද, නැත්නම් සාලෙම ආසනයක් පනවන්නද?"
"අද අපේ සාලෙ ඉතින් පංසලනෙ, අපි හාමුදුරුවන්ව අපේ පංසලටම වඩම්මමු."
"මමත් සිල් ඇත්තන්ට ටීවී එකේ ධර්ම සාකච්ඡාවක් දාල දීල මේ පැත්තට අවේ මහත්තේලෑ පංසල් ගෙදර බලන්නත් එක්ක"
"එහෙමයි අවසර, මට මෙතන දාහෙන් සම්පතයි," කියල අම්ම මගේ මූණ දිහා බැලුවේ එහෙම කිව්ව එක අවුල් ද අහනව වගේ.
"නෑ මම කිව්වේ අවසර, අත-පය වැඩිය වාරු නැති මං එතෙන ඉන්න අනිත් අයටත් කරදරයක්නෙ, මට ඕක දැනිල සෑහෙන කාලයක්. මම අපේ මහත්තයටත් කීව. එයැයිනම් කීවේ සිල් මොනාටද අපි කරපු පිං මදිද කියල, ඒත් අපේ හාමුදුරුවනේ යන තැනකට යමක් කර ගන්න වයසනේ අපි ඉන්නේ. නේද මං කියන්නේ අවසර?" අම්ම කියෝගෙ කියෝගෙන යන්නේ නායක හාමුදු‍රුවෝ මේලෝ බණක් දන්නේ නෑ කියල හිතා ගෙන වගේ.
"ඔව් නෝනමහත්තයෝ, අපි ලෝකෙත් එක්ක වෙනස් වෙන්න ඕනෙ. මේ එක දෙයක්වත් සදාකාලිකවම එක විදිහට වෙන්නේ නෑ. බුදුහාමුදුරුවෝ වදාරල තියෙන්නෙත් මේ ටිකකට කලින් තිබුණ තොටුපොල නෙමේ මේ දැන් තියෙන්නේ, ඒක නෙමේ තව ටිකකින් තියෙන්නේ කියල. ඒ කියන්නේ මොහොතින් මොහොත සියල්ල වෙනස් වෙනව කියල. ඒ වෙනස්වෙන ලෝකෙ අපි හැමදාම එක විදිහට සිල් ගන්න ඕනෙ නෑ. දැන් මේ තියෙන පහසුකම් එක්ක, අපි කාටත් පහසු විදිහට මේ වගේ ගෙවල් දොරවල් සූදානම් කරල, දුවා දරුවොත් එක්ක එකදු-පහදු වෙලා වැඩිහිටියන්ට ඇප උපස්ථාන කරගෙන මාසෙකට දවසක්වත් ධාර්මිකව ගත කරනවනම් ඒක කොච්චර දෙයක්ද? නේද මහත්තයෝ?"
"එමෙහයි අපේ හාමුදුරුවනේ, මේව අනිත් අයත් උපහැරණෙට ගන්නවනම් තමා හොඳ."
"උපහැරණෙට අරන් හරි යන්නේ නෑ. ඒ ගොල්ලත් කරන්න ඕනෙ. මම අද සිල් පවාරනේ කරද්දි මේ කතාව කියනවා. කොටින්ම මම කියන්න හිතාගෙන ඉන්නේ මීට පස්සේ මම සිල් දෙන්නේ අතපය හතර හිය හත්තිය තියෙන උන්ට විතරයි කියල. දුවා-දරුවෝ නැති අම්ම-අප්පලා ඉන්නවානම් මඩම් වලට පලයල්ල, මම ඒවට වැඩල සිල් දෙන්නම් කියනවා. ඇත්තමයි මහත්තයෝ මගේ අම්ම තාත්ත නැතිවුන දවසේ ඉඳන් මගේ පැන්ෂන් පඩිය මම වියදම් කළේ පොඩි ඇත්තන්ගෙ අධ්‍යාපනේටයි, පංසලේ දියුණුවටයි. පොඩි ඇත්තන්ගෙ වියදම් තියාගෙන මීට පස්සේ ඉතිරි සේරම මහලු මඩම් වලට වියදම් කරනවා, ගමේ ඉන්න ළමයි සලකන්නේ නෑ කියන කට්ටිය ඒවට ගෙනෙහුන් දානව."
"එහෙමයි හාමුදුරුවනේ"
"එහෙමයි නෙම්, පුළුවන්නම් එන්න බලන්න ඒ වෙලාවට පංසලට."
"එහෙමයි, කොහොමත් මල් පූජාවට කට්ටියම එක්ක පංසල් එන්න තමයි හිතාගෙන ඉන්න‍ේ හාමුදුරුවනේ"
"වෙන පෝයවලට නාවට,.... එහෙමද එහෙනම්" කියල හාමුදුරුවෝ කීවේ ඇනුම් පදයකට වගේ.
"එහෙමයි හාමුදුරුවනේ.... නෑ ඇත්තටම එන්න තරම් විවේකයක් තිබුණේ නෑ හාමුදුරුවනේ" කියල, කියල දැම්මේ පංසල් ගිහින් ඇවිත්ම පංසිල් රකිනවා කියලා හිතාගෙන වගේ. ෴......෴

"තාත්තේ ඕකට කියන්නේ ඇමීබා තියරි එක කියල" පුතා විස්තර කරන්න පටන් ගන්නේ මහාචාර්යවරයෙක් වගේ.
"අපේ ගෙදරින් පටන් ගත්තා, එතනින් ගමේම පැතිරුනා. අපේ ගෙදරින් ලොකු නැන්දලෑ ගෙදරට ගියා. එතනින් ඒ ගමේම පැතිරුනා. මාමලෑ ගෙදරට ගියා. එතනින් අම්මලෑ ගමේම පැතිරුනා. "
"කාටද ආඩම්බර.. නේද?"
"ඇත්තටම ආඩම්බරේ යන්න ඕනෙ නායක හාමුදුරුවන්ට. උන්නාන්සෙ තමා බයක්-හැකක් නැතුව මේ තීරණේ ගත්තේ. වෙන හාමුදුරවරු පෝයට සිල් ගත්ත ගාන ගැන පාරම් බාන්නනේ බලන් ඉන්නේ. දැන් දහ-දොලොස් දෙනෙක්වත් නෑනේ පංසලේ සිල් ගන්න අය."
"ඒ තියෙන්නෙත් සීල සාමාදානයක්ම නෙමේනෙ. භාවනා වැඩසටහනක් වගේ එකක්නෙ. හිතේ ප්‍රශ්නයක් හරි මොකක් හරි තියෙනවා නම්, ඒ ගැන සාකච්ඡා කරල උපදෙස් දෙනවනෙ. පණ්ඩිත හාමුදුරුවෝ තමයි මෙහෙයවන්නේ"
"නායක හාමුදුරුවෝ පංසලේ නෑනෙ පෝය දාට, පොඩි හාමුදුරුවරුත් එක්ක ගමේ පංසල් ගෙවල් වලට යන හින්දා බණ කියන්න. දානෙ ගන්නෙත් ඒ ගෙදරකින්නෙ."
"විනාඩි පාලොවකට හරි හාමුදුරුවෝ වඩින එක වටිනව. ත්‍රිවිධ රත්නත්තරේම එතකොට තියෙනවානෙ"
"ඔව් දැන් ඒ හැම ගෙයක්ම පෝය දාට පංසලක් වගේ"෴......෴෴......෴෴......෴


(පින්තූර අන්තර්ජාලෙන්...Images from Internet.)

Sunday, 1 March 2015

නික්ම යාමට කාලයයි...!

ගරු ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මැතිතුමාට දේශනය සඳහා ආරාධනා කළේය.  ජනාධිපති ලේකම්  කොල කිහිපයක් (සූදානම් කළ කතාව හෝ පැවසිය යුතු කරුණු ටික හෝ විය යුතුය) පෝඩියම් එක මත තැබීය. එහෙත් ජනාධිපතිතුමා අතින් කළ සංඥාවකට අනුව එම කොළ වහාම ඉවත් කරන ලදී. එතුමා සුපුරුදු පරිදි කිසිදු 'ප්‍රොම්ට්' කිරීමකින් තොරව කතාව කළේය. එතුමාගේ කතාවේදී සාමාන්‍ය දේශපාලඥයෙක්ගෙන් අසන්නට නොලැබෙන ආකාරයේ කරුණක් අසන්නට ලැබුණි.
"මීට අවුරුදු 40 කට 50 කට විතර ඉස්සර අපේ ගම්වල, පොළොන්නරුව පැත්තේ, මේ මාසවල අපි එළි-පහළියේ ඇවිද්දේ කමිසයක් බැනියමක් නැතුව. හොඳටම පායනවා. ඒත් දැන් අවුරුදු ගානක ඉඳල වැහි කාල වෙනස් වෙලා. ඉස්සර පායපු කාලෙට දැන් වහිනවා. ඉස්සර වැහැපු කාලවලට දැන් පායනවා. මේ විද්‍යාඥයින්ගේ වගකීම තමා මේවා පිළිබඳව පරීක්‍ෂණ කරල දේශගුණික රටා වෙනස් වීම් පිළිබඳව ගොවි ජනතාව, ධීවරයෝ, ව්‍යාපාරිකයෝ වැනි සාමාන්‍ය ජනතාව දැනුවත් කරන එක. ඒක කරන්න සාමාන්‍ය ජනතාවටත් බෑ, දේශපාලකයින් වෙච්චි අපිටත් බෑ. මේ විශේෂඥයින්ට තමා ඒක කරන්න පුළුවන්.." 
ජනාධිපතිතුමා මේ කතාව කළේ ශ්‍රී ලංකා විද්‍යා පදනම විසින් සංවිධානය කරන ලද විද්‍යා හා තාක්‍ෂණ ජාතික සම්මාන ප්‍රධානෝත්සවයේ ප්‍රධාන අමුත්තා ලෙස සහභාගි වෙමිනි. මෙම සම්මාන උළෙලේ ප්‍රදානය කළ ප්‍රධාන සම්මාන 5 අතරින් 1ක් දොම්පෙ රෝහලට හිමිව තිබුණි. ඒ ‘සේවා හා ක්‍රියාදාමයන්හි ඵලදායීතාව හා ගුණාත්මකභාවය වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා වූ 2014 ජාතික සම්මානයයි’. එලෙස සම්මානය හිමි වූයේ දොම්පෙ රෝහලේ ක්‍රියාත්මක කරන ලද 'ඉ-දොම්පෙ රෝහල' නම් වූ ව්‍යාපෘතිය හේත්වෙන් ඇති වූ සේවා ඵලදායීතාව හා ගුණාත්මකභාවය වැඩි වීම හේතුවෙනි. 

දොම්පෙ රෝහල වෙනුවෙන්, එවකට සිටි දිස්ත්‍රික් වෛද්‍ය නිලධාරී වෛද්‍ය හජිත කුමාර හා ව්‍යාපෘතිය භාර නිලධාරී වෛද්‍ය සම්පත් කුලතිලක ජනාධිපතිතුමා අතින් සම්මානය ලබා ගනිද්දී එතන සිටි වඩාත්ම සතුටු වූ පුද්ගලයා මම විය යුතුයැයි මා ඉතා තදින් විශ්වාස කරමි. මෙම ව්‍යාපෘතිය දොම්පෙ රෝහලට ලබා දෙමින් මා ඔවුනට වූ පොරොන්දුවක් ඉෂ්ඨ වූ දිනයක් ලෙස මෙයින් මා ඉතා සතුටු වුණෙමි. 


"දොම්පෙ රෝහලට ජාතික මට්ටමේ සම්මානයක් ලැබෙන තැනට අපි වැඩ කරන්න ඕනෙ. ඔයගොල්ලන්ට ඒ අවස්ථාව හිමි වෙන තෙක් මම ඔබලා සමග සිටිනවා..."

අද දින ඒ පොරොන්දුව ඉටු වී ඇත. දැන් මට මෙයින් ඈත් විය හැකිය. නික්ම යාමට කාලයයි...! 

ගරු ජනාධිපතිතුමා පැවසූ පරිදි පොදු ජනතාව වෙනුවෙන්, ඔවුන්ට (පොදු ජනතාවට හා දේශපාලකයින්ට) කළ නොහැකි දෙයක්, අලුත් දෙයක් ගැන හිතන්න කාලය දැන් එළඹ ඇත. නැවුම් දෙයක් ගැන සිතීමට පෙර දොම්පෙ රෝහල සමග සිදු කළ මේ කාර්යෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම නිදහස් විය යුතුය. ඒ සඳහා කළ යුත්තේ කුමක්ද? පළමුවෙන්ම සියල්ල සටහන් කර තැබීම සුදුසුය.

මූල බීජය

දශකයක පමණ කාලයක් තිස්සේ පෞද්ගලික අංශයේ කළ රැකියව අත හැර දමා රාජ්‍ය අංශයට සම්බන්ධ වී දශකයකට වඩා වැඩි කාලයක් නික්ම ගොසිනි. මෙම අංශ දෙකේම වැඩ කරන්නට සිදු වන්නේ ඒ ඒ ආයතනවල අභිප්‍රායන්ට කොටු වූ සිමාවන් තුළ සිටය. එහෙත් මා කුඩා කළ සිටම ඇලුම් කළේ මෙම 'කොටු' කඩාගෙන එළියට ඒමටය. එහෙත් 'සමාජයක්' තුළ එසේ හිතුවක්කාර ලෙසම කටයුතු කරන්නට නොහැකිය. අවශ්‍යනම් කළ යුත්තේ තමන්ට ස්වාධීන වූ කාර්යයක නිරත විය යුතුය. එය වෙළඳ ව්‍යාපාරයක් වුවහොත් මාගේ දෙවන අභිප්‍රාය වූ 'නොහැකිවුන්ට' උදව් කිරීම 'ඇඟට දැනෙන' මට්ටමින් කළ නොහැකිය. එසේනම් කළ යුත්තේ කිසියම් ස්වේච්ඡා සේවයක යෙදීමය. මේ අරමුණින් වරින් වර ක්‍රියාත්මක කළ එක් ව්‍යාපෘතියක් වූයේ 'අපෙන් එකෙක්වත් නොදෙමු' නමින් සිදු කළ ඩෙංගු මර්ධන වැඩසටහනයි. 'ඉ-දොම්පෙ රෝහල' නමින් පසුව හැඳින්වූ වැඩසටහනේ මූල බීජය මාගේ සිතේ පහළ වූයේ මෙම වැඩසටහන අතර තුරදීය.

දොම්පෙ රෝහලේ දිස්ත්‍රික් වෛද්‍යවරයා වූ වෛද්‍ය හජිත කුමාර මාගේ පාසල් සමයේ මිතුරෙක් වීම මේ සඳහා යොමු වීමට උත්පේරකයක් විය. හජිතත් රෝහල් කමිටුවේ සභාපති ලෙස කටයුතු කළ නන්දික රණතුංගත් මා සමග රෝහලට යාමට කැමැත්ත ප්‍රකාශ කළ ධනංජය රාජපක්‍ෂත් අපි සිවු දෙනාම පාසල් ගියේ එකම පාසල් බස් රථයේය. නන්දිකගේ නිවසේදී අප සිදු කළ පළමු සාකච්ඡාව අතීත සිහිවර්ජනාවන්ගෙන් රස ගැන් වූ අනුස්මරණිය එකක් විය. රෝහලේ පවතින තත්ත්වය හඳුනාගෙන කිසිවෙකුත් බලාපොරොත්තු නොවන මට්ටමේ කාර්යයක් සිදු කිරීම අප සිව් දෙනාගේ අවසාන එකඟතාවය විය.

මූල රෝගය

දෙවනුව අප හමු වූයේ රෝහලේදීය. යථා තත්ත්තවය හඳුනා ගැනීම අපගේ අරමුණ විය. රෝහල් කාර්ය මණ්ඩලය, බාහිර හා නේවාසික රෝගීන්, රෝගීන්ගේ භාරකරුවන් හා ඔවුන් වෙනුවෙන් පැමිණෙන්නන්, රෝහලට ආධාර උපකාර කරන්නන් හා සෞඛ්‍ය සේවයේ නිලධරයන් මුණ ගැසෙමින් දොම්පෙ රෝහල තුළත්, සෞඛ්‍ය සේවය තුළත් ඇති යථා තත්ත්වය හඳුනා ගැනීමට උත්සාහ කළෙමු.  සැලකිය යුතු විප්ලවීය වෙනසකට භාජනය නොවී දශක ගණනාවක් තිස්සේ පවත්වා ගෙන ආ සෞඛ්‍ය සේවය කෙතරම් උත්කෘෂ්ඨ සේවයක් සැපයුවද 'පාරිභෝගික සංතෘප්තිය' (Customer Satisfaction) ඉතා පහල මට්ටමක පවතින බව නිරීක්‍ෂණය කළෙමු. 'බාහිර පාරිභෝගිකයා' මෙන්ම 'අභ්‍යන්තර පාරිභෝගිකයාද' ඉතාමත්ම අතෘප්තිකරව සිටින බව අපගේ සාමූහික එකඟතාවය විය. මෙම කාර්ය වඩාත් සාර්ථක කර ගැනීම සඳහා ලංකාවේ සිටින ප්‍රවීන 'ක්‍රියාවලි ප්‍රතිනිර්මාණ' (Business Process Re-engineering -BPR) විශේෂඥයෙක් වූ හරීන් ගුණවර්ධන මහතාගේ සේවය නොමිලේම ලබා ගැනීමට අපට හැකි විය. මෙම අවබෝධය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව අප පැමිණි එකඟතාවය වූයේ 'පාරිභෝගික අතෘප්තියට' හේතු වූ කරුණු අතරින් දොම්පෙ රෝහලට විශේෂ වූ එක් කරුණක් හා සමස්ථ සෞඛ්‍ය සේවයටම පොදු වූ එක් කරුණක් බැගින් ගෙන ඒවා විසඳීමට කටයුතු කළ යුතු බවයි.

  • ඒ සඳහා අප තෝරා ගත් දොම්පෙ රෝහලටම විශේෂිත වූ ගැටලුව වූයේ, රෝහල් පරිශ්‍රය තුළ විවිධ ඒකක ස්ථාපනය කර ඇති අවිධිමත් භාවයයි. ඒ් හේතුවෙන් බොහෝ ස්ථානවල දැඩි තදබදයක් ඇති වී තිබූ අතර, රෝගීන්ට, කාර්ය මණ්ඩලයට හා අමුත්තන්ට දරා ගැනීමට නොහැකි තරම් වූ දුරක් සෑම විටම ඇවිද යන්නට සිදු වී තිබුණි. මෙම තත්ත්වය දොම්පෙ රෝහලේ 'පාරිභෝගික අතෘප්තියට' හේතු වී ඇති බව හඳුනා ගත්තෙමු. 
  • සමස්ථ සෞඛ්‍ය සේවයට පොදු වූ හා දොම්පෙ රෝහලේ 'පාරිභෝගික අතෘප්තියට' හේතු වූ කරුණු අතරින් අප තෝරා ගත් කරුණ වූයේ දුර්වල 'දත්ත කළමණාකරනයයි'. රෝගීන්, ‍ඖෂධ, ප්‍රතිකාර හා 'සම්පත්' (Resources) සම්බන්ධව විධිමත් දත්ත කළමණාකරනයක් නොමැති බැවින් අවශ්‍ය අවස්ථාවන්හිදී අවශ්‍ය තොරතුරු අවශ්‍ය පුද්ගලයින් වෙත ළඟා වීමේ දුර්වලතාවය දොම්පෙ රෝහලේ 'පාරිභෝගික අතෘප්තියට' හේතු වී ඇති බව හඳුනා ගත්තෙමු. 

ප්‍රතිකාරය

පළමු ගැටලුව සඳහා ප්‍රතිකර්මය ලෙස අප තෝරා ගත්තේ රෝහල් පරිශ්‍රය 'භෞතිකව ප්‍රති-ව්‍යුහගත කිරීම' නම් වූ විසඳුමයි. එහිදිී අප දුටු එක් විශේෂ අවස්ථාවක් වූයේ, පළල අඩි 6ක් පමණ වූ පටු කොරිඩෝවක් හරහා රෝහලේ ප්‍රධාන කාර්යයන් 10ක් සිදු වූ බවයි. එනම්;

  1. රෝගීන් ඇතුළත් කිරීම
  2. වෙනත් රෝහලක් වෙත මාරු කර යැවීම
  3. රෝගීන් බැලීම සඳහා අමුත්තන් පැමිනීම
  4. සුව වූ රෝගීන් 'ටිකට් කපා' පිටත් කර යැවීම
  5. හදිසි ප්‍රතිකාර කාමරය වෙත හදිසි අනතුරු වලට ලක් වූවන් රැගෙන යාම
  6. බාහිර රෝගීන්ට අංක නිකුත් කිරීම
  7. බාහිර රෝගීන් වෛද්‍ය කාමරය වෙත කැඳවන තුරු රැඳී සිටීම
  8. 'සැරහුම් කාමරයට' (Dressing Room) හා 'නික්‍ෂේපන කාමරයට' (Injection Room) ගමන් කිරීම
  9. 'බෙහොත් ශාලාව' (Dispensary) වෙත ගමන් කිරීම
  10. අභ්‍යන්තර කාර්ය මණ්ඩලය රාජකාරි සඳහා වාර්තා කිරීමට පැමිණිම
මෙම කොරිඩෝව හරහා සිදු නොවූ එකම කාර්යය වූයේ මෘතශරීරාගාරයෙන් (Mortuary) මෘතශරීර නිකුත් කිරීම පමණි.

අපගේ ප්‍රති-ව්‍යුහගත කිරීම යටතේ විවිධ අංශ වෙත විවිධ ප්‍රවිශ්ඨ ලබා දුන් අතර සමහර අංශ වෙනස් ස්ථාන වල ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීම සිදු විය. ඊට අමතරව ස්ථාන නම් කිරීම හා යොමු කිරීම් පැහැදිලිව හා නිවැරදිව ප්‍රදර්ශනය කිරීම තුළින් 'මානව චලන' ප්‍රමාණය අවම කිරීමට කටයුතු කළෙමු.

දෙවන ගැටලුව සඳහා අප තෝරා ගත් ප්‍රතිකර්මය වූයේ 'තොරුතුරු හා සන්නිවේදන තාක්‍ෂණික විඳුමක්' (Information & Communication Technology Solution) හඳුන්වා දීමයි. (මෙම විසඳුමේ ඇති බරපතලතාව හේතුවෙන් හා වර්තමාන සමාජයේ ඊට ඇති ආකර්ෂණය හේතුවෙන් දොම්පෙ රෝහල වෙනුවෙන් අප සිදු කළ සමස්ථ කාර්යයම 'ඉ-දොම්පෙ රෝහල් ව්‍යාපෘතිය' ලෙස හැඳින් වීමෙන් සමස්ථ කාර්යයට යම් අසාධාරනයක් සිදු වූ බවට මා අදටත් විශ්වාස කරමි.) 


සහයෝගය

'භෞතිකව ප්‍රති-ව්‍යුහගත කිරීම' කාර්ය සඳහා රෝහලෙන් හෝ පළාත් සභාවෙන් හෝ රජයෙන් හෝ කිසිදු ප්‍රතිපාදනයක් නොලැබෙන බව වේලාසනින්ම හඳුනා ගත්තෙමු. එබැවින් මේ සඳහා විවිධ පාර්ෂවයන්ගේ සහයෝගය ලබා ගැනීමට මුල සිටම කටයුතු කළෙමු. දොම්පෙ රෝහල අවට ස්ථාපනය කර ඇති කර්මාන්ත ශාලා තමන් කාර්ය මණ්ඩලයට අවශ්‍යවන හදිසි ප්‍රතිකාර සඳහා තෝරාගෙන ඇති ස්ථානය දොම්පෙ රෝහල බැවින් ඔවුනගේ සහයෝගය ලබා ගැනීමට හැකි විය. (එම ආයතන සෑම වර්ෂයකම කිසියම් සහයෝගයක් රෝහල වෙත ලබා දීම සිරිතක් සෙල සිදු කළ මුත්, සැබෑ අවශ්‍යතාවයන් සඳහා ඒවා යොමු කිරීමක් නොවීමෙන් වැඩි ප්‍රයෝජනයක් හිමි වී නොතිබුණි.)

ඊට අමතරව රෝහල් කමිටුව විසින්ද ප්‍රදේශයේ දානපතියන් මේ සඳහා ය‍ොමු කරමින් විශාල කාර්යයක් ඉටු කරන ලදී. එසේම මා සභාපති ලෙස කටයුතු කළ 'අපේරෑන සමාජ සංස්කෘතික සංහිඳ' නම් වූ සංවිධානය හරහා පූර්ණ ලෙස ශ්‍රම දායකත්වය ලබා ගැනීමට හැකි විය.

'තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්‍ෂණය' යොදා ගැනීම යනු ඉතාමත් වියදම් අධික විසඳුමකි. පරිගණක යන්ත්‍ර හා ජාල පද්ධතිය වැනි ද්‍රෘඩකාංග (Hardware) සඳහා මෙන්ම පරිගණක වැඩසටහන් හෙවත් මෘදුකාංග (Software) සඳහා වියදම් කරන්න සිදු වන්නේ මිලියන් ගනන් වලින් බව අප දැන සිටයෙමු. වඩාත් සුදුසු විසඳුම සොයා ගැනීම හා ඒ සඳහා අවශ්‍ය ප්‍රතිපාදන ලබා ගැනීම අප හමුවේ වූ විශාලම අභියෝගය විය. මූලික ඇස්තමේන්තුව වූයේ මිලියන 10කි...!

ඒ සඳහා ක්‍රියාත්මක වූ මා මුලින්ම ගියේ ලංකාවේ තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්‍ෂණය සම්බන්ධ ඉහලම ආයතනය (Apex Body) වු ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු හා සන්නංවේදන තාක්‍ෂණ නියෝජිතායතනයේ (ICTA) රාජ්‍ය අංශ ප්‍රතිනිර්මාණ වැඩසටහනේ අධ්‍යක්‍ෂ වසන්ත දේශප්‍රිය මහතා වෙතය. රාජකාරී මට්ටමින් අප හා තිබූ සම්බන්ධතාවය මේ හමුව සඳහා පහසුකම් සැපයූවේය. මෙම කාර්ය සඳහා දායකත්වය දැක්වීමට වසන්ත මහතා ඉතා උනන්දුවෙන් කැමැත්ත දැක්වුවද, පවත්නා ව්‍යුහය යටතේ එය කිරීම අපහසු විය. කොටින්ම පවසන්නේ නම් මේසා මුදලක් දොම්පෙ රෝහල වෙත විශේෂයෙන්ම ලබා දෙන්නේ කෙසේද යන්නයි. එසේ වුවද රෝහල් 10ක් සඳහා අප යෝජනා කරන ආකාරයේ විසඳුම් ලබා දීමේ ව්‍යාපෘතියක් ඇති කිරීමටත් ඊට දොම්පෙ රෝහල ඇතුළත් කිරීමටත් වසන්ත මහතා එකඟ විය. (එහෙත් අවසානයේ සිදු වූයේ එවකට 'දැයට කිරුළ ප්‍රදර්ශනය' පැවැත්වූ ප්‍රදේශයෙන් ඒ සඳහා රෝහල් තෝරා ගැනීමයි.)

එම උත්සාහ අසාර්ථක වූ විට මාගේ අවධානය යොමු වූයේ එම ICTA ආයතනයේම තවත් අංශයක් වූ 'ඉ-සමාජ වැඩසටහන' වෙතයි. එම වැඩසටහනේ අධ්‍යක්‍ෂිකාව වූ චිත්‍රාංගනී මුබාරක් මහත්මිය සමග පැවැත්වූ සාකච්ඡාවෙන් පසුව 'ඉ-සමාජයක්' ලෙස අප ලබා දෙන ව්‍යාපෘති වාර්තාවක් සදහා මූල්‍ය සහාය ලබා දීමට ඇය එකඟ විය. ඒ අනුව අප කණ්ඩායම 'ඉ-සමාජයක්' ලෙස සංවිධානය වී ඉදිරිපත් කළ ව්‍යාපෘතියට රුපියල් මිලියන 4ක් පමණ ලබා දෙන ලදී. මෙම කාර්ය සඳහා එම අංශයේ ව්‍යාපෘති කළමණාකරුවෙකු ලෙස කටයුතු කළ ශ්‍රියානන්ද රත්නායක මහතා දැක්වූ දැඩි කැපවීම විශේෂයෙන්ම සඳහන් කළ යුතුය. ශ්‍රියානන්ද සමග එක්ව මෙම කාර්යයන් ඉතා ඉහල මට්ටමින් සම්බන්ධිකරණය කළ වෛද්‍ය සම්පත් කුලතිලක නොවන්නට මුදල් ගෙව ව්‍යාපෘති කළමණාකරුවෙකු දොම්පෙ රෝහල වෙත ලබා ගැනීමට අපට සිදු වනවා නොඅනුමානය.

තවත් මිලියන 6ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු ගත වූ පිරිවැය පියවා ගැනීමේ අභියෝගය ද ජය ගත්තෙමු. එහිදී අපගේ උපායමාර්ගය වූයේ විවිධ ආයතනවල 'ආයතනික සමාජ සත්කාරක සේවා' (Cooperate Service Responsibility -CSR) අප වෙත යොමු කරවා ගැනීමයි. කොටින්ම අප විසින් තෝරා ගත් 'උපකරණ සැපයුම්කරු් වූ ශ්‍රී ලංකා ටෙලිකොම් ස්ර්විස් ආයතනයේ ව්‍යාපාරික ලාභය අප වෙනුවෙන් කපා හරින්ට එකඟ කර ගැනීමට අපට හැකි විය. එම ආයතනයට අවශ්‍ය වන ශ්‍රම වියදම හා යන්ත්‍ර සූත්‍ර කාර්යයන් අපගේ 'සුභ පතන්නන්ගෙන්' ලබා දීම හේතුවෙන් මිලියන 6.5ක් පමණ වූ භාන්ඩ හා සේවා ප්‍රමාණයක් මිලියන 4කින් පමණ ලබා ගැනීමට සමත් වීමු.

ඊට අමතරව පුහුණු කිරීම් හා දැනුවත් කිරීම සඳහා මොරටුව විශ්ව විද්‍යාලය වැනි ආයතනයන්ගේ සහයෝගය නොමිලේ ලබා ගනිමින් වියදම් අවම කර ගත්තෙමු.

වෙනස් කළමණාකාරණය

දොම්පෙ රෝහල් ව්‍යාපෘතියේ යම් සාර්ථකත්වයක් ඇත්නම් එහි රහස සාර්ථක 'වෙනස් කළමණාකරණයයි' (Change Management). මෙම ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ අරමුණින් දොම්පෙ රෝහගට පය තැබූ පළමු මොහ‍ොතේ සිටම අප කටයුතු කළේ වෙනස් කළමණාකරනය පිළිබඳව දැඩි අවධානයෙන් යුතුවයි. සෑම විටම අප කටයුතු කළේ මෙම ව්‍යාපෘතිය 'තමන්ගේම වැඩක්' බව ඔවුන්ට හැඟී යන ආකාරයෙනි.

ඊට අමතරව සේවා 'ස්ථානයෙන් බාහිර පුහුණු වැඩසටහන්' (Outbound Training Programs) රාශියක් සංවිධානය කරමින් කණ්ඩායම් හැඟීම වර්ධනය කිරීමට කටයුතු කළෙමු. ආයතන ප්‍රධානියා වූ දිස්ත්‍රික් වෛද්‍ය නිලධාරිගේ සිට ගිලන් රථ රියදුරු ද ඇතුලුව සනීපාරක්‍ෂක කම්කරුවන් දක්වා සෑම සියලු දෙනාටම (මාගේ මතකය අනුව 106 දෙනෙක්) පරිගණක භාවිතය හා අන්තර්ජාලය භාවිතය පිළිබඳව පුහුණුව ලබා දීමට කටයුතු කළෙමු.

අමාක්‍යංශ ලේකම්, ආයතන ප්‍රධානීන් වැනි ඉහල මට්ටමේ රාජ්‍ය නිලධාරීන් කිහිප දෙනෙකුට පමණක් ලබා දී තිබුණු 'ලැප් ටොප්' පරිගණක ‍රෝහලේ සියලුම වෛද්‍යවරුන් වෙත ලබා දීමට කටයුතු කළෙමු.

චිරස්ථතිය

ඊළඟට මගේ වැඩිම අවධානය හා කැපකිරීම යොමු වූයේ මෙම ව්‍යාපෘතියේ ස්ථාර පැවැත්මයි. දියුණු රටවල්ද ඇතුලුව ලොව සෑම රටකම මේවන විට පවතින තත්ත්වය වන්නේ ඉ-රාජ්‍ය ව්‍යාපෘති වලින් 85%ක් සම්පූර්ණයෙන්ම හෝ ආංශිකව හෝ අඩාල වී තිබීමයි. 'ඉ-දොම්පෙ රෝහල් ව්‍යාපෘතියට' ඒ දේ සිදු නොවන බවට සහතික වීම මා හමුවේ තිබූ විශාලම අභියෝගයයි. ඒ සඳහා විවිධ උපායමාර්ග අනුගමනය කළ අතර ඒවායේ ස්වභාවය අනුව මෙවැනි විවෘත ලේඛනයක සඳහන් කිරීමට තවමත් කාලය එළඹ නැතැයි සිතමි. (කෙසේ වුවද මෙහි චිරස්ථතිය පිළිබඳ සෑහීමකට පත් වූ දිනෙක ඒවාද සඳහන් කරන්නෙමි.)

ඇගයීම

ඉ-දොම්පෙ රෝහල් ව්‍යාපෘතියෙන් ඈත් වීමට ප්‍රථම මාගේ තවත් වගකීමක් වන්නේ ම් සඳහා මාහට සහයෝගය දැක්වූ සියලු දෙනා ඇගයීමයි. එසේම එය දැඩි අවධානමක් සහිත කාර්යයක් බවද මා හොඳින් දනිමි. කිසියම් අයෙකු මග හැරුණ හොත් සිදුවන හානිය සේම, තමන් ගැන කළ ඇගයීම තමන් බලාපොරොත්තු වූ මට්ටමෙන් නොවීම නිසා ඇතිවන කළ කිරීම ගැන හොඳ අවබෝධයකින් මෙය සිදු කළ යුතුය. ඒ හේතුවෙන් පළමුවම මෙලෙස ප්‍රකාශ කරමි.

"ඔබ කිසිවෙක් මට අමතක නැත. අමතක කරන්නේද නැත. මා මේ පසු කරන්නේ මෙම ලිපිය ලියා අවසන් කිරීමේ හදිස්සියෙන් හා මධ්‍යම රාත්‍රියද පසු වී ඇති නිසා වූ දැඩි වෙහෙසකර හෝරාවකි. එබැවින්ම ඔබගේ නම නොලියවෙන්නට ඇත. ඔබ කළ කාර්යය සඳහන් නොවන්නට ඇත. එය එසේනම්, මට සමා කරන්න. සමාව දෙන්න නොහැකිනම් දුරකතනයෙන් අමතා හෝ මුණ ගැසී හෝ මට බනින්න. කරුණාකර 'හිතේ තියාගෙන ඉන්න' නම් එපා. "

  • ගනේගොඩ ශ්‍රී පුන්‍යවර්ධනාරාමාධිපති, සියනාදී සිව් කෝරලයේ ප්‍රධාන සංඝනායක දන්දෙණියේ ජිනවංශාභිධාන නාහිමියෝ ලබා දුන් මග පෙන්වීම හා මා මෙන්ම ධනංජය ද යහපත් පුරවැසියන් ලෙස සමාජගත කිරීමට කළ කැප කිරීමට අමතරව සඳහන් කළ යුතුය.
  • මාගේ අදහස ඇසූ දිනයේ සිට දිගින් දිගටම මා සමග සිටිමින්, මොරටුව විශ්ව විද්‍යාලය හා පුද්ගලික ආයතන සම්බන්ධීකරණය කරමින් කටයුතු කළ මාගේ අතිජාත මිත්‍ර ධනංජය රාජපක්‍ෂ
  • සම්ප්‍රදායික රාජ්‍ය ආයතන ප්‍රධානියෙකු නම් කිසිදා නොගන්නා තීරණයක් ගනිමින් මෙවැනි විප්ලවීය ව්‍යාපෘතියක් තම ආයතනයේ ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා නොබියව ඉදිරිපත් වූ මාගේ පාසල් සමයේ මිත්‍රයා වූ වෛද්‍ය හජිත කුමාර
  • තම ව්‍යාපාර සඳහා යෙදවීමට ඇති කාලය හා ධනය යොදවමින් අප සමග ඕනෑම කාර්යයක් සඳහා යාමට නොපැකිලව ඉදිරිපත් වූ දොම්පෙ රෝහල් කමිටුවේ ගරු සභාපති මාගේ පාසල් සමයේ මිත්‍ර නන්දික රණතුංග
  • ඉ-දොම්පෙ ව්‍යාපෘතියේ නියමුවා (Project Champion) ලෙස එදා සිට මේ දක්වා ස්වේච්ඡාවෙන් කටයුතු කරන, මෙවැනි කෙටි වැකියකින් කියා නිම කළ නොහැකි තරම් සේවයක් හා කැප කිරීමක් සිදුකළ වෛද්‍ය සම්පත් කුලතිලක
  • මාගේ සෙවනැල්ලක් ලෙස සිටිමින් ගමේ තරුණ තරුණියන් එක් රැස් කර, මෙම කාර්ය සඳහා අවශ්‍ය ශ්‍රම දායකත්වය ලබා ගැනීම සඳහා පූර්ණ සහයෝගය ලබා දුන් 'අපේරෑන සමාජ සංස්කෘතික සංහි‍ෙඳේ' ගරු ලේකම් මහේෂ් රාජපක්‍ෂ හා එහි සමස්ථ සාමාජිකත්වය
  • වෛද්‍යවරුන්ට ලැප්ටොප් පරිගණක ලබා දීමට අනුමැතිය ලබා දීම වැනි විප්ලවීය තීරණ ගනිමින් සහයෝගය දැක් වූ, එවකට බස්නාහිර පළාතේ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යංශයේ ලේකම් චන්දන ‍‍රුද්‍රිගෝ මහත‍ා
  • ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු හා සන්නංවේදන තාක්‍ෂණ නියෝජිතායතනයේ (ICTA) රාජ්‍ය අංශ ප්‍රතිනිර්මාණ වැඩසටහනේ අධ්‍යක්‍ෂ වසන්ත දේශප්‍රිය මහතා
  • ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු හා සන්නංවේදන තාක්‍ෂණ නියෝජිතායතනයේ (ICTA) ඉ-සමාජ  වැඩසටහනේ අධ්‍යක්‍ෂිකාව වූ චිත්‍රාංගනී මුබාරක් මහත්මිය
  • ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු හා සන්නංවේදන තාක්‍ෂණ නියෝජිතායතනයේ (ICTA) ඉ-සමාජ  වැඩසටහනේ ව්‍යාපෘති කළමණාකරු වූ මා හිතවත් ශ්‍රියානන්ද රත්නායක මහතා
  • සමහර ඉහල නිලධාරීන් ප්‍රතිවිරෝධතා දක්වද්දී නොබියව අපට එකඟතාව දැක්වූ ගම්පහ දිස්ත්‍රික් වෛද්‍ය සේවා අධ්‍යක්‍ෂ ලෙස කටයුතු කළ වෛද්‍ය ලින්ටන් පත්මසිරි මහතා
  • මාගේ ඉල්ලීම කාරුණිකව පිළිගනිමින් කිසිදු අය කිරීමකින් තොරව 'පද්ධති අධ්‍යනය' සිදු කර 'ක්‍රියාවලි ප්‍රති-නිර්මාණ වාර්තාව' සකස් කර දුන් හරීන් ගුණවර්ධන මහතා
  • පරිගණක මෘදුකාංගය ඉතා අඩු මුදලකට ලබා දෙමින් සහයෝගය දැක්වූ වෛද්‍ය පෝල් මහතා ඇතුලු ඔහුගේ කාර්ය මණ්ඩලය
  • දොම්පෙ රෝහලේ වෛද්‍ය කාර්ය මණ්ඩලය, හෙඳ කාර්ය මණ්ඩලය හ‍ෙ කණිෂ්ඨ‍ ස්වක කාර්ය මණ්ඩලය
  • ටෙලිකොම් සේවා ආයතනය
  • මොබිටෙල් ආයතනය



Wednesday, 3 September 2014

සුරැකෙන හිමිකම කුමක්ද?

මානවයා යනු මම නොවේ අපිය.

මම ගැන පමණක් සිතන විට ඇති බොහෝ දේ අපි ගැන සිතන විට නැති බව පෙනේ. බොහෝ දේ ඇති අය ගැන සිතන විට, ඒ අය අපි අතර නැති බව සිතේ. බොහෝ දේ ඇති අයත්, බොහෝ දේ නැති අයත් මමත් සියල්ලෝම අපි වන්නේ කවදාදැයි සිතමින් සිටිද්දී, මෙලෙස අපට නොමැති දේ ගැන කියැවුන තැන් ගැන සොයා බලන්නට සිතුනි.
http://ozziesaffa.blogspot.com/2013/07/uk-calls-grow-to-boycott-toxic-human.html

මානව අයිතිවාසිකම් යනු ‘මිනිසාට තම සමාජ ජීවිතය යහපත් ආකාරයෙන් පවත්වාගෙන යෑමට අවශ්‍යවන කොන්දේසි’ ලෙස නිර්වචනය කළ හැකිය. බ්‍රිතාන්‍යය 1215 දී ප්‍රකාශයට පත් කළ ‘මහා අධිකාර පත්‍රය’ (Magna Carta) හා 1688 දී ප්‍රකාශයට පත් කළ ‘අයිතිවාසිකම් පනත’ (Bill of Rights) ද, 1776 දී සකස් කළ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ස්වාධීනතා ප්‍රකාශය (Declaration of Independence of the USA) ද, 1789 දී ප්‍රශයේදී එළි දැක්වූ ‘මිනිසා සහ ප්‍රංශ පුරවැසියන්ගේ අයිතිවාසිකම් ප්‍රකාශය’ (Declaration of the rights of the man & the citizen in France) ද මානව අයිතිවාසිකම් මෑත ඉතිහාසයේ සැලකිල්ලට භාජනය කළ ලේඛන ලෙස සැලකිය හැකිය. පුරාතන අතීතයේ ලොව පහල වූ ගෞතම බුදුරජානන්වහන්සේ ප්‍රමුඛ ශාස්ත්‍රෑන්වහන්සේලා විසන් දේශනා කර ඇත්තේද මානව ආයිතිවාසිකම් සුරුකෙන සමාජයක ජීවත් වනනේ කෙස්ද යන වගයි.

1945 දී එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රඥප්තිය (United Nations Charter) තුළින් මානව අයිතිවාසිකම් පිළිබඳව එකඟතාවයක් තිබිය යුතු තීරණය කරන ලදී. ඒ අනුව 1948 දෙසැම්බර් 19 වෙනිදා මානව අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ විශ්ව ප්‍රකාශය එළිදක්වන ලදී.


එම ප්‍රකාශයේ දැක්වෙන පරිදි මානව අයිතිවාසිකම් කිහිපයක් මෙසේය.

  1. සියලුම මිනිසුන් නිදහස්ව උපන්නාහ. ගරුත්වය හා අයිතිවාසකම් අතින් සමානය. සිහිබුද්ධියෙන් හා යුතු-අයුතුකම් විසඳීමේ හැකියාවෙන් යුක්තය. එහෙයින් එකිනෙකා කෙරෙහි සහෝදර හැඟීමෙන් ක්‍රියා කළ යුත්තෝ වෙති.
  2. ජාති, වර්ණ, ලිංඟ, භාෂා, ආගම්, දේශපාලන මත, අන් මතිමතාන්තර, සමාජික ප්‍රභවය, දේපොළ, උපත හෝ වෙනත් තරාතිරම් ආදී කිසිම හේතුවක් නිසා වෙනසක් හෝ භේදයක් නැතිව සෑම දෙනාටම, මෙම ප්‍රකාශනයේ කියවෙන සෑම අයිතිවාසිකමක්ම සමානව භුක්ති විඳීමේ අවස්ථාව හිමි වන්නේය.
  3. ප්‍රාණයට, නිදහස්ව හැසිරීමට හා පෞද්ගලික ආරක්‍ෂාවට හිමිකම් ඇත්තේය.
  4. වහල්භාවයට පත් නොවීමට හිමිකම් ඇත්තේය.
  5. වධයකට, කුරුරි අමානුෂික දඬුවමකට, හිරිහැරයකට, නින්දාවකට පත් නොවීමට හිමිකම් ඇත්තේය.
  6. නීතිය හමුවේ පුද්ගලයෙක් ලෙස සමානව සැලකුම් ලැබීමට හිමිකම් ඇත්තේය.
  7. නීතියේ රැකවරණය සමානව ලැබීමට හා වෙනස්කම්වලට භාජනය නොවීමට හිමිකම් ඇත්තේය.
  8. අයිතිවාසිකම් කඩවීම ගැන නිසි බලය ඇති අධිකරණයකින් යුක්තිය ඉටුකරවා ගැනීමට හිමිකම් ඇත්තේය.
  9. අත්තනොමතිකව අත්අඩංගුවට ගැනීමකට, රඳවා තබා ගැනීමකට හෝ පිටුවහල් කිරීමට ගොදුරු නොවීමට හිමිකම් ඇත්තේය.
  10. ස්වාධීන අධිකරණයකින් සාධාරන හා විවෘත නඩු තීන්දුවක් ලැබීමට හිමිකම් ඇත්තේය.
  11. නිර්දෝෂී බවට පූර්ව නිගමනය කරනු ලැබීමට හා අතීතයට බලපාන දණ්ඩන නීතිවලින් ආරක්‍ෂා වීමට හිමිකම් ඇත්තේය.
  12. පෞද්ගලිකත්වයට හිමිකම් ඇත්තේය.
  13. රටෙහි වාසයට, රට තුළ ගමනාගමනයට, රට හැර යාමට හා පෙරළා පැමිණීමට හිමිකම් ඇත්තේය.
  14. වධබන්ධනවලින් මිදීම පිණිස පිටරටක රැකවරණය සෙවීමට හිමිකම් ඇත්තේය.
  15. ජාතිකතවයට හා ජාතිකත්වය වෙනස් කිරීමට හිමිකම් ඇත්තේය.
  16. පූර්ණ වයසට පත් වූ විට සීමාවකින් තොරව විවාහයට ඇතුළත් වීමට, විවාහයට ඇතුළත් වීමේදී, පවත්වාගෙන යාමේදී හා අවසන් කිරීමේදී සමාන අයිතවාසිකම් ලැබීමට, එම පවුල, සමාජය හා රජය විසින් ආරක්‍ෂා කරනු ලැබීමට හිමිකම් ඇත්තේය.
  17. තනිව හෝ හවුලේ දේපොළ අයිතිකර ගැනීමට හා අත්තනෝමතිකව දේපොළ අහිමිකර නොගැනීමට හිමිකම් ඇත්තේය.
  18. නිදහසේ සිතීමට, ආගම ඇදහීමට, තනිව හෝ සාමූහිකව ආගම ඉගෙනීමට හා පුදසිරිත් පැවැත් වීමට, ආගම ප්‍රකාශ කිරීමට හිමිකම් ඇත්තේය.
  19. මතයක් දැරීමට හා එය ප්‍රකාශ කිරීමට, තොරතුරු හා අදහස් සෙවීමට, ලබා ගැනීමට, අනුන්ට දැන්වීමට හිමිකම් ඇත්තේය.
  20. සාමකාමීව එක්රැස් වීමට හා සමිති-සංවිධාන පැවැත්වීමට හිමිකම් ඇත්තේය.
  21. රාජ්‍ය පාලනයට සහභාගි වීමට, රාජ්‍ය සේවයේ යෙදීමට, පොදු ජන කැමැත්ත නිදහස් ඡන්ද විමසීම මගින් ප්‍රකාශ කරනු ලැබීමට හිමිකම් ඇත්තේය.
  22. සමාජ ආරක්‍ෂාව ලැබීමට, ආර්ථික අයිතාවාසිකම්, සමාජ අයිතිවාසිකම් හා සංස්කෘතික අයිතිවාසිකම් මුදුන්පත් කරවා ගැනීමට හිමිකම් ඇත්තේය.
  23. කැමති රැකියාවක් කිරීමට, ඊට සාධාරණ සමාන වැටුපක් ලැබීමට, වෘත්තීය සමිති පිහිටුවීමට හා වෘත්තීය සමිතිවලට බැඳීමට හිමිකම් ඇත්තේය.
  24. වැඩ කරන පැය ගණන ගැන සාධාරණ සීමාවක් ලැබීමට, වැටුප් සහිත කාලීන විරාමයන්/විවේකයන් ලැබීමට හිමිකම් ඇත්තේය.
  25. ආහාර, ඇඳුම්, නිවාස, වෛද්‍ය ආරක්‍ෂාව, සමාජ සේවාවන්ගෙන් ලැබෙන සමාජ ආරක්‍ෂණය ලැබීමට (විවාහජ හා අවිවාහජ සැමට) හිමිකම් ඇත්තේය.
  26. අනිවාර්ය ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය ලැබීමට, පාසල් අධ්‍යාපනය, කාර්මික හෝ වෘත්තීය අධ්‍යාපනය හා යෝග්‍යතාවය අනුව උසස් අධ්‍යාපනය ලැබීමට හිමිකම් ඇත්තේය.
  27. සංස්කෘතික ක්‍රියාවන්හි හා විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවන්හි නිරත වීමට, ඒවායේ ඵල ප්‍රයෝජන ලැබීමට හා තම නිර්මාණවල ද්‍රව්‍යමය හා සදාචාරමය ප්‍රයෝජන ලැබීමට හිමිකම් ඇත්තේය.
  28. මානව අයිතිවාසිකම් ආරක්‍ෂා කරවා ගැනීමට හැකි ජාත්‍යන්තර සංවිධාන රටාවක ජීවත් වීමට හිමිකම් ඇත්තේය.
  29. අයිතිවාසිකම්වල සීමාවන් ඇතුළත සමාජයේ යුතුකම ඉටුකරවා ගැනීමට හිමිකම් ඇත්තේය.
  30. කිසියම් පුද්ගලයෙකු හෝ සමූහයක් හෝ රජයක් හෝ මෙම අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය වන අයුරින් අර්ථ ගැන්වීමෙන් වලක්වා තබා ගැනීමට හිමිකම් ඇත්තේය. 

Thursday, 21 August 2014

පරිගණකයටත් ඉබෝලා වෛරසය - පියවරෙන් පියවර

පළමු ජවනිකාව෴

ඉබෝලා වේගෙයෙන් පැතිරෙ‍මින් පවතී. ඇත්තෙන්ම සිදුවන්නේ රෝගය පැතිරෙනවාට වැඩි වේගයෙන් භය පැතිරීමයි. රෝගය පිළිබඳව පැතිරෙන (දුර්)මතද බහුලය. එක් මතයක් ‘දුර්-මතයක්’ (Misconception) වෙද්දී ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධ මත ‘හරි-මතය’ (Perception) වේ. ඉබෝලා අප්‍රිකානු වනාන්තර ආශ්‍රිත චිම්පන්සියන්, වඳුරන්, පළතුරු වවුලන් වැනි ක්‍ෂීරපායි සතුන් මගින් මානවයා වෙත ආ බව එක් මතයකි. අභ්‍යාවකාශයේ සරන ධූම කේතු, ධූලී වලා ආදියෙන් නිරන්තරයෙන් පොළොවට ඇද හැලෙනා විෂකාරක නිසා ඇති වූ බව තවත් මතයකි. ඇමෙරිකාව හෝ වෙනත් නම නොදන්නා එවැනි රටක සිදු කළ පර්යේෂණයක අතුරු ප්‍රතිපලයක් නිසා ඉබෝලා ලොවට දායාද වූ බව තවත් මතයකි. එවැනි රටක් හිතා-මතාම මෙය නිර්මාණය කොට දුප්පත් අප්‍රිකානු රටවලට බෙදා හැරි බව තවත් මතයකි. මින් නිවැරදි කුමක්දැයි නොදන්න නිසා දුර්-මත කුමක්දැයි පැහැදිලිවම කිව නොහැක. හේතුව කුමක් වුවත් මෙම රෝගයට නිසි ප්‍රතිකර්ම සොයා බැලීමේ පර්යේෂණ සිදු වන බව දුර්මතයක් වන්නේ, ඉහත සඳහන් කළ එක් කරුණක් සත්‍ය වුවහොත් පමණි. වඩාත් නිවැරදිව කියතොත්, ඉහත සඳහන් කළ එක්තරා මතයක් නිවැරදි නම්, ප්‍රතිකර්ම සොයා ගැනීම සඳහා පර්යේෂණ තවමත් සිදුකෙරෙනවා යන්න දුර්-මතයක්ම විය යුතුය. එනම්, ඇමෙරිකාව හෝ නම නොදන්නා වෙනත් රටක් (ආයතනයක්) විසින් හිතා-මතාම ඉබෝලා වෛරසය නිපදවූයේ නම් ඒ සමගම ප්‍රතිකර්මද නිපදවා තිබිය යුතුමය. ලයිබීරියාවේ සුව-සහන සේවයේ යෙදුනු, ඇමෙරිකානු ජාතික වෛද්‍ය කෙන්ට් බ්‍රැන්ට්ලි හා නැන්සි විට්‍රබෝල් පර්යේෂණාගාර මීයන් ද නැතහොත් ‘ඉ‍බෝලා ප්‍රතිකාර සේවාව’ සුභ මොහොතින් විවෘත කළ ආරාධිත අමුත්තන්ද යන වග තීරණය වන්නේ ‘නිවැරදි දුර්-මතය’ හඳුනා ගත් දාටය.

දෙවන ජවනිකාව෴

ඉබෝලා වේවා, ඒඩ්ස් වේවා, වෙනත් ඕනෑම රෝගයක් වේවා ඊට, අලුතින් ප්‍රතිකර්මයක් සොයා යාමේදී, පර්යේෂණාගාර මීයන්ට අමතරව ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත්වන ‘බිලි-බෝයිලා’ කිහිප දෙනෙකුද අවශ්‍යම වන්නේය. නිර්මාණ කරුවන්ගේ දක්‍ෂතාවය සේම බිලි-බෝයිලාගේ වාසනාව අනුව ඔවුන්ට සිදුවන හානිය අවම ‍වන්නට හැකි වුවද, සිදුවිය හැකි නරකම දෙය පවා සිදු වීමේ අවස්ථා එමටය. අප්‍රමාණ වූ ‘අනෙකුන්’ වෙනුවෙන් ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වන මෙම උත්තම මිනිසුන්ට ‘බිලි-බෝයිලා’ ලෙස ඇමතීම පවා නොවටින්නේය. එසේම ඔවුන් කළ කැප කිරීම වෙනුවෙන් ඔවුන්ට නොදිය හැකි දෙයක් නොමැති තරම්ය. එහෙත් නොදිය යුතු දේද ඇත්තේය. වැඩිදුර පැහැදිලි කර ගැනීම පිණිස නිදසුනක් සලකා බලමු. පර්යේෂණාත්මක ප්‍රතිකර්මය ලබා දී පැය 24කට පසුව නිරාහාර ලේ සාම්පලයක් ලබා ගත යුතු අවස්ථාවක, කුස ගින්න හොඳින් දැන දැනත් ඔහුට ආහාර ලබා දීමට නොහැකිය. මෙම නිදසුන සරල හා විලක්ප මාර්ග වලින් නිශේධනය කළ හැකි එකක් වුවන්, මෙවැනි අවස්ථා තිබිය හැකි බවට එකඟ වීමට තරම් ප්‍රමාණවත් වනු ඇත.
පින්තූරය අන්තර්ජාලයෙන්. http://en.wikipedia.org/wiki/Laboratory_rat#mediaviewer/File:Cut_Rat.jpg

තෙවන ජවනිකාව෴

‘බිලි-බෝයිලා’ හමු වන්නේ ලොව ප්‍රබලම ව්‍යාපාර දෙකෙන් එකක් වන ‘‍‍ඔෟෂධ’ ව්‍යාපාරයේ දී පමණක්ම නොවේ. තවත් බොහෝ ව්‍යාපාරවල නොහොත් කර්මාන්තවල නව නිර්මාණ බිහි කිරිමේදී බිලි-බෝයි සහයෝගය අවශ්‍ය වේ. ‘නියමු ආයතන’ ලෙස වඩාත් සිත් ගන්නා ලෙස හඳුන්වන්නේ මෙම බිලි-බෝයිවරුන්ය. වඩාත් තේරුම් ගැනීමට නැවතත් නිදසුනක් සලකා බැලුවහොත්, පසුගිය දිනවල ලංකාවේ ‘ගෘහාශ්‍රිත සංචාරක’ කර්මාන්තය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ සක්‍යතාවය පරීක්‍ෂා කිරීම සඳහා බිලි-බෝයිවරුන් කිහිප දෙනෙක් ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වූහ. ඔවුන්ගේ ඉදිරිපත් වීම හා කැප කිරීම වෙනුවෙන් ඔවුන්ට යම් යම් ප්‍රතිලාභ හිමි වුවත් එම ව්‍යාපාරයේ සාර්ථකත්වය මෙම බිලි-බෝයිවරුන්ගේ වර්තමාණ තත්වයෙන් ම තේරුම් ගත හැකියි.

සිව්වන ජවනිකාව෴

තොරතුරු හා සන්නිවේද තාක්‍ෂණ කර්මාන්තයේ ද මෙම නියමු වැඩසටහන් එමට දක්නට ඇත. කිසියම් කාර්යයක් සඳහා තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්‍ෂණය යොදා ගැනීම පිණිස පරිගණක වැඩසටහන් නිර්මාණය කිරීමේදී එම පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරිත්වය සැබෑ තත්ත්ව යටතේ පරීක්‍ෂා කර බැලීම සඳහා යොදා ගන්නේ නියමු ආයතනය. නුහුරු-නුපුරදු දෙයක් භාවිතා කිරීමේ අපහසුතාවයට අමතරව නව පද්ධතිය අසාර්ථක වීම හේතුවෙන් ‘අල්ලපු අත්ත හා පය ගහපු අත්ත’ යන දෙකම නැතුව යාමේ අවදානමට පවා මුහුණ දීමට මෙම නියමු ආයතන වලට සිදු වේ. එබැවින් ඔවුන් පිළිබඳව නිරන්තරයෙන් අවධානයෙන් සිටිමින් උපරිම සාධාරණයක් ඉටු කිරීම, අදාල ව්‍යාපෘතියේ අයිති කරුවන්ගේ වගකීම හා යුතුකම වන්නේ.

පස්වන ජවනිකාව෴


ඉහත ජවනිකා සියල්ල එකට ගෙන සලකා බැලීමේදී පෙනී යන්නේ හෝ අවාසනාවට පෙනී නොගියත් තේරුම් ගත යුත්තේ, බිලි-බෝයිලා කෙතරම් අහිංසක වුවත්, එසේම ඔවුන්ට උපරිමයෙන් සැලකිය යුතු වුවත් ප්‍රමුඛ පරමාර්ථය වූ ව්‍යාපෘතියේ අවසාන ප්‍රතිඵලයට අහිතකර ලෙස බලපානු ලබන අවස්ථාවන් නම් කෙසේවත් ලබා නොදිය යුතු බවයි. එසේ වුවහොත් අවාසනාවන්ත වන්නේ බිලි-බෝයි නොව අදාල ව්‍යාපෘතියේ අයිතිකරුය. 

Sunday, 8 December 2013

මගුල් ලකුණ

මෙන්න කියවන්න, මගුල් ලකුණ ...... ස්වස්තික දෙකය, සිරිවස දෙකය, නදවට දෙකය, සෝවැති දෙකය, අවතංස දෙකය, වර්‍ධමාන දෙකය, භද්‍රපීඨ දෙකය, ප්‍රාසාද දෙකය, තෝරණ දෙකය, ශ්වේතච්ඡත්‍ර දෙකය, ඛඞ්ග දෙකය, තාලවෘන්ත දෙකය, මයුරහස්ත දෙකය, චාමර දෙකය, උෂ්ණීෂ දෙකය, මණි දෙකය, සුමනදාම දෙකය, නීලෝත්පල දෙකය, රක්තෝත්පල දෙකය, රක්තපද්ම දෙකය, ශ්වේතෝත්පල දෙකය, ශ්වේතපද්ම දෙකය, පුන්කලස් දෙකය, පූර්‍ණ පාත්‍ර දෙකය, සමුද්‍ර දෙකය, චක්‍රාවාට පර්‍වත දෙකය, හිමවත් පර්‍වත දෙකය, මහාමේරු පර්‍වත දෙකය, සූර්ය්දෙ මණ්ඩල දෙකය, චන්ර්ෙකෙමණ්ඩල දෙකය, සපරිවාර සතර මහා ද්වීප දෙකය - සපරිවාර සප්ත රත්න දෙකය, චක්‍රවර්ති රාජයෝ දෙ දෙනාය - දක්ෂිණාවෘත්ත ශ්වේතශංඛ දෙකය, ස්වර්ණ මත්ස්‍ය යුගල දෙකය - චක්‍රායුධ දෙකය, සප්ත මහා ගංගා දෙකය - සප්ත මහා සීදන්ත සාගර දෙකය සප්ත මහා ශෛල දෙකය - සප්ත මහා තටාක දෙකය සුපර්ණ රාජයෝ දෙ දෙනාය - සුංසුමාර රාජයෝ දෙ දෙනාය ධ්වජ දෙකය - පතාකා දෙකය ස්වර්ණ පර්වත දෙකය - ස්වර්ණ වාල විජිනි දෙකය කෛලාශ පර්වත දෙකය - සිංහරාජයෝ දෙ දෙනාය ව්‍යාඝ්‍රරාජයෝ දෙ දෙනාය - වලාහක අශ්වරාජයෝ දෙ දෙනාය උපෝසථ හස්ථි රාජයෝ දෙ දෙනාය - වාසුකී නාගරාජයෝ දෙ දෙනාය හංස රාජයෝ දෙ දෙනාය - වෘෂභ රාජයෝ දෙ දෙනාය ඓරාවණ හස්ථිරාජයෝ දෙ දෙනාය - ස්වර්ණ මකර රාජයෝ දෙ දෙනාය චතුර්මුඛ ස්වර්ණ නෞකා දෙකය - වත්සක ධේනුහු දෙ දෙනාය කිම් පුරුෂයෝ දෙ දෙනාය - කින්නරඞගනාවෝ දෙ දෙනාය කුරවීක රාජයෝ දෙ දෙනාය - මයුර රාජයෝ දෙ දෙනාය ක්‍රෞංච රාජයෝ දෙ දෙනාය - චක්‍රාවාට රාජයෝ දෙ දෙනාය ජීවං ජීවක රාජයෝ දෙ දෙනාය - ෂඩ්විධ දිව්‍යලෝක දෙකය ෂෝඩෂවිධ බ්‍රහ්මලෝක දෙකය

නම්පොත කියවමු....!

කියවා තියෙනවාද, නම් පොත? ‍ කියවමු බලන්න... “සගම, පස්ගම, අරත්තන, මාදන්වල, විල්වල, කඩදොර, මොරපාය, දිඹුල, පුසුල්පිටිය, නියම්ගම්පායස්ථානය, වල්වාසගොඩ, සැලව, අරම, මැදිළිය, දික්පිටිය, බම්පනේ, කාරියගම, දඩගමුව, අළුත් නුවර, පරණ නුවර, මාවෙල, මාකඩවර, හිඟුල, කප්පාගොඩ, පදීදොර, උතුරාවල, අම්බුළුගල, දනගිරිගල, වාගිරිගල, ලෙනගල, අලවතුර, වතුර, මාකුරාව, කවුඩුගම, බිසෝවෙල, දැදිගම, අරන්දොර, දොරවක, මඩබඩවිට, තොටගෙදර, මදුරුපිටිය, අත්තනගල්ල, ඌරුවෙල, ගොඩගෙදර, දොරණෑගොඩ. යටවත්ත, රාගම, මීගමුව, දඹදෙණිය, බෙලිගල, නවගමුව, බමුණුගම, වට්ටාරම, වතුදෙණිය, පුහුරිය, ගල්බඩගම, කොල්ලූර, ඔකඳපළ, උඩපළ, අල්ගම, නව‍කෙළගමුව, ඇත්කඳ විහාරය, කුරුණෑගල, කුරුවෙණියාගල, ආඳාගල, ඉබ්බාගල, යක්දෙස්සාගල, නාථගම, සංවැල්ල, කඩිකාව, මලගණේ, කබල්ලෑලෙන, නියඳවනේ, නාගල විහාරය, රැස්වෙහෙරුව, තලන්ගමුව, පෙරියකඩුව, දිසාපති නුගය, කඩුදෙවොල, බෝමිරිය, කෙහෙල්බටුවාව, අතුරුගිරි විහාරය, දෙනගමුව, දෙල්ගමුව, බටුගෙදර, දෙනවක, සබරගමුව, ගිලීමලය, සමන්තකූට පර්වගතය, දිවාගුහාව, බල්ලාහෙල, සිඳගල, කළුගමුව, ගංගාතිලක විහාරය, කුඹුල්ඔළුව, අලුදෙණිය, කොටකේදෙණිය, ඉලුපැන්දෙණිය, සේන්දෙණිය, නිග්ගම්මන, අරත්තන, සන්තානාගොඩ, වේගිරිය, ඇම්බැක්ක, වටදාගෙය, දැලිවෙල, ගඟුල්දෙණිය, උරුලෑවත්ත, කොටබෝගොඩ, රම්මුංගොඩ, තෙල්දෙණිය, මැණික්දිවෙල, මොනරාගොඩ, කොළුගල, වල්ගම්පාය, දම්තොටවතුර, සියඹලාගොඩ, දොඩම්වල, දියකෙළිනාවල, සූරියගොඩ, කොබ්බෑකඩුව, ගන්නොරුව, කුළුගම්මන, මාගම්මන, අත්තරගම, මැදවෙල, ගල්ලෑල්ල, දොළපීල්ල, අලවතුගොඩ, කොහොන, තිබ්බොටුවාව, ඇඹිල්ල විහාරය, ආලෝක විහාරය, කුරුවාබෝගම්බර, කඩුවෙල, දුනුවිල, ඇඹෙල, නිත්තවෙල, සිරිමල්වත්ත, අමුණුගම, ගංගාරාම විහාරය, සෙංකඩගල, අළුත් විහාරය, පරණ විහාරය, නාගවිමානය, උපෝසථාරාමය, දේවගිරි විහාරය, සංගමු විහාරය, උතුරුපවු විහාරය, බුජස්ලෙන, යාම්ලෙන, ජයකඩුලෙන, සැඟෑලෙන, කුඹුරුලෙන, රිදීලෙන, රම්බඩගල්ල, දෙල්විට, විල්ගම, අස්ගිරිය, රුසීගම, ඇම්බැක්ක, මිලිලවාණය, බඹාවිහාරය, රන්ගිරිදඹුල්ල, සීගිරිය, කලාවැව, බළල්ලෑව, අනුරාධපුරයෙහි ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේ, ලෝවා මහා ප්‍රාසාද ස්ථානය, මිරිසවැටි විහාරය, අභයගිරි විහාරය, දෙනා නඛය, භගිරි නඛය, රත්නමාලී චෛත්‍යය, ථූපාරාම චෛත්‍ය, මිහින්තලය, අටසැටලෙන, නිතුපත්පාන, සුරුලුමහමුනියාව, මුන්නේස්සරම, ඇත්තල, මක්කම, මන්නාරම, මාන්තෝට්ටම, පොම්පරිප්පුව, මල්විල, දෙමළපට්ටනමෙහි නාගකෝවිල, කදුරුගොඩ විහාරය, තෙලිපොල, මල්ලාගම, මිණිවන්ගොමු විහාරය, තන්නි දිවයින, අග්නි දිවයින, නාග දිවයින, පුවඟු දිවයින, කාර දිවයින, මොල්ලියාවල, ත්‍රිකුණාමලය, විල්ගම්වෙහෙර, තිස්ස මහ වෙහෙර, ඉලන්දගොඩ, කදුරුකෝට්ටයෙහි ඇතුබඳය, ලඞකාතිලකය, ගඩලාදෙණිය, විජයොත්පාය, අභයගිරි විහාරය, ජේතවන විහාරය, කපිල විහාරය, ඉසිපතනාරාමය, කුසිනාරාරාමයේ සිටිපිළිම ගෙය, පූර්වාරාමය, දක්ෂි ණාරාමය, පශ්චිමාරාමය, උත්තරාරාමය, සළුමිණිසෑය, සිළුමිණිසෑය, දෙමළ මහ සෑය, පොළොන්නරු විහාරය, සුළුන්නරු විහාරය, සිතුල්පවු විහාරය, ධනංජය විහාරය, කුකුළුවා විහාරය, දිඹුලාගල් විහාරය, නකා වෙහෙර, මියුගුණා වෙහෙර, සොරොන්නා තොට, බදුලු වෙහෙර, යුදඟනා පිටිය, රුහුණුබද කතරගම, උග්ගල් අළුත්නුවර, තඹගමුව, මුල්ගිරිය, ඔවාගිරි විහාරය, දෙව්නුවරෙහි දිව්‍යරාජ භවනය, ඔත්පිළිම ගෙය, ගල්ගණේ, වැලිගම අග්‍රබෝධි විහාරය, පරගොඩ විහාරය, තොටගමු විහාරය, ගලපාත විහාරය, බෝධිමලු විහාරය, වනවාස විහාරය, බෙම්වෙහෙර, බෙම්තොට, කළුතොට, සොරණ, විසිදාගම, කොතලාවල, රඹුක්කන, පානදුරේ දේවාලය, බෙල්ලන්විල, පැපිළියාන, නාවින්න, විජයාරාමය, සුභද්‍රාරාමය, ජයවර්ධනන කෝට්ටයෙහි ඔත්පිළිම ගෙය, ෂන්මුඛ දේවාලය, කිත්සිරිමෙවන් කැළණිය, රජමහ කැළණිය, වැලිවිට, බොල්ලෑගල, සංවැල්ල, සේවාගම, ශ්‍රී දංෂ්ට්‍රා දළදා මන්දිරය ඇතුළු වූ සියලු විහාර දේවාලයවල අධිගෘහිත දෙවි මහරජාණන් තමනුත්, තමන්ගේ සහාය පිරිවර දෙවියනුත් සන්දෘෂ්ට සම්භක්ත දෙවියනුත්, උපවෙනෙහි දෙවියනුත්, නොහැර කැඳවාගෙන මඞගල සූත්‍රාදී බණ අසනු පිණිස ඊම සමග මහා සඞ්ඝයා වහන්සේට අභිමත දෝ, අභිමත දෝ, අභිමත දෝ ! අභිමත යි, අභිමත යි, අභිමත යි! සමග මහා සඞඝයා වහන්සේ සඟ ව වදාළ මෙහෙවර සඞඝාණත්තිය නූගුළුවා ඉයැ යුතු.”

Friday, 10 May 2013

‍මෛත්‍රී භාව නාව

කොටින්ම කියනවානම්..... 'මෛත්‍රිය' යන්නෙහි විරුද්ධාර්ථය 'වෛරය' වන්නේය. වෛරයට බොහෝ බහුශ්‍රැත අර්ථනිරූපන තිබියදීත්, 'අන් අයෙකු විෂයෙහි තම සිත තුළ ඇතිවන නොපහන් හැඟීමක්' ලෙස සරලවම වෛරය අර්ථ දක්වන්නට කැමැත්තෙමි. ඒ එසේනම් 'මෛත්‍රිය' වන්නේ 'අන් අයෙකු විෂයෙහි ඇතිවන්නාවූ පහන් හැඟීමක්' ලෙස නිර්වචනය කළ හැකිය. සම්මත 'මෛත්‍රී භාව නාව' මෙසේය. "...මම නිරෝගි වෙම්වා, මම සුවපත් වෙම්වා, නිවන් දකිම්වා. මා මෙන්ම, සියළු සත්වයෝම නිරෝගි වෙත්වා, සුවපත් වෙත්වා, නිවන් දකිත්වා. ..." 'මම නිරෝගි වෙම්වා, මම සුවපත් වෙම්වා, නිවන් දකිම්වා.' (මම නිරෝගී වෙන්න නම්, සුවපත් වෙන්න නම් රෝගී වී සිටිය යුතු වන්නේය.) මේ අනුන් කෙරේ තබා තමන් කෙරේවත් පහන් හැඟීමක් නම් නොවේ. විය යුත්තේ 'මා නිරෝගීය. මා සුවපත්ය යනුවෙන් සිතීමය. එසේ අධිෂ්ඨාන කිරීමය. 'මම නිවන් දකින්නෙමි' යි අදිටන් කර ගැනීමය. එය තමන් කෙරෙහිම ඇති වන්නා වූ පහන් හැඟීමක් වන්නේය. මොහොතක් සිතන්න. තම සිතේ නොපහන් සිතුවිල්ලක් ඇති වී තිබෙන්නේ තමා හොඳින් දන්නා හඳුනන කවුරුන් හෝ විෂයෙහිද? (කිසිවෙකුම කෙරෙහි කිසිම නොපහන් සිතුවිල්ලක් ඇති වී නොමැතිනම් යෙහෙකිය.) තම සිතෙහි කවරෙකු ‍විෂයෙහි හෝ නොපහන් හැ‍ඟීමක් ඇති වී ඇත්නම් පළමුවම කළ යුත්තේ ඒ සිතුවිල්ලෙන් මිදීමය. 'හේ මා කෙරෙහි කෙසේ කටයුතු කළද මගේ සිතේ කිසිදු වෛරයක් නොමැත.' හැකිනම් පහන් සිතුවිල්ලක් ඇති කර ගන්න. 'ඔහුට යහපතක්ම වේව..!' මෙසේ තමා දන්නා සියළුම නොපහන් සිතුවිලි වලින් මිදෙන්න. ඒ අවසන් වී 'සියළු සත්වයන්' ගැන සිතන්න. 'සියළු සත්වයෝම නිරෝගි වෙත්වා, සුවපත් වෙත්වා, නිවන් දකිත්වා.' තම සිතේ නොපහන් සිතුවිල්ලක් ඇති වී තිබෙන්නේ සියළු සත්වයන් විෂයෙහිද? එසේනම් සියළුම සත්වයන් කෙරෙහි පහන් සිතුවිලි ඇති කරගත හැකිය. ඒ සඳහා පළමුවම කළ යුත්තේ නොපහන් සිතුවිල්ලෙන් මිදීමය. 'සියළු සත්වයෝ මා කෙරෙහි කෙසේ කටයුතු කළද මගේ සිතේ කිසිදු වෛරයක් නොමැත.' දැන් පහන් සිතුවිල්ලක් ඇති කර ගන්න. 'සියළු සත්වයන්ට යහපතක්ම වේවා..! නිරෝගි වේවා. සුවපත් වේවා. නිවන් දකිත්වා...!' නිවැරදි මෛත්‍රී භාවනාව එයයි. කොටින්ම කියනවානම්.... මෛත්‍රී භාවනාවේ ප්‍රථිඵලය අනුන්ට නොව තමන්ටමය. අද සිටම දවසකට එක් අයෙකුවත් තෝරාගෙන - සිටීනම් තමන් කෙරෙහි කිසියම් නොපනත්කමක් කළ අයෙක්නම් වඩාත් අගනේය; 'හේ මා කෙරෙහි කෙසේ කටයුතු කළද මගේ සිතේ කිසිදු වෛරයක් නොමැත.' යනුවෙන් සිතන්න. සමස්ථ ප්‍රථිඵලයම ඔබටය. ඔහුට ඇත්තේ ඔබෙන් සිදුවිය හැකි අවැඩක් නොසිදු වීමේ වාසිය පමණයි. (නොඑසේනම් සියළු සත්වයෝ සුවපත් වී බොහෝ කල්ය.)

Saturday, 12 January 2013

දොම්පෙට යන පාර හෙවත් e Hospital - Dompe ඔස්සේ ......

පළමුවම විනාඩි 10ක් වැය කරන්න පුළුවන්ද හිතන්න.....
පුළුවන්නම් බලන්න........



දැන් හිතන්න.....
ඔබේ රෝහලේත් මේ අවම පහසුකම්වත් තියෙනවාද...?
ඔබත් හිතනවානම් "ඔව් අපටත් ඕනෙ" කියල.... අපි කතා කරල බලමු....!

ඔබත් හිතන්න....
මේ තත්වය තවත් වැඩි දියුණු කර ගන්න ඔබටත් යමක් කරන්න හිතෙනවානම්.....
ඔව් අපි එකතු වෙලා ඒ දේ කරමු...!
උදාහරණයක් විදිහට:
SMS එකකින් හරි කොල් එකකින් හරි වෙලාවක් අරගෙන OPD එකෙන් බේත් ගන්න එන්න අවස්ථාව ලබා දෙන්න.....
නැත්නම්, නේවාසිකව ප්‍රතිකාර ගන්න එන හැම රෝගියෙක්ටම වෙනම වැසිකිලියක් ලබා දෙන්න...
හදිසි අසනීපයකදී රෝහලට යන්න ගිලන් රථයක් ගෙන්න ගන්න....
ඔබත් හිතනවානම් "ඔව් අපටත් පුළුවන් උදව් කරන්න" කියල.... අපි කතා කරල බලමු....!

Saturday, 10 November 2012

සභාවෙන් අවසරයි!

කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ කුලපති, පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පරිවේනාධිපති, කොළඹ හලාවත දෙදිසාවේ ප්‍රධාන සංඝ නායක, ක්‍රිපිටක වාගීස්වරාචාර්ය මහෝපාධ්‍යාය පණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය වැලමිටියාවේ ධර්ම කීර්ති ශ්‍රී කුසලධම්මාභිධාන නාහිමිපාණන් වහන්සේ හා දොම්පෙ ගණේගොඩ ශ්‍රී සාරානන්ද මහා පරිවේනාධිපති, දොම්පෙ ගණේගොඩ ශ්‍රී පුණ්‍යවර්ධනාරාම මහා විහාරාධිපති, බුද්ධ ශාසන කීර්ති ශ්‍රී ,ත්‍රිපිටක ධර්මවේදී, සිරි සුගතවංසාලංකාර, සියනාදී සිව් කෝරළයේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ශාස්ත්‍රවේදී පූජ්‍ය දන්දෙණියේ ජිනවංසාභිධාන නාහිමිපාණන් වහන්සේ ඇතුළු මහා සංඝ රත්නයෙන් අවසරයි! දොම්පෙ ප්‍රාදේශීය සභාවේ ගරු සභාපතිතුමා ප්‍රමුඛ, නියෝජ්‍ය අමාත්‍යතුමන්, පළාත් සභා මන්ත්‍රීතුමන්ලා සහ ප්‍රාදේශීය සභා මන්ත්‍රීතුමන්ලා ඇතුළු මහජන නියෝජිත වරුනි, මස්සක්වත් නොවටිනා, අල්ලක් තරම්වත් නොවනා, බිම් කඩකටත් එක බඩවැල කඩාගෙන විත් එක පොළවේ වැලි කෙලී සොහොයුරා පවා මරා ගන්නා යුගයේ ලස්ස ගනනක් වටිනා භූමියක් 'ශ්‍රද්ධ්‍යාංශපූර්වංගමත්‍යාග චේතනාවෙන්' පූජා කොට පැතුවා වූ නිර්මිතය දැකීමෙන් මහත් වූ සොම්නසට පත්ව සිටින්නා වූ සුන්දර ආච්චී ඇතුළු මා දයාබර ප්‍රදේශවාසී ඥාති-මිත්‍රාදීවරුනි, අපේරෑන සමාජ සංස්කෘතික සංහිදේ නිර්මාතෘවර, සිංහල භාෂාව පිළිබඳ ප්‍රවීනාචාර්යය මා හිතවත් ප්‍රියන්ත ධර්මවංශ සොහොයුරා හා අපේරෑන සමාජ සංස්කෘතික සංහිඳෙහි ගරු සභාපති ධුරන්දර මහේෂ් රාජපක්‍ෂ සොහොයුරා ඇතුළු මා දයාබර සොහොයුරනි, සොහොයුරියනි, සම්ප්‍රදායානුකූලව මෙවන් උත්සවයක පිළිගැනීමේ කථාව පවත්වනු ලබන්නේ සභාපතිතුමන් වුවත්, අපේරෑන සමාජ සංස්කෘතික සංහිදේ ලේකම් වන මට මේ අවස්ථාවේ පිළිගැනීමේ කථාව පැවරුවේ යම් විශේෂත්වයක් නිසා බව විශ්වාස කරනවා.
මීට මාස කිහිපයකට පෙර දිනක සවස, මම රාජකාරි අවසන් කරල ගෙදර එන අතර, ප්‍රියන්ත ධර්මවංශ මට දුරකතනයෙන් කතා කර ඇසුවා "පොඩි වැඩකට මුණගැහෙන්න පුළුවන්ද" කියල. කොච්චර මහන්සි වෙලාවක් වුණත් ප්‍රියන්ත අයියට බෑ කියන්න බෑනෙ. මම ගෙදරට ගිහින් ටිකකින්, ප්‍රියන්ත අයියගේ කාරෙක පිටිපස්සෙන් ත්‍රී රෝද රථ හා යතුරු පැදි රෑනකුත් ආවා. මම ඇහුව ප්‍රියන්ත අයියගෙන් මේ රෑන කවුද කියල. "ඒ අපේරෑන" කියල කිව්වා.
"අපේරෑන කට්ටිය අවුරුදු 15ක් තිස්සේ රබර් කඩේ හන්දියේ බුදුපිළිමයක් තියන්න බලාපොරොත්තුවෙන් හිටියා. අද තමා ඉඩමක් හම්බ වුණේ. සුන්දර ආච්චි දුන්න ඉඩමක්. දැන් අපිට ඕනෙ ලස්සන සැලැස්මක්. අනිත් කාරණය තමා මේක ලංකාවේ එකම එක වෙන්න ඕනෙ. පස්සේ පළමු එක වෙයි, හර්යට අර සිරස වගේ, අපේරෑනයි පාර කියන්නේ කියන අභිමානය අපිට ඇති වෙන නිර්මාණයක් කරන්නයි අපේ කැමැත්ත. ඒකයි බන්දුල මල්ලි හොයාගෙන ආවේ." ඔන්න ඔය වගේ කථාවක් දිග ඇරෙන්න වුණා. මාව තෝර ගන්න හේතුයි, මෙතෙන්ට බුදු පිළිමයක අවශ්‍යතාවය ගැනයි බරපතල පැහැදිලි කිරීම් සිද්ධ වුණා. ඒත් හන්දිවල, පාරවල් අයිනේ තියෙන බුදු පිළිම ගැන මට තියෙන්නේ හොඳ හැගීමක් නෙමේ. ඉතින් මම කොහොමද ඒ වගේ දේකට සම්බන්ධ වෙන්නේ...! තව දවසකට සාකච්ඡාව කල් දැම්ම. එදා වෙනකම් මම කල්පනා කළා, මම කොහොමද මේ ගැටළුවට මුහුණ දෙන්නේ කියල.
අවසානයේ මම තීරණයකට ආවා. ඊළඟ දවසේ සාකච්ඡාවේදී මම පැහැදිලි කළා මගේ ස්ථාවරය. ඒය ඇසූ 'අපේ රෑන' වහ වහාම තපස්සු බල්ලුක දෙබෑයන්ගේ චෛත්‍ය කර්මාන්තයෙන් පටන් අරගෙන වසර දෙදහස් ගානක් තිස්සෙ පවතින අපේ නිර්මාණ සංස්කෘතියේ තවත් සංධිස්ථානයක් විය හැකි නිර්මාණයක් කරන්නට එකඟ වුණා. අපේරෑන කණ්ඩායම වෙනුවෙන් බුදු පිළිමයක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා එකඟ වීමෙන් පසුව මාගේ කාලය වැය වුණේ ඊට අදාල අධ්‍යනය කටයුතු සඳහායි. මාගේ පළමු අවධානය යොමු වුනේ නිර්මාණය සඳහා යොදා ගන්නා මාධ්‍ය පිළිබඳවයි. එක් මොහොතද සිතුවා සම්පූර්ණ වීදුරු නිර්මාණයක් ගැන. අති නවීන තාක්‍ෂණය යොදා ගනිමින්, ප්‍රකාශ තන්තු ආධාරයෙන් කරන වර්ණවත් බුදු පිළිමයක් ගැන හිතුවා. මේ ආකාරයට විවිධ මාධ්‍ය ගැන අධ්‍යනය කරල අවසනෙයේ ශෛලමය බුදු පිළිමයකට යන්න තීරණය කළා.
ඊළඟ අවධානය බුදු පිළිමයේ ඉරියව්ව පිළිබඳවයි. මට බාර දුන්න අභියෝගය නැවතත් මතක් වුණා. 'ලංකාවේ පළමු එක!'. මංසන්ධිවල ඇති සෑම බුදු පිළිමයක්ම පාහේ හිඳි පිළිම. එසේනම් වෙනස් ඉරියව්වක් නිර්මාණය කළොත් එය බොහෝ විට 'ලංකාවේ පළමු එක!' විය හැකියි. ඒත් ඒ වගේ දුර්වල උපක්‍රමයකින් මාගේ අභියෝගය ජය ගැනීම මට ප්‍රමාණවත් නොවන බව මම විශ්වාස කළා. ඒ වගේම අපි හිටි පිළිමයක් ගැන බැලුවොත් මෙවැනි තැනක සිදු කළ හැකි නිර්මාණයේ ප්‍රමාණය අනුව පිළිමයේ මුහුණ ඉතා කුඩා වනු ඇත. එය මාගේ තවත් ඉලක්කයක්; ඒ මොකක්ද කියල තව ටිකකින් කියන්නම්, කඩා වැටීමට හේතු විය හැකියි කියල මට හිතුනා. ඒ නිසා හිඳි පිළිමයක් හෝ සැතපෙන පිළිමයක් යන විකල්ප දෙක ඉතිරි වුණා. ඔබ කවුරුත් දන්නා පරිදි සැතපෙන පිළිමයේ ආකාර ‍දෙකක් තියෙනවා. පරිනිර්වාන මංචකය හා සැතපී සිටිනා ඉරියව්ව. ඒ ඉරියව් දෙකම නැවතත් මාගේ තවත් ඉලක්කයකට; ඒකත් කියන්නම්, එරෙහි වෙන බව තේරුණා. මේ අනුව අවසන් තීරණය හිඳි පිළිමයක්.
මීට ප්‍රථම මෙවැනි නිර්මාණශීලී කාර්යයකට මට දායක වන්න අවස්ථාව ලැබුණේ මේ අල්ලපු වැටේ තියෙන අපි කාගෙත් මහා විහාරයේ අපේ නායක හාමුදුරුවන්ගේ ඉල්ලීම අනුව, ගනේගොඩ පන්සලේ ඉදි කළ චෛත්‍යරාජයානන් වහන්සේ නිර්මාණය කිරීමේදීයි. ඒ චෛත්‍ය කර්මාන්තයේ එක් අංගයක් වුණේ අටවිසි බුදුරජානන් වහන්සේලා නිර්මාණය කිරීම. එහිදී අපි කළේ ලංකාවේ තිබෙන්නා වූ හිඳි පිළිම 28ක අනුරූ නිර්මාණය කිරීමයි. මම හිතන්නේ අපේ මහානායක හාමුදුරුවෝ මෟට මොහොතකට පෙර පන්සලට වැඩම කළ අවස්ථාවේදී ඒ පිළිම දැකබලා ගන්නට ඇති. ඒ සඳහා බුදු පිළිම තෝරා ගැනීමේදී ලංකාවේ තිබෙන්නා වූ හිඳි පිළිම 59ක් පමණ අධ්‍යනය කළා. ඒ අවස්ථාවේ දී ලැබුණු දැනුම මෙම නිර්මාණයට මට ලොකු පිටු බලයක් වුණා.
ඊළඟ අභියෝගය පිළිමය නෙලීම සඳහා ශිල්පියෙක් තෝරා ගැනීමයි. අපේරෑන මල්ලිලාගේ ත්‍රීරෝද රථ පෙළට පිංසිද්ද වෙන්න අපිට නිර්මාණ ශිල්පීන් සොය සොයා ලංකාව පුරාම යන්න අවස්ථාව උදා වුණා. එක එක ආකාරයේ ගල් වඩුවෝ රාශියක් මුණ ගැසුනත් අපිට අවශ්‍ය දේ අපි කියන විදිහට කරල දෙන්න කැමති, දෙන්න පුළුවන්, නිර්මාණශීලී හා නම්‍යාශීලී එකම පුද්ගලයයි අපට හමු වුණේ. ඒ නිසා අපි නොපැකිලවම ඒ විකල්පය තෝරා ගත්තා. ඒ ගම්පොල ප්‍රදේශයේ කැටයම් වැඩපොලක ප්‍රධාන නිර්මාණ ශිල්පියා ලෙස කටයුතු කරන කොස්තා මහත්තයා. එයාගේ ගම නම් මේ මොරටුව හෝ රත්මලාන පැත්තේ. මට හරියටම මතක නෑ. කෙසේ වුවත් ඔහුගේ නම්‍යශීලී දැක්ම මාගේ නිර්මාණයට අවශ්‍යයම සාධකය බව අපි තේරුම් ගත්ත. තව වැදගත් කාරණයක්; මේ වැඩපොල; ලක්ප්‍රිය ට්‍රේඩ් සෙන්ටර් හිමිකරු ගුනරත්න මහත්මාගේ ව්‍යාපාරික ස්වරූපය අපිට වෙනත් තැනක් සොයා යන්නට ඉතුරු කළේ නෑ. ඔහු ඒ තරමටම සාධාරණ ව්‍යාපාරිකයෙක්.
අතිපූජ්‍ය නාහිමිපාණනි, මා දයාබර මිත්‍රවරුනි, මාගේ ඊළඟ අවධානය යොමු වුණේ බුදු පිළිමය තැම්පත් කරන ස්ථානය සකස් කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳවයි.
බුදු පිළිම නිර්මාණය ජීවමාන බුදු සමයටම දිවයන බවටයි විශ්වාස කරන්නේ. ඒ අනුමානය කෙසේ වුවත් කවුරුන් හෝ බුදුරජානන්වහන්සේගේ රූපය නිර්මාණය කරන්නේ සැබැවින්ම ජීවමාන බුදුරජානන්වහන්සේගේ ස්වරූපය තමන්ගේ නිර්මාණයේ ආකාර නොවන බව හොදින්ම දැනගෙන බවයි මාගේ විශ්වාසය. එසේනම් එසේ නිර්මාණය කරන බුදු පිළිමයකින් නිර්මිත වන්නේ කුමක්ද? අපේ හාමුදුරුවනේ, මටනම් හිතෙන්නේ මේ නිර්මාණය වන්නේ නිර්මාණයට දායකවන අයගේ හිතේ තියෙන්නා වූ සද්ධාවයි. නැත්නම් භක්තියයි. ඔය හැම ලක්‍ෂණයකින්ම කියවෙන්නේ ඒ සද්ධාවයි. සද්ධාව වැඩි කමට ශරීරාංගවල ප්‍රමාණය පවා විශාල වෙනවා. සද්ධාව වැඩි කමට තව තවත් දේවල් සිද්ද වෙනවා. පළමුවෙන්ම පිළිමය හදනවා. ඊළඟට අවුවෙන් වැස්සෙන් බේර ගන්න වහලයක් ගහනවා. ඊළඟට පින්නෙන් සත්තුන්ගෙන් බේර ගන්න බිත්ති බැඳල ජනෙල් දොරවල් දානවා. ඊළඟට දූවිල්ලෙන් ආලෝකයෙන් බේර ගන්න තිර රෙදි දානවා. අන්තිමට සොර සතුරන්ගෙන් බේර ගන්න ඉබි යතුරු දානවා. සද්ධාව නිසාම නිර්මාණය කරපු බුදු පිළිමය සද්ධාව වැඩිකමටම තමන්ගෙන් ඈත් කර ගන්නවා. අඩුම ගානෙ අවුරුද්දකට එක වතාවක් වත් දකින්න ලැබෙන්නේ නෑ. යන එන වෙලාවක හැරිල බැලුවත් පේන්නේ කූඩුවක් තමා.
ඒ නිසා මම තීරණය කළා නිරාවරණය වුණ පිළිමයක් නිර්මාණය කිරීමට. මේ තීරණය ගන්න මට ගොඩක් උපකාරී වුණා, මේ වන විට ජපානයේ ජීවත් වෙන ජ්‍යේෂ්ඨ වරලත් වාස්තු විද්‍යාඥයෙක් මෙන්ම කීර්තිමත් ලාංකිකයෙක් වූ මාගේ හිතවත් කැසීන් මොන්ටි මහාචාර්තුමාගේ අත් දැකීම් හා අදහස්. අද මේ ස්ථානයට පළමු වතාවට වැඩම කරන ලැබුවා වූ, අතිපූජ්‍ය වැලමිටියාවේ ධර්ම කීර්ති ශ්‍රී කුසලධම්මාභිධාන නාහිමිපාණන් වහන්සේට දැනුනා සේම, මේ පිළිම වහන්සේ තැම්පත් කර ඇති ආකාරය දකින දකින වාරයක් පාසා සෑම කෙනෙකුටම සිතෙනවා සේම, මාගේ අදහස මේ අපේරෑනට ඉදිරිපත් කළ විට ඒ සැමටත් දැනුනා-හිතුනා නියතයි මෙහෙම, "ඒකනම් ඒ තරම් හොඳ නෑ; මොනව වුණත් අඩුම ගානෙ බුදුහාමුදුරුවෝ තෙමෙන්න දෙන්න හොඳ නෑ" කියල. එහෙම නේද? ඒත් අති බහුතරකට එහෙම හිතුනත්, මේ නම්‍යශීලී හා ප්‍රවර්ධනාත්මක අදහස් වලින් පිරුණ කොල්ලො කෙල්ලො ටිකට මගේ සංකල්පය තේරුම් කරල දෙන්න ඒ තරම් වෙහෙසක් දරන්න වුනේ නෑ. ඒ අනුව රබර් කඩේ හන්දියේ, පරිසරයට නිරාවරණය වූ බුදුපිළිමයක් තැම්පත් කිරීමට අපට හැකි වුණා. අපි අපේ හිතුවක්කාර කමට මෙහෙම දෙයක් කළත්, අපේ හාමුදුරුවනේ, ඔබ වහන්සේ අනුමාන කළා වගේම, බැරිවෙලාවත් අයාලේ යන කපුටෙක්, මස් වැදැල්ලක් අරනෙ ඇවිත්, බුද්ධ ශීර්ශයේ හෝ උරහිසේ වැහුවොතේ කුමක් කරන්නද? ඒ ගැනත් අපේරෑන නිර්මානාත්මකව සිතුවා. මේ වගේ අවාසනාවන්ත හේතුවක් නිසා පිළිම වහන්සේගේ මතුපිට කිලිටි වුවොත් වහාම නානුමුර මංගල්ලයක් පවත්වන්න අපි තීරණය කළා.
ඊළඟට මට අවශ්‍ය වුණා විශේෂ ආකාරයේ පිළිම ගෙයක් නිර්මාණය කරන්න. ඒ අනුව මම හිතුවා ලංකාවට අනන්‍ය වූ කිසියම් වූ නිර්මාණයක ආකෘතියකට අනුව පිළිම වහන්සේ තැම්පත් කරන ස්ථානය සකස් කරන්න. මාගේ හිතේ ඇඳී තිබුණේ පොළොන්නරුවේ තිබෙන්නා වූ නෙළුම් පොකුණයි. එය පිළිම ගෙයක් නොවේ, එය බො‍හෝ විට නාන පොකුණක් විය හැකියි. සමහර විට ගිහි නාන පොකුණක් විය හැකියි. එහෙත් ඒ නිර්මාණයේ, නිර්මාණ කරණයේ තියෙනවා අපටම, අපේ කලාවන්ටම සුවිශේෂ වූ ලක්‍ෂණ රාශියක්. එහි අපේ කලා නිර්මාණාවලියේ අනන්‍යතාවය හොඳින් ගැබ්ව ඇති බවට මා විශ්වාස කළා. අදවන විට නෙළුම් පොකුණ අපි අතර ජනප්‍රිය වචනයක් වුණත් මේ තීරණය ගන්නා කාලයේ නෙළුම් පොකුණ ගැන නොදන්නා බොහෝ දෙනෙක් අප අතර සිටියා. කෙසේ වෙතත් මාගේ අදහස් ඉදිරිපත් වුණු විට කවුරුත් නෙළුම් පොකුණ බලන්න යන්න එකඟ වුණා. අපි වහාම ගියා පොළොන්නරුවේ, නෙළුම් පොකුණේ මිනුම් ගන්ත. ඒ මිණුම්වලට සමානුපාතිකව මෙම ස්ථානයේ නෙළුම් පොකුණක් ඉදි කරන්න අපේ ගමේ තරුණ නිර්මාණ කරුවන්ට හැකි වුණා. නෙළුම් පොකුණෙන් මතු වී නෙළුම් දන්ඩක අගිස්සේ වූ නෙළුම් මලක් බඳු වූ ආසනයක බුදුරජානන්වහන්සේ වැඩ සිටිනෙ ආකාරය නිර්මාණය කිරීමට අපට හැකි වුණා.
මාගේ කථාවේ, මට මතක විදිහට අවස්ථා දෙකකදීම, පසුව පැහැදිලි කිරීම් කරන්න පොරොන්දු වුණා. ඒ වෙන දෙයක් නෙමේ. මේ පිළිම වහන්සේ මෙම ස්ථානයේ ස්ථාපනය කිරීම නිසා ඇති වියහැකි, ඇතිවිය යුතු සමාජ විපර්යාස පිළිබඳව ඉලක්ක. මෙතෙනට මේ ඇවිත් ඉන්න හා නොපැමිණි, මේ ප්‍රදේශයේ කවුරුවත් මා සමග අමනාප වෙන එකක් නෑ මෙහෙම කිව්වට, රබර් කඩේ හන්දිය හරහා එහා මෙහා වෙන්නේ සුන්දර දර්ශන පමණක්ම නොවන බව මේ අවට ඉන්න අපි කවුරුත් හොඳින් දන්නවා. මේ තත්වය යහපත් පැත්තට බර කරන්න මේ නිර්මාණය හරහා අවස්ථව උදාකර ගැනීම අපේ තවත් ඉලක්කයක් වුණා. යම් පුද්ගලයෙක් කිසියම් වූ විසම තත්වයකට පත් වෙලා, විසම හැසිරීමකින් මේ ස්ථානය පසු කරන්නට ආවොතින්, තමා දෙස විමසිල්ලෙන් බලා සිටිනා බුදු නෙත යම් වෙනසක් කරාවියැයි අපි විශ්වාස කළා. තමන් ඉදිරියේ, අහසේ පළඟ බැඳ වැඩ සිටිනා බුදුරජානන් වහන්සේ තමන්ව ආමන්ත්‍රණය කරනවා යන හැඟීම ඇති කළ හැකි යැයි අපි විශ්වාස කළා. තමා දෙසට යොමු කර සිටින්නා වූ වරද මුද්‍රාවෙන් වූ බුද්ධ හස්තය, තමාව ප්‍රශ්න කරන බව හැඟී යාවියැයි අපි විශ්වාස කළා. තමන්ගේ සිතේ ඇති වූ විසම තත්වයට විසඳුම ඇත්තේ තමන්ගේ සිතේමයැයි තථාගත බුදුරජානන්වහන්සේ දේශනා කරන බව, තමා දෙපා මුලට යොමුකළ භූමි ස්පර්ෂ මුද්‍රාවෙන් යුක්ත වූ මේ නිර්මාණය දෙස නෙත් යොමා සිටනා ඕනෑම කෙනෙකුට දැනේවියැයි අපි විශ්වාස කළා. බලාපොරොත්තු වුණා. අපේ ඒ විශ්වාසය, බලාපොරොත්තුව යතාර්ථයක් බවට පත් වූ බව අපට පසක් කර දිය යුත්තේත් මා දයාබර ප්‍රදේශවාසී මිත්‍රවරුනි, ඔබලාමයි. අතිගරු නායක හාමුදුරුවනේ, අද මේ ස්ථානයට පැමිණි මාගේ පියාණන් ඇතුළු බහුතරයකගේ එකම අභිලාෂය මාගේ මේ නිර්මාණය විවෘත කරන අවස්ථාවට සහභාගි වීම පමණක් නොවන බව මා පුද්ගලිකවම දන්නවා. එපමනදු නොවේ. ඒ මාගේ මේ කථාවට සවන් දීම නොවන බවත් මා හොඳින්ම දන්නවා. එසේ දැන දැනත් තව දුරටත් ඔබ වහන්සේගේ වටිනා කාලය වැය කිරීමටවත්, මා පියාණන් ඇතුළු සැමගේ සුන්දර බලාපොරොත්තුව වූ ඔබ වහන්සේගේ දේශනයට සවන් දීමේ මොහොත තව දුරටත් කල් දැමීමටවත් මම බලාපොරොත්තු වෙන්නේ නෑ.
එබැවින් මාගේ ජීවිතයේ කිසි දිනක මාගෙන් ඈත්ව නොයනා සුන්දර අත්දැකීමක්, සුන්දර මතකයක්, සුන්දර අභිමානයක් වූ මෙම සුන්දර නිර්මාණය සිදු කිරීම සඳහා මා හට මේ සුන්දර අවස්ථාව උදාකර දුන් සුන්දර ආච්චී ප්‍රමුඛ සෑම සියළු දෙනාටම මාගේ ශීර්ෂ ප්‍රනාම ස්තුතිය පුද කරමින් මාගේ කථාව අවසන් කරනවා. ඔබ සියළු දෙනාටම අජරාමර නිවන් සුවයම අත් වේවා!

ගෝලයාගේ වග...!

ඔබ ඔබගේ ගෝලයාව, ඔබගේ අමුත්තෙක්ට හඳුන්වා දෙන්නේ කෙසේද? ඔබ බලාපොරොත්තු වන්නේ 'ඉහල තැනක්නම්', ඔබ ඔබේ ගෝලයාව ඉහලින් තබා, අවංකවම අගය කර, හඳුන්වා දෙන්න. ගෝලයාගේ හැකියාවන් ‍පැහැදිලිව ප්‍රකාරශ කර, එය අගය කරන්න. ඔයුට දීමට හැකි ඉහලම තැන ලබා දෙන්න. ඔහුගේ හැකියාවන් හෝ ඔහු ලබා තිබෙන තත්වයන් ගැන කිසිවිටකත් නොසැලකිල්ලෙන් කතා නොකරන්න. ඔහුව ඉහලින් තබන්න. එවිට ඔ‍බේ තත්වය වඩාත් ඉහලට එසවෙනු ඇත. කිමද ඒ ඔබගේ ගෝලයා නිසාය. ඔබ ගෝලයාට වඩා ඉහලින් සිටින නිසාය. සටහන: මෙහි 'ගෝලයා යන්නට, ඔබට දෙවන වන ඕනෑම කෙනෙක්ව ආදේශ කර ගත හැකිය/යුතුය.

Thursday, 4 October 2012

කවුරු හෝ ඔබේ කකුළෙන් අදීද?

කවුරු හෝ ඔබේ කකුළෙන් අදීද? එසේනම් ඔහු සිටින්නේ ඔබේ දෙපා ළඟය. බලන්න ....... ඔබ සිටින්නේ දෙපයින් සිට ගෙනද? ඔබ දෙපයින් සිටගෙනනම්..., කකුලෙන් අදින්නා; ඔබේ ප්‍රධානියා වුවත් ... ඔහු සිටින්නේ ඔබේ දෙපා මුල ඇද වැටීය. සතුටු වන්න..! දැන් ඔබට විකල්ප දෙකකි. 1. ඔහුවත් නැගිටුවන්න - එවිට ඔහු ඔබේ දෙපයින් ඈත් වේවි! සැම විටම ඔහුටත් දෙපයින් නැගී සිටීම උදව් කරන්න; එවිට කිසි දිනක ඔහු ඔබගේ කකුලට ළං නොවනු ඇත. එසේ කිරීමට නොහැකිම නම්; 2. ඔහුගේ අතේ දුරින් ඈත් වන්න - එනම් තව පියවරක් ඉහලට යන්න! ප්‍රවේශම් වන්න; එතැනද තවත් ඇද වැටුනු අයෙක් සිටීමට හැකිය! බලන්න ....... ඔබ සිටින්නේ බිම ඇද වැටීද? නැවතත් ඔබට විකල්ප තුනකි. 1. වහා දෙපයින් නැගී සිටින්න; එවිට දෙකක් සිදු විය හැකිය. එනම්, i. ඔහු ඔබගේ කකුල අතහැර දමනු ඇත. නැත්නම්, ii. ඔහු ඇද වැටීමට ඉඩ ඇත. ප්‍රවේශම් වන්න. ඉහත විකල්පයකට යන්න. 2. ඔහුට අසුවී ඇති ඔබගේ සපත්තුව හෝ කලිසම ඔහුට දී ඔබ ඉවත් වන්න; එය වඩාත් වටින්නේ ඔහුටය. එසේ කිරීමට නොහැකිම නම්; 3. ඔහු ඔබව ඇදගෙන යන තැනට ඔහු සමගම යන්න ඔහු සමග එකඟ වන්න! ඔබටත් ඇවිදගෙන යන්නට හැකි නිසා ඔබව ඇදගෙන යාමට ඔහු වෙහෙස විය නොමැති බව වටහා දෙන්න.

Sunday, 5 August 2012

ඩනිෂ්කගේ දින පොත | Danishka's Diary: කණ්ඩියපිටවැව නාලන්දාවට වල් අලින්ගෙන් තෑග්ගක්

ඩනිෂ්කගේ දින පොත | Danishka's Diary: කණ්ඩියපිටවැව නාලන්දාවට වල් අලින්ගෙන් තෑග්ගක්: පසුගිය කාලයේ රටවටේ විවිධ වැඩසටහන් සඳහා එක් වුවත් ඊයේ පෙරෙදා උන සිදු වීම නම් ලියන්නම ඔන කියල හිතුනා. කණ්ඩියපිටවැව, නාලන්දා පාසලට...

Monday, 9 July 2012

මහවැලියේ ඓතිහාසික වැරැද්ද 2

මහවැලි ව්‍යාපාරයේ පමණක් නොවේ; බොහෝ ජනපද ව්‍යාපාරවල වී ගොවිතැන් කිරීම සඳහා එක් ගොවි පවුලකට කුඹුරු හෙක්ටයාර් එකක් (අක්කර 2.5) හා ගොඩ ඉඩම් අක්කර භාගයක් බැගින් බෙදා දී තිබෙනවා. මේ ප්‍රමාණ මීට වඩා වෙනස් වූ අවස්ථා තිබෙනවා. එහෙත් සාමාන්‍ය ප්‍රමාණය ලෙස මේ හෙක්ටයාර් එක සලකන්න පුළුවන්. මෙලෙස කුඹුරු ඉඩම් ලබා දීම නිසා අක්කර 1,000 ක කුඹුරු ඉඩම් ඇති ප්‍රදේශයකට ගොවි පවුල් 400ක් ඇතුළත් වෙනවා. එසේම බොහෝ ස්ථානවල මෙම කුඹුරු හෙක්ටයාර් 400 ප්‍රමාණය පැතිර පවතින්නේ හෙක්ටයාර් 500කට වඩා වැඩි ප්‍රදේශයක් තුළයි. ගොඩ ඉඩම් ලබා දීමේ රටාව අනුව මෙම පවුල් 400 යේ පැතිරීම විෂම වෙනවා. අධ්‍යනයේදී හඳුනාගත් පරිදි අතිබහුතරයක් ස්ථානවල මෙම පවුල් 400 වර්ග කිලෝමීටර් 4ක් 5ක් පුරා විසිර ජීවත් වෙනවා. මේ ආකාරයට සලකා බැලූ විට පෙනී යන කරුණ නම් මහවැලි ව්‍යාපාරය යටතේ සංවර්ධනය කළ කලාපවල හෙක්ටයාර් 500 ක භූමියෙන් වී අස්වැන්න ලැබෙන්නේ උපරිම හෙක්ටයාර් 400න් පමණි. එනම් 20%ක භූමි ප්‍රමාණයක් පරමාර්ථයෙන් ඈත් වී ඇත. මෙම කුඹුරු හෙක්ටයාර් 400 න් හොඳ අස්වැන්නක් ලැබුණු කන්නයක් සලකා බලන්න. ඊළඟ කන්නය වගා කිරීමට බලපාන සාධක විය හැක්කේ මොනවාද? හොඳ මිලකට වී අලෙවි කර ගන්නට හැකි වූ ගොවියෙකු, තමාට එළඹෙන කන්නය වගා කිරීමට අවශ්‍ය නොවේයැයි තීරණය කළ හැකිය. එසේම ඉතා අඩු මිලක් ලැබුණ ගොවීන්ට වී වගාව 'එපා' විය හැකිය. තවත් අයෙකුට වෙනත් වගාවත් කිරීමට සිත් ඇතිවිය හැකිය. යම් අයෙක් වගා කිරීමට නොහැකි තරම් අසනීප විය හැකිය. කොටසක් පලිබෝධ නාශක රසායන භාවිතා කරද්දී තවත් කොටසක් එයින් වැලකී සිටීමට හැකිය. එක් කොටසක් දෙමුහුන් වී ප්‍රභේද වගා කරද්දී අනෙක් අය 'පැරණි වී' වගා කිරීමට පුළුවන. රසායනික පොහොර යොදන අය, ඓන්ද්‍රීය පොහොර යොදන අය හා පොහොර නොයොදන අය විය හැකිය. සමහරු වැඩිවයස් වී ප්‍රභේද යොදද්දී සමහරු අඩු වයස් වී වගා කරනවා විය හැකිය. වගා කළ ගොවියෙක් අසනීප වීම නිසා හෝ මිය යාම නිසා හෝ කුඹුර විනාශ වීමට ඉඩ ඇත. මේ ආකාරයට මෙම හෙක්ටයාර් 400යේ ගොවි බිමේ 'නිෂ්පාදනය' කෙරෙහි බලපෑම් ඇති කරන තීරණ 400ක් තිබේ. එසේම අස්වැන්නට බලපෑම් ඇති කරනු ලබන එකිනෙකට වෙනස් තීරණ රාශියක් තිබිය හැකිය. මෙම තත්වය යටතේ නිශ්චිත කුඹුරු ප්‍රමාණයක වී වගාවෙන් බලාපොරොත්තු විය හැකි අස්වන්න ඉතා විශාල පරාසයක් තුළ විචලනය විය හැකිය. මෙලෙස ප්‍රමාණවත් නිවරද්‍යතාවයකින් යුතුව අස්වැන්න අනුමාන කිරීම නොහැකි වීම නිසා ඇතිවන අසාමාන්‍ය මිල වෙනස් වීම ඊළඟ කන්නයේ වී අස්වැන්නට බලපෑම් ඇති කරන ප්‍රධානම සාධකය විය හැකිය. මීට අමතරව මෙම 'වී නිෂ්පානදය' හා බැඳී ඇති අනෙක් අවසනාවන්ත තත්වය නම් මෙම වී නිෂ්පාදනය තවත් නිෂ්පාදනයක 'අමුදව්‍යයක්' පමණක් වීමයි. එබැවින් මෙම නිෂ්පාදනයේ මිල නියම වන්නේ අවසාන පාරිභෝගිකයා මත නොව ඊළඟ නිෂ්පාදකයා මතය. ඒ නිසා සැමදා 'වී' මිල අඩුය. 'හාල්' මිල වැඩිය. මහවැලි ගොවියා සහල් හා සහල් ආශ්‍රිත ද්‍රව්‍ය නිෂ්පාදයෙක් වූවානම් ..... මහවැලියේ ඓතිහාසික වැරැද්ද මෙතනය. තනි පුද්ගල නිෂ්පාදන රාශියක් වෙනුවට සමූහ නිෂ්පාදන වැඩපිළිවෙලකට යාමට තිබූ හොඳම අවස්ථාව මහවැලියයි. ඒ අනගි අවස්ථාව අත හැරීම 'මහවැලියේ එතිහාසික වැරැද්ද' යනු මාගේ මතයයි.

Saturday, 7 July 2012

මහවැලියේ ඓතිහාසික වැරැද්ද...

මහවැලියේ සිදු කෙරුන විශාලම වැරැද්ද මොකක්ද කියල කිහිප දෙනෙක්ගෙන්ම ඇහුවා. පුදුමය කියන්නේ හැමෝම දුන්නේ එකම උත්තරය. අනිවාර්යයෙන්ම ඔබගේ සිතෙත් ඒ පිළිතුරම නලියනවා. මම හරි නේද? ඒ නිසා ඒ මොකක්ද කියල මම ලියන්නේ නෑ. ඒත් මගේ තක්සේරුවේ හැටියට ලොකුම වැරැද්ද එය නෙමේ. එහෙනම් මොකක්ද? මහවැලි යෝජනා ක්‍රමයේ ප්‍රධාන ඉලක්ක දෙකක් තියෙනවා. 1. ජලවිදුලිය නිෂ්පාදනය. 2. වී ගොවිතැන. තවත් විවිධ අරමුණු විවිධ මුහුණුවරින් ඉදිරිපත් කළත්, මේ අරමුණු දෙක ඉතා පැහැදිලියි. මහවැලි යෝජනා ක්‍රමය කඩිනම් කළත් නොකළත් අවසාන ඉලක්ක වුණේ ජලවිදුලියයි ගොවිතැනයි. ඉහල මට්ටමේ ජලාශවලින් ජල විදුලිය නිපදවා අවසානයේ මිනිපේ සිට බෙදා හරින (හා පොල්ගොල්ලෙන් හැරී යන) ජලයෙන් මධ්‍යම, උතුරු මැද, නැගෙනහිර හා උතුරු පළාත්වල වී වගා කිරීම සඳහා ජලය ලබා දීම මෙම ව්‍යාපාරයේ අරමුණ වුණා. මෙම අරමුණුවල හෝ ඒ අරමුණු කරා කඩිනමින් ළඟා වීම සඳහා කඩිනම් කිරීම වැරැද්දක් ලෙස මා දකින්නේ නෑ. එහෙනම් මොකක්ද මහවැලියේ සිදු වූ ඓතිහාසික වැරැද්ද? ..............

Sunday, 1 July 2012

රඹුටන් කන්න - දොම්පෙට එන්න

රඹුටන් කිව්ව ගමන් කාගෙත් මතකයට එන්නේ මල්වානයි. එහෙත් අද තෙත් කලාපය පුරාම රඹුටන් වවා ඇත. විශේෂයෙන් ගම්පහ, කොළඹ, කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කවල රඹුටන් වගාව බහුලව දැකිය හැකිය. කෙසේ වුවත් රඹුටන් හා මල්වාන අතර තිබෙන්නා වූ යාවජීව බැඳීම නොබිදී තබා ගැනීමට 'මල්වාන ස්පෙෂෙල්' සමත් වී ඇත. ලංකාවේ රඹුටන් අතර ඉදිරියෙන්ම සිටින්නේ මල්වාන ස්පෙෂල් විශේෂයයි. දීප්තිමත් රතු පැහැති, රවුම් හා රඹුටන් අතර විශාලම ප්‍රමාණයේ ගෙඩි මල්වාන ස්පෙෂල්වල ඇති විශේෂත්වයයි. 2012 වාරය මාගේ මතකයේ හැටියට ලංකාවේ වැඩිම රඹුටන් ඵලදාවක් ඇති වූ වර්ෂය විය යුතුයි. 2011 වර්ෂයේ රඹුටන්වලට දිලීර රෝග ඇති වීම නිසා අස්වැන්න ඉතා අඩු විය. එහෙත් මෙවර දිලීර හානිය පවා ඉතා අවම මට්ටමක පවතී. රඹුටන් අස්වැන්න වැඩි වීම නිසා මිල පවා අඩු මට්ටමක පවතී. මේ දිනවල ඇදහැලෙන නිරිත දිග මෝසම නිසා රඹුටන් ගෙඩි කුණු වීමේ ප්‍රවණතාවක් ඇති වී තිබෙන බව දැනගන්නට ඇත. එසේ වුවහොත් ඉදිරි කාලය තුලදී රඹුටන් මිල වැඩි වීමට ඉඩ තිබේ. ලංකාවේ රඹුටන් නිශ්පාදනයෙන් වැඩි ප්‍රතිශතයක් අලෙවි වන්නේ දේශීය වෙළඳ පොල තුලය. මාගේ අනුමානය අනුව අපනයනය කරනු ලබන්නේ 5%ත් අඩු ප්‍රමාණයකි. ඕස්ට්‍රේලියාව, යුරෝපය, ඇමෙරිකාව, මැදපෙරදිග ආදී රටවලදී දක්නට ලැබෙන්නේ තායිලන්තය, මැලේසියාව වැනි රටවල රඹුටන් නිෂ්පාදන බව දැනගන්නට ඇත. රඹුටන් රටේ ආර්ථිකයට දායක කර ගැනීමට කටයුතු කිරීම අපට ඇති හොඳ අවස්ථාවක් බව මාගේ මතය වේ. ඒ කෙසේ වුවත් මේ කියවන ඔබට දීමට ඇත්තේ වෙනත් පණිවුඩයකි. එනම් රඹුටන් කන්න ඕනෙනම් දොම්පෙට එන්න!. මල්වානේ පැණි රඹුටන් වැඩිපුරම තියෙන්නේ දොම්පෙ ප්‍රදේශයේය. විශේෂයෙන් මල්වාන ස්පෙෂෙල් වැඩිපුරම තිබෙන්නේ දොම්පෙය. දොම්පෙ, දෙකටන, කළුකොඳයාව, මාපිටිගම, කිඹුල්විලවත්ත, ඉන්දොලමුල්ල, මාළිඳ, කපුගොඩ, පූගොඩ ආදී ප්‍රදේශවල මේ දිනවල රඹුටන් 'වැහි වැහලාය'. නිරිතදිග මෝසමේ වැහි තවත් වහින්න පෙර දොම්පෙට ඇවිත් හිතේ ඇති තරම් රඹුටන් කන්න ආරාධනා කරන්නෙමු.

Wednesday, 27 June 2012

දොම්පෙට යන පාර

.... පොඩිහාමිනේ අවුරුදු නිවාඩුවට ගෙදර ආවේ වෙසක් පෝයට පෙර නැවත සේවයට පැමිණෙන පොරොන්දුව පිටය. කෙසේ කීවත් නිවාඩුවට ගෙදර ගිය පොඩිහාමිනේ කියප දිනයට ආපසු පැමිණි අවස්ථාවක් නැති තරම්ය. එහෙත් මෙවර වෙසක් පොහොය දිනට පසු දිනම පොඩිහාමිනේ ආපසු කැඳවාගෙන එන්නට සේදවත්තේ ගේබ්‍රියෙල්; අලුතෙන් ආ රියදුරු ස්වේච්ඡාවෙන්ම ඉදිරිපත් වූයේ ඇයිදැයි ස්වාමි දුවටනම් අරුමයක් නොවීය. ඒ බව වටහා ගත්තත් නොගත්තත් මහත්තයා වැඩේට එක පයින් අනුමැතිය දුන්නේ ආයා නැති ගෙදර පාළුව දරා ගන්නට බැරි නිසාමය. උදේ පාන්දරම ගල්කිස්සෙන් පිටත් වූ ගේබ්‍රියෙල් මද්දහන් වෙද්දී දෙල්ගොඩ ප්‍රදේශයට සේන්දු වුණත් පොඩිහාමිනේ ගෙදරට යන පාර සොයා ගැනීමට නොහැකි විය. අන්තිමේ පොඩිහාමිනේගේ නිවස පිහිටි දොම්පෙට යන පාර අසන්නට ගිය ගේබ්‍රියෙල්ට සිදු වී දෙය මේ වන විටනම් ලංකාවේ කිසි කෙනෙකුට රහසක් නොවේ. 1900 පමණ කාලයේ දී පවා කොළඹ ජීවත් වූ ඉංග්‍රීසි ප්‍රභූ පැළැන්තියට අවශ්‍ය සේවා සැපයීමට හැකියාව ඇති පිරිස් ජීවත් වූ ප්‍රදේශයක් ලෙසට දොම්පෙ ප්‍රසිද්ධය. දොම්පෙ ආයලා, දොම්පෙ ඇලකට, දොම්පෙට යන පාර ආදී ලෙස දොම්පෙ සිංහල ජන සාහිත්‍යයට එක් වන්නේ ලංකාවේ තවත් අද්විතීය ප්‍රදේශයක් ලෙසය. මේ ජන සාහිත්‍ය අංගයන් තමන්ගේ අත්දැකීම් හා දැනුවත්කම්වලට සාපේක්‍ෂව විවිධ අන්දමින් නිර්වචනය කරගන්නා අවස්ථා සුලබ වේ. .......

Monday, 25 June 2012

උගත් පාඩම් .....

පසුගිය සටහන අවසන් කළේ පොරොන්දුවක් සමගය. අපි බහුතරයක් පොරොන්දු විශ්වාස කරන නිසාත්, බොහෝ දෙනෙක් සටහනේ ඇති දෙයට වඩා අවසානයේ වූ පොරොන්දුව ගැන සැලකිලිමත් වූ බව ලැබුණු දුරකතන ඇමතුම් ප්‍රමාණයෙන්ම පැහැදිලි වුණු නිසාත්, මගේ මතය මමම ප්‍රකාශ කළ යුතු නිසාත් නැවතත් ලියමින් ........

'අපෙන් එකෙක්වත් නොදෙමු' වැඩසටහනේ දී ඩෙංගු රෝගය හඳුනා ගන්නා ආකාරය පිළිබඳව හා රෝගය වැළඳුනු විට කළ යුතු දෑ පිළිබඳව දැනුවත් කිරීම සඳහා දොම්පෙ රෝගලේ වෛද්‍යවරියක් සහභාගි වූවාය. එහිදී ඇගෙන් කියවුණු එක් දෙයක් පිළිබඳව මාගේ දැඩි අවධානය යොමු වුණා. 'යම් රෝගියෙකුට වැළඳී ඇත්තේ ඩෙංගු යැයි අප තුල කුඩා හෝ සැකයක් ඇති වුවහොත් අපි ඒ රෝගියා ගම්පහ මහරෝහල වෙත මාරු කරනවා.'

මෙලෙස සීග්‍රයෙන්, වසංගතයක් සේ භයානක රෝගයක් පැතිරෙද්දී, එවැනි රෝගියෙකුගේ ජීවිතය බේරා ගැනීම සඳහා ප්‍රදේශයේ දිස්ත්‍රික් රෝහලට අවශ්‍ය පහසුකම් නොමැතිද? එසේනම් දොම්පෙ රෝහල දිස්ත්‍රික් රෝහලක් වීමෙන් ඇති ඵලය කුමක්ද? මේ සඳහා ප්‍රදේශයේ ජනතාව ලෙස අපට කළ හැක්කේ කුමක්ද? මේ සම්බන්ධව සාකච්ඡා කිරීම සඳහා නැවත වරක් මා අපගේ කණ්ඩායම කැඳවා ගත්තා. බොහෝ දෙනාගේ අදහස වූයේ යමක් කළ හැකි නම් හොඳ බවයි. ඒ අනුව දොම්පෙ දිස්ත්‍රික් රෝහලේ දිස්ත්‍රික් වෛද්‍ය නිලධාරී (DMO) අපේ විහාරස්ථානය වෙත කැඳවා ගත්තා. එතුමා සමග කළ කතාබහේදී, ඩෙංගු වැනි මාරාන්තික රෝගයකදී කළයුතු අවම ප්‍රතිකාර ප්‍රමාණයවත් සිදු කිරීමේ මට්ටමට දිස්ත්‍රික් රෝහලක් පත්කිරීම 'පවතින තත්ව යටතේ' ඉතා අපහසු කාර්යයක් බව සහභාගි වූ සෑම දෙනාගේම මතය වුණා. රටේ ආර්ථික තත්වයටත් වඩා සෞඛ්‍ය ක්‍ෂේත්‍රයත් සමග සම්බන්ධිත විවිධ සේවාවන්ගේ බල අධිකාරිත්වය හා අපේ සෞඛ්‍ය ප්‍රතිපත්තියත්, ප්‍රදේශයේ දේශපාලන අධිකාරියේ ආකල්පත් එයට තදින් බලපානු ලබන බව පැහැදිලි වුණා.

එහෙත් දොම්පෙ රෝහල දැනට පවතින මට්ටමට වඩා දියුණු තත්වයකට පත් කිරීමට අපටද යමක් කළ හැකි බව මාගේ අදහස වූ අතර, එය මගේ පාසල් සමයේ මිතුරෙකු වූ දිස්ත්‍රික් වෛද්‍ය නිලධාරීතුමගේ ද අදහස වුණා.

මේ ප්‍රවේශයත් සමග 'අපෙන් යමක් රෝහලට' යන තේමාව යටතේ කටයුතු කිරීමට මාගේ තවත් පාසල් සමයේ මිතුරෙකුවන ධනංජය රාජපක්‍ෂ සමග දොම්පෙ රෝහලට ගියා. අවස්ථා කිහිපයකදීම රෝහලේ කළමණාකාරිත්වය සමග අප සාකච්ඡා කළා. එහිදී ඇති කරගත් එකඟතාවයට අනුව රෝහල පිළිබඳව පූර්ණ අධ්‍යනයක් සිදු කිරීමට තීරණය වුණා. මුළු සතියක් පුරා සිදු කළ ඒ අධ්‍යයනය, මගේ සිතුවිලි වෙනස්ම අන්තයකට ගෙන යාමට සමත් වුණා. අවසානයේ මට ඇති වූ හැඟීම නම් 'ඇයි මෙච්චර කාලයක් මම මෙම රෝහලට නොපැමිණියේ' යන පසුතැවීමයි. ගෙවී ගිය කාලය නැවත ලබා ගැනීමට නොහැකි නිසා දැන් කළ යුත්තේ කුමක්දැයි සිතන්නට අපට සිදු වුණා.

'තුවාල වාට්ටු' ලෙස ප්‍රසිද්ධ, ශෛල්‍ය වාට්ටු රෝගීන්ගෙන් පිරී යද්දී, ප්‍රසව වාට්ටුවේ ඇඳන් සියල්ලම හිස්ව පැවතුණා. ළමා වාට්ටුවද රෝගී වූ දරුවන්ගෙන් පිරී තිබුණා. වෛද්‍ය (Medical)වාට්ටු වැඩි තදබදයක් නැති ස්ථානයක් වුණා. මෙම වාට්ටුවල සිටි රෝගීන් බහුතරයක් අඩු ආදායම් ලාභීන් වූ අතර වයෝවෘධ අය බහුලව සිටියා. පූර්ව ප්‍රසව සායන (Antenatal Clinic), සුවදරු සායනය (WBC- Well Baby Clinic), සුවනාරී සායනය (WWC - Well Women Clinic), මනෝ වෛද්‍ය සායනය (Psychiatry Clinic), දන්ත සායනය (Dental Clinic), වෛද්‍ය සායනය (Medical Clinic) සහ පවුලේ වෛද්‍ය සායනය (FMC - Family Medical Clinic) යනුවෙන් සායන 7ක් ක්‍රියාත්මක වෙනවා. පවුලේ වෛද්‍ය සායනය හැර අනෙක් සෑම සායනයකම විශාල තදබදයක් තිබුණා. බොහෝ සායන සඳහා හිමිදිරි පාන්දර ගෙදරින් පිටවී ආ රෝගීන් වූවා. දවසේ වරු දෙකක ක්‍රියාත්මකවන බාහිර රෝගී අංශයක් (OPD) වන අතර, උදේ වරුවේ දී විශාල තදබදයක් දක්නට ලැබුනා. මීට අමතරව හදිසි ප්‍රතිකාර ඒකකයක් (ETU - Emergency Treatment Unit)තිබෙන අතර හදිසි තත්ව යටතේ පැමිණෙන රෝගීන් කෙරෙහි ක්‍ෂණිකව අවදානය යොමු කර අවශ්‍ය ප්‍රතිකාර ලබාදීමේ කාර්යය ප්‍රශස්ථ මට්ටමක පැවතුනා. එසේ වූවද, රෝහල් සේවාව පිළිබඳව ප්‍රදේශවාසීන් තුල පැහැදීමක් නොමැති බව හඳුනා ගන්නට ලැබුණා. බොහෝ කාලයක සිට පවත්වාගෙන ආ සමහර ක්‍රියාකාරකම් ජනතාව දැඩි අපහසුතාවයට පත් කරන බව හඳුනා ගත්තා. උදාහරණයක් ලෙස, භාහිර රෝගී අංශයේ විවිධ කොටස් ස්ථාපනය කොට තිබූ ආකාරය රෝගලට පැමිණෙන සෑම දෙනාම දැඩි අපහසුතාවයට පත් කළා. එක් පටු ස්ථානයකින් විවිධ කාර්යයයන් සඳහා නිතර ගමන් කිරීමට සිදු වූ නිසා එම ප්‍රදේශය තුළ දැඩි තදබදයක් ඇති වී තිබුණා. මෙම අධ්‍යනයේදී හඳුනා ගත් පරිදි රෝහලේ ක්‍රියාකාරකම්, ඍජුව රෝගීන්ට සම්බන්ධ වන ක්‍රියාවලි හා පරිපාලන ක්‍රියාවලි යනුවෙන් ප්‍රධාන කොටස් දෙකකට බෙදා දැක්විය හැකියි. ඉන් ඍජුව රෝගීන්ට සම්බන්ධ වන ක්‍රියාවලි හයක් හඳුනා ගත හැකි වුණා. 1. රෝගීන් ලියාපදිංචි කිරීමේ ක්‍රියාවලිය 2. හදිසි රෝගීන් සම්බන්ධව කටයුතු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය 3. භාහිර රෝගීන් සම්බන්ධව කටයුතු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය 4. නේවාසික රෝගීන් සම්බන්ධව කටයුතු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය 5. ලේඛනගත රෝගීන් සම්බන්ධව කටයුතු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය 6. ඖෂධ නිකුත් කිරීම සම්බන්ධව කටයුතු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය මෙම අධ්‍යනය අවසන් කළ දිනවල පැවති 'ජාතික ඵලදායිතා දිනයේදී' සමස්ත රෝහල් කාර්මණ්ඩලයට රෝහලේ ඵලදායීතාවය පිළිබඳව දේශනයක් පැවැත්වීමේ අවස්ථාව මට හිමි වීම අපගේ කාර්යය සාර්ථක කර ගැනීමට මහඟු අනුබලයක් වුණා. එම අවස්ථාව දේශණ ස්වරූපයෙන් මිදී සැමගේ පූර්ණ සහභාගිත්වය සහිත සාකච්ඡාවක් පැවැත්වීමේ අවස්ථාව උදාකර ගැනීමට මට හැකි වූණා. රෝහලට පැමිණෙන රෝගීන්ගේ හා රෝගීන්ගේ සම්බන්ධිත අයගේ තෘප්තිමත්භාවය රෝහලේ මුඛ්‍ය පරමාර්ථය බවට මෙම සාකච්ඡාවෙදී රෝහල් කාර්ය මණ්ඩලයට ඒත්තු ගැන්වී තිබුණා. මෙම තත්ත්වය උදාකරගැනීම සඳහා කැපවීමෙන් කටයුතු කරන්නට රෝහලේ ප්‍රධානියාගේ සිට සෑම සේවකයෙක්ම පාහේ එකඟතාවය ප්‍රකාශ කළා. වෙනස් වීමේ අකමැත්ත නැමති රෝගයෙන් පෙළෙන කිහිප දෙනෙක් එවැනි වෙනස් කමක් කරන්නේ කෙසේදැයි විමතිය ඵල කළත් අති බහුතරයකගේ දැඩි කැමැත්ත හා ක්‍රියාකාරී ඉදිරිපත් වීම 'දැනෙන' යමක් කිරීමට මා තුළ දැඩි පෙළඹවීමක් ඇති කළා. ඒ අනුව ගත් ක්‍රියාමාර්ග තවත් වරක ලියන්නට බලාපොරොත්තුවෙන් ......

Tuesday, 20 March 2012

අපෙන් එකෙක්වත් නොදෙමු!

‘ඩෙංගු නැවතත් හිස ඔසවයි’  සියලුම මාධ්‍ය හරහා රට පුරා විශාල ප්‍රචාරයක් දෙන යුගයයි. ඩෙංගු නිසා මරුවාට ගොදුරු වූ සංඛ්‍යාව දවසින් දවස එකතු කරමියන් ඉදිරියට ගෙන එයි. තම පරිශ්‍රයේ ඩෙංගු මදුරුවන්ට විසීමට අවස්ථාව ලබා දීම නිසා නීතියට ගොදුරු වූ සංඛ්‍යාවද දවසින් දවස ඉහල යයි. වෛද්‍යවරුන්, විදුහල්පතිවරුන්, රාජ්‍ය ආයතන ප්‍රධානීන්, ජනප්‍රිය පුද්ගලයින් ආදී වශයෙන් සමාජයේ විවිධ ආකාරයේ පුද්ගලයින් මරුවාට හෝ නීතියට ගොදුරු වෙමින් පවතී.
මේ ව්‍යසනයට අපත් ගොදුරු විය යුතුද? මේ සඳහා කළ යුත්තේ කුමක්ද? අනතුරු දෙකකි. එකක් ඩෙංගු බෝ වීමේ අවදානම. අනෙක මදුරුවන් බෝවන ස්ථාන තමන් භාරයේ පැවතීම. මේ අවදානම් දෙකෙන් මිදිය හැක්කේ කෙසේද? ඩෙංගු මදුරුවන් හෝ වෙනත් මදුරුවන්  හෝ ජීවත් වන ස්ථාන නැති කිරීම කළ නොහැකි දෙයක් වුවත් මදුරුවන් බෝවන ස්ථාන නැති කිරීම කළ හැකි දෙයක් බව අවබෝධ විය. එම අභියෝගය ජය ගත හොත් අවදානම් දෙකෙන්ම අත්මිදිය හැකිය.
කවුරුත් එකාවන්ව කටයුතු කළොත් ළඟා විය නොහැකි ඉලක්කයක් නොවේ. තවමත් අපේ ගමේ බහුතරය ඒකරාශී කළ හැකි එකම ස්ථානය පන්සල බැවින්, පන්සලේ නායක හාමුදුරුවෝ මුණ ගැසී කථා කළෙමි. මේ සාකච්ඡාව සඳහා ගමේ ක්‍රියාකාරී තරුණයින් කිහිප දෙනෙකු සහභාගි කර ගැනීමට හැකිවීම හොඳ ආරම්භයක් විය. නායක හාමුදුරුවෝද අවශ්‍යතාව මැනවින් වටහා ගත් අතර අවශ්‍ය සෑම තැනකදීම නායකත්වය දැරීමට කැමැත්ත ප්‍රකාශ කළ සේක.
පළමු සාකච්ඡාවේ වූ සාර්ථකත්වය නිසාම ඇති වූ ගැම්මත් සමගින් දෙවන සාකච්ඡාව සඳහා බහුතරයකට ආරාධනා කළෙමු. පොලිස් ස්ථානාධිපති, දිස්ත්‍රික් වෛද්‍ය නිලධාරී, විදුහල්පතිවරුන් දෙදෙනා, මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්‍ෂක, ග්‍රාම නිලධාරීන් දෙදෙනා, කෘෂිකර්ම පර්යේෂණ හා නිශ්පාදන සහකාරවරුන් දෙදෙනා, සමෘද්ධි නියමකවරුන් දෙදෙනා, ඇතුළු ප්‍රදේශයට ඍජුවම සම්බන්ධ වන රාජ්‍ය නිලධාරීන් සියලුම දෙනාට ආරාධනා කළෙමු. එසේම ඒ සෑම නිලධාරියේකුගේම ඉහල නිලධාරියාටද, තම නිලධාරියා සහභාගි කරවන ලෙස ඉල්ලා ලිපි යොමු කළෙමු.
අති සාර්ථක සහභාගිත්වයකින් යුතුව අවසන් වූ දෙවන සාකච්ඡාවෙන් පසුව ප්‍රදේශයේ ජනාකීර්ණ ස්ථාන දෙකක ‘අපෙන් එකෙක්වත් නොදෙමු’ යනුවෙන් බැනර් දෙකක් ප්‍රදර්ශනය වන්නට විය. ‘අපෙන් එකෙක්වත් නොදෙමු, අගෝස්තු 7වන සෙනසුරාදා උදේ 9ට හා හවස 3ට විහාරස්ථානයේදී.’ මේ පිළිබඳව ගමේ සියලුම දෙනා දැනුවත් කිරීම සඳහා වහ-වහා ලිපි සකස් කළෙමු. ග්‍රාම නිලධාරී වසම් දෙක සඳහා උදේ හා සවස ලෙස අවස්ථා දෙකකදී! මෙම අවස්ථාව සඳහා සෑම නිවසකින්ම එක් අයෙක්වත් සහභාගි විය යුතු අතර, කිසිවෙක් හෝ සහභාගි නොවන නිවෙස් පසු දින සිට දැඩි පරීක්‍ෂාවට භාජනය කරන අතර උපරිම ලෙස නීතිමය කටයුතු කරන බව දන්වා යවන ලිපියකට පුද්ගලිකවම අත්සන් තැබීමට පොලිස් ස්ථානාධිපති නිර්භය විය. ප්‍රදේශයේ මුළු නිවාස සංඛ්‍යව 827ක් වූ අතර, සෑම නිවසක් වෙතම ගොස් ලිපිය භාර දීමට තරුණ පිරිස හා ත්‍රීරෝද රථ හිතවත්හු කටයුතු කළහ.  
7දා උදෑසන පටන් විහාරස්ථානය කරා පිරිස් ඇදී එන්නට වූ අතර හදිසියේ ඇති වූ දැඩි වර්ෂාව නිසා එළිමහනේ පැවැත්වීමට සූදානම් කොට තිබූ වැඩසටහන ධර්ම ශාලාව තුලට ගෙන යාමට සිදු විය. පැමිණි සියලු දෙනා ලියාපදිංචි කළ අතර, නොපැමිණීම සියයට පහක් පමණක් විය. ඉතා හොඳින් සැලසුම් කළ පැය දෙකක වැඩසටහනක් තුළදී, අපට ඇති අවදානම් දෙක පිළිබඳවත් ඒ එකකටවත් අපේ එකෙක්වත් ගොදුරු වීමට ඉඩ නොතබා කටයුතු කළ යුතු අන්දම පිළිබඳවත් ජනතාව දැනුවත් කිරීම සඳහා, දිස්ත්‍රික් රෝහලේ වෛද්‍යවරිය හා පිරිසත්, පොලිස් ස්ථානාධිපතිවරයාත්, මහජන සෞඛ්‍ය පරීක‍්‍ෂකවරයාත් ප්‍රශංසනීය දායකත්වයක් ලබා දුන්නේය.
උදේ හා සවස සැසිවාර දෙක අවසන් වන විට මුළු ප්‍රදේශයම ඉදිරි සතිය තුළ තමන් ක්‍රියාකළ යුතු ආකාරය පිළිබඳව හොඳින් දැනුවත් වී ඇති සෙයක් ඔවුන්ගේ නොයෙකුත් ඉල්ලීම් වලින් හා ප්‍රශ්න කිරීම් වලින් පැහැදිලි විය. තම නිවෙස්වල හා ඉඩම්වල ඇති සියලුම අබලි ද්‍රව්‍ය හා කුණු කසල එකතු කර දිරා යන හා නොදිරන යනුවෙන් වෙන් කොට තැබීමටත්, ඉඩම්වල ඇති සියලුම ළඳු කැලෑ එලිපෙහෙලි කොට ඒවා දැමීමට තැනක් නොමැතිනම් ඒවාද ගෙන යාමට හැකි ආකාරයට සූදානම් කොට තැබීමටත් කවුරුත් එකාවන්ව එකඟ වූහ.
ඉනික්බිතව එළඹුන ඉරිදා-15දා ප්‍රදේශයේ ඉසුලුවේ කඩි ගුලක ස්වරූපයකි. පෙර දිනයේ රාත්‍රියේ ප්‍රදේශය පුරා සැරිසැරූ ප්‍රචාරක රථයක් කාට කාටත් තම යුතුකම් හා වගකීම් නැවතත් මතක් කර දුන්නේය. ඉරිදා උදේ පටන්, ප්‍රාදේශීය සභාවෙන් සපයා දී තිබූ ටැක්ටර් හා සේවකයින් ගම පුරා සැරි සරමින් නිවාස ඉදිරිපිට ගොඩ ගසා තිබූ කුණු රොඩු, අබලි ද්‍රව්‍ය හා කැලි කසල එකතු කිරීමේ යෙදුනි. මුළු ප්‍රමාණය ටැක්ටර් ලෝඩ් 15 ඉක්මවා යාම ප්‍රදේශය පැවති තත්වය තේරුම් ගැනීමට හොඳ නිදර්ශකයක් විය. හිමිකරුවන් ප්‍රදේශයේ නොමැති ඉඩම් ශුද්ධ කිරීම සඳහා ජාතික සහායක බලකායේ සෙබලුන්ගේ දායකත්වය ලබා ගැනීමට කටයුතු කළෙමු.
එදින සවස්වන විට අවසන් කළේ එක් උත්සාහයක් පමණක් වූ නමුදු වසරකුත් මාස 7ක් ගෙවී අවසන් වන මේ මොහොත දක්වාම අපෙන් එකෙක්වත් ඩෙංගු මාරයාට හෝ නීතිය හමුවට ගෙන යාමට අපේ ගමේ කවුරුවත් ඉඩ නොදුන්හ.

මේ සටහන නැවත තබන්නට සිත් වූයේ අද උදෑසන දොම්පෙ රෝහලේදී ඇති වූ තවත් සාකච්ඡාවක් නිසායි. ඒ සම්බන්ධව තවත් සටහනක් තබන්නම්!

Tuesday, 13 March 2012

හොඳම දේ කාටද?

ඇගේ වයස අවුරුදු 72යි. අක්‍ෂි ස්නායුවක හට ගත් ආබාධයක් සඳහා කළ යුතු එකම ප්‍රතිකර්මය ශල්‍යකර්මයක් බව වෛද්‍යවරුන් තීරණය කරනවා. ඇයට දරුවෝ 5 දෙනයි. සැත්කමට සියල්ල සූදානම්, ඒත් ඇය හැර!

කෝ මගේ දරුවෝ...?
ලොකු අක්කා කෝ පුතේ? පුතාව පන්ති එක්ක ගිහින් අම්මේ. අම්ම බලන්න එන්නම් කිව්වා.
ලොකු මල්ලි..? අම්මෙ එයා වැඩට ගිහින්, ඕෆ් වුන ගමන් එන්නම් කිව්ව. මට එන්න කිව්ව. ලේලි කිව්ව.
එතකොට චූටි මල්ලි..? බබාල ගන්න ගිහින් ඉස්කෝලෙට.
එතකොට නංගි කෝ මගේ දුවේ..? පොඩි අය කුස-බපා බලන්න එක්ක යනවා කිව්ව අම්මෙ, අම්ම කලබල නැතුව ඉන්නකො ඒ ගොල්ලො පුළු පුළුවන් වෙලාවට එයි.

ඔවු දුවේ ඒ ගොල්ලෝ එයි. මගේ මෝඩ කමට මම මග බලාගෙන හිටියට ඒ අයටත් ළමයි ඉන්නවනෙ මගෙ පුතේ.

අද අපි සියල්ල කරන්නේ දරුවන් වෙනුවෙන්ය. හොඳම දේ දරුවන්ටය. නෑ සියල්ලම දරුවන්ටය. පළමුවම අමතක වන්නේ තමාය. තමා අමතක කර සියල්ල දරුවන්ට දෙයි. ඊළඟට තමාගේ සහකරුවා හෝ සහකාරිය අමතක කර සියල්ල දරුවන්ට දෙයි. තමා සමග එක බඩවැල කඩාගෙන ආ සහෝදර සහෝදරයින් අමතක කර සියල්ල දරුවන්ට දෙයි. තමන් මොළොවට ජාතක කළ, හදා වඩා ගත් අම්ම තාත්තා අමතක කර සියල්ල දරුවන්ට දෙයි. එක සෙල්ලම් ගෙයි වැලිබත් ඉව් යහලු යෙහෙලියන් අමතක කර සියල්ල දරුවන්ට දෙයි. ගුරුවර වැඩිහිටයන් අමතක කර සියල්ල දරුවන්ට දෙයි. හෙට දිනය බාර ගැනීමට සිටින ළමා පරපුර අමතක කර සියල්ල දරුවන්ට දෙයි. සියල්ල තම දරුවන්ටය.

සියල්ල දී හදා වඩා ගත් දරුවන්ද, සියල්ල දරුවන්ට දීම සඳහා ගොස්ය. ඇයට සිදු වූයේද එයමය.

Thursday, 8 March 2012

දහම් පාසලක් කුමකටද?

එක්තරා දිනක බැහර ප්‍රදේශයක දහම් පාසලක 'ශිෂ්‍ය නායක පදක්කම් පැළඳවීමේ නිල උත්සවය'කට සහාගි වීමට සිදු විය. දැනුම් දී තිබූ පරිදි නියමිත වේලාවට 'දහම් පාසල' වෙත පැමිනෙද්දීම 'තව විනාඩි 30න් පමණ' උත්සවය ආරම්භ කරන බව ශබ්ද විකාශන යන්ත්‍රය හරහා ප්‍රසිද්ද කරන ලදී. 'නියමිත වේලාව' ළඟා වන තුරු පන්සලේ නායක හාමුදුරුවන් මුණ ගැසීමට ගියෙමි. "නායක හාමුදුරුවනේ, දහම් පාසලක ශිෂ්‍ය නායකයෝ මොකද්ද කරන්න ඕනෙ." "මහත්තයෝ, මටත් ඕක ප්‍රශ්නයක්; අපි කරන කාලෙ පන්ති නායකයෙක් පත් කර ගත්ත, සම්බන්ධීකරන වැඩ වගේ දේවල් වලට. නැතුව ශිෂ්‍ය නායකයෝ කියල ජාතියක් හිටියේ නෑ." උත්සවය ආරම්භ වීමට සූදානම් බැවින් නායක හාමුදුරුවෝ සමග එම ස්ථානයට ගියෙමි. 'දහම් පාසලේ විනය භාර නියෝජ්‍ය ප්‍රධානාචාර්යතුමා' සභාව මෙහෙයවමින් 'දහම් පාසල් ශිෂ්‍ය-ශිෂ්‍යාවන්' 'එක විදිහකට' තබා ගැනීමට සෑහෙන වෙසෙක් ගත්තේය. "කියන දේ නාහන අයට දැඩි දඬුවම් විදින්නට" සිදුවන බව මතක් කර දුන් එතුමා ඉල්ලා සිටියේ මෙම උත්සවයට සහභාගිවීමට පැමිණ සිටින දෙමාපියන්ට ආදර්ශයක් වන ලෙස 'දහම් පාසල් ශිෂ්‍යයින්' හැසිරිය යුතු බවයි. කෙසේ හෝ මා පුල-පුලා බලා සිටි අවස්ථාව එළඹියේ ඉන් අනතුරුවයි. දැඩි වෙහෙසක් දරා 'මනා ලෙස සංසුන්' කර ගත් ශිෂ්‍ය-ශිෂ්‍යාවන් අමතමින් ශිෂ්‍ය නායක නායිකාවන්ගේ වගකීම් හා කාර්ය-භාරය පැහැදිලි කළේය.

1. අනෙක් ශිෂ්‍ය-ශිෂ්‍යාවන්ට පැය භාගයකට පෙර දහම් පාසලට පැමිණිය යුතුය.
2. පැමිණීමේ ලේඛණය අත්සන් කර තමාට නියමිත රාජකාරියට වාර්තා කළ යුතුය.
(රාජකාරී:- මල් පූජාව සංවිධානය කිරීම, ශබ්ද විකාශන පද්ධතියේ රාජකාරී, මල් පූජාව සඳහා නියම කළ භාණ්ඩ රැගෙන ආවාදැයි පරීක්‍ෂා කිරීම, ගේට්ටු අසල රාජකාරී, දහම් පාසල් නිල ඇඳුම පරීක්‍ෂා කිරීම, දහම් පාසල් පදක්කම පැළඳ ඇත්දැයි පරීක්‍ෂා කිරීම, ශිෂ්‍යයින් ජෙල් ආලේප කර ඇත්දැයි පරීක්‍ෂා කිරීම, ශිෂ්‍යාවන් කරල් දෙකට කොණ්ඩය ගොතා ඇත්දැයි පරීක්‍ෂා කිරීම, පන්ති පවත්වන ස්ථාන අතුගා ඇත්දැයි පරීක්‍ෂා කිරීම, (පන්සල් මිදුල පන්සලේ ස්වාමීන් වහන්සේලා හිමිදිරියේම ඇමද ඇති බැවින් එය පරීක්‍ෂා කිරීම රාජකාරී ලැයිස්තුවට ඇතුළත් නොකරන්නට ඇත.) නියමිත වේලාවට සීනුව (ඝාණ්ටාරය) නාද කිරීම, මල් පූජාව සඳහා ශිෂ්‍ය-ශිෂ්‍යාවන් පෙල ගැස්වීම, ආගමික වතාවත් සඳහා පෙළ ගැස්වීම, ශිෂ්‍යයින්ගේ හා ශිෂ්‍යාවන්ගේ පේළි නිවැරදිව ස්ථානගත වී ඇත්දැයි පරීක්‍ෂාකාරීවීම, පමා වී පැමිණෙ ශිෂ්‍ය-ශිෂ්‍යාවන් අව්වේ පේළි ගැස්වීම, ආගමික වතාවත් අතර තුරදී නිශ්ශබ්දතාවය ආරක්‍ෂා කර ගැනීම, කලන්තය සැදෙන අය ශාලව වෙත ගොස් වාඩි කරවීම, උදෑසන රැස්වීම සංවිධානය කිරීම, ගුරුවරු නොමැති පන්ති පාලනය කිරීම, පන්සලේ ගස්-අතු, මල්, ගෙඩි, පොකුණ හා සුරතල් මසුන් ආදිය ආරක්‍ෂා කිරීම, විවේක කාලයේදී ආරවුල් ඇති වන්නේ දැයි පරීක්‍ෂාවෙන් සිටීම, ශිෂ්‍ය-ශිෂ්‍යාවන් විනය විරෝධීව හැසිරෙන්නේ දැයි පරීක්‍ෂාවෙන් සිටීම, විනය කඩ කරනු ලබන අය විදුහල්පති ස්වාමීන් වහන්සේ වෙත ඉදිරිපත් කිරීම, දහම් පාසල අවසන් කිරීමේ රැස්වීම සංවිධානය කිරීම, පේළි සකස් කිරීම, ගේට්ටු අසල රාජකාරී .......) - මෙහි දැක්වූයේ විනය භාර නියෝජ්‍ය ප්‍රධානාචාර්යතුමා පැහැදිලිව හා පිළිවෙලට ඉදිරිපත් කළ රාජකාරී ලේඛනයෙන් මගේ මතකයේ රැඳුනු හා සටහන් කර ගැනීමට හැකිවූ ඒවා කිහිපයක් බව කරුණාවෙන් සලකන්න.

3. විදුහල්පති ස්වාමීන් වහන්සේ, විනය භාර නියෝජ්‍ය ප්‍රධානාචාර්යතුමා ඇතුළු ආචාර්ය මණ්ඩලය පවරනු ලබන ඕනෑම රාජකාරියක් ඉටු කිරීමට සූදානමින් සිටිය යුතුය.
4. දහම් පාසලේ කීර්තිනාමය ආරක්‍ෂාවන අයුරින් කටයුතු කළ යුතුය.
5. සෑම විටම අනෙක් ශිෂ්‍ය-ශිෂ්‍යාවන්ට වඩා ප්‍රියමනාප ආකාරයෙන් සැරසී සිටිය යුතුය.
6. සෑම විටම ශිෂ්‍ය නායක පදක්කම පැළඳ සිටිය යුතුය.
7. දහම් පාසල පැවැත්වෙන සෑම දිනකම දහම් පාසල් පැමිණිය යුතුය.
8. දහම් පාසල විසින් සංවිධානය කරනු ලබන සෑම අවස්ථාවකටම අනිවාර්යයෙන් සහභාගි විය යුතුය.
9. සෑම විටම විනය ගරුකව සිටිය යුතු අතර කිසිම විටක අනවශ්‍ය සම්බන්ධතා නොපැවැත්විය යුතුය.
10. සෑම විටම ආගමට දහමට හා ස්වාමීන් වහන්සේලාට ගෞරව කළ යුතුය.

මා මෙම කරුණු සටහන් කර ගන්නවා දුටු නායක ස්වාමීණ්වහන්සේ "මහත්තයා දේශනයට කරුණු ලියා ගන්නවාද?" කියා විමසා, "මටත් දේශනයක් කරන්න කිව්වනෙ; මේ මම පොඩි සටහනක් ගහ ගත්තා" යැයි මා අත කොළ කෑල්ලක් තැබූ සේක. නායකත්වයේ ලක්‍ෂණ: මාතෘකාව යටතේ අරහං ආදී බුදුගුණ හා ඒවායේ සරල තේරුමත්, නායකයෙකු සතුව එම ගුණ තිබිය යුතු ආකාරයත් කෙටියෙන් සඳහන්ව තිබුණි.
"හාමුදුරුවනේ මෙතන නායකයෝ පත් කරන බවක් පේන්න නෑනෙ"
"ඔව් මහත්තයො, ආචාර්ය මණ්ඩලයට වහල්ලු ටිකක්නෙ මේ තෝරගෙන තියෙන්නෙ"
"හාමුදුරුවනේ මේ ළමයි දැන් ගොඩක් වෙලා හිටගෙන ඉන්න නිසා මම දේශනයක් කරන්න අදහසක් නෑ, මම බැජ් පළන්දල ඉවර වුණහම යන්නම්"
"හොඳ විදිහක් මහත්තයො, මමත් නායකයෝ ගැන නෙමේ සේවකයෝ ගැන කතා කරන්න හිතුව"

මේ අතර සභාව පදක්කම් පැළඳවීමේ අවස්ථාව එළඹ තිබුණි. තෝරා ගත් ශිෂ්‍ය නායක නායිකාවන් පෙළකට සිටි අතර ඔවුගේ මව හෝ පියා හෝ දෙදෙනාම හෝ පැමිණ සිට අය ඔවුන් ඉදිරි පිට සිටගෙන සිටී. දැන් ඔවුන් සූදානම්ව සිටින්නේ කම දරුවන්ට 'ශිෂ්‍ය නායක' පදක්කම් පළඳවන්නටයි. මා සිතාගෙන සිටියේ මට ආරාධනා කළේ ඒ කාර්ය සඳහා කියාය. කෙසේ වුවත් මව, පියා හෝ 'භාරකරුවෙක්' පැමිණ නොසිටි දරුවෙකුට පදක්කම පැළඳවීමට මටත් අවස්ථාව උදා විය. ඒ අතර "බැජ් එක පැළැන්දපු ගමන් මම යනවා" යැයා කීවේ ඊ ළඟට මම කුමක් කළ යුතුදැයි දැන ගැනීමේ අදහසිනි. "අපෝ බෑ, ළමයින්ට නායකත්වය ගැන දේශනයක් කරන්න ඕනෙ ඔබතුමා" ආරාධනා කරද්දි කිව්වනම් තමා වඩා හොඳ; කමක් නෑ කියා කියන්න තිබුණත්, "ළමයි ගොඩක් වෙලා හිටගෙන නේද?" කියා පමණක් කීවෙමි.

දේශනය ආරම්භ කිරීමට ප්‍රථම විදුහල්පති ස්වාමීන් වහන්සේගේ අවසරය ඇතිව අභිනව ශිෂ්‍ය නායක-නායිකාවන්ට මංගල 'රාජකාරිය' පැවරුවෙමි. ඔවුන් රැගෙන ආ පැදුරුවල ඉඳගත් දහම් පාසල් දරුවන්ගෙන් මා පළමුවම විමසා සිටියේ "ඔබ දහම් පාසල් පැමිණෙන්නේ ඇයි" කියා. ඔබත් දන්නා පරිදි හා මමත් බලාපොරොත්තු වූ පරිදිම සම්ප්‍රදායික පිළිතුරු කිහිපයක් ලැබුණි. අනතුරුව මම විමසුවේ "දහම් පාසලේ හා පාසලේ වෙනස" කුමක්ද යන්නයි. ලැබුණේ පිළිතුරු දෙකක් පමණි. එක් පිළිතුරක් වූයේ 11.30 ට අවසන් වන බවයි. අනෙක් පිළිතුර වූයේ නිවාඩු දවසක පවත්වනවා යන්නයි. මාගේ ඊළඟ ප්‍රශ්නය වූයේ එසේනම් දහම් පාසලක් කුමකටද යන්නයි.